DAVRANIŞ BİLİMLERİNE GİRİŞ, -2007 Final Soruları-
Soru 1) Deney yönetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
a) Klasik deney yönetiminde deney ve kontrol grupları karşılaştırılır.
b) Deney yönteminde olayların birbiri üzerindeki etkiler karşılaştırılır.
c) Deney yönetimi ile neden-sonuç ilişkileri sınanabilir.
d) Deney yönetiminde bütün değişkenler değişimlenebilir.
e) Deney yönetiminde araştırmacının hazırladığı yapay bir durumdur.
Soru 2) Karl Marx, Ralf Dahrendorf ve Levis Coser gibi kuramcıların katkıda bulundukları sosyolojik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
a) Sosyal alışveriş b) Çatışma c) Feminist d) Etkileşimcilik e) Fonksiyonalist
Soru 3) Aşağıdakilerden hangisi bir toplumdan söz edebilmek için gerekli koşullardan biri değildir.
a) Ortak bir politik otoriteye saygı göstermek
b) Ortak bir yaşam biçimine sahip olmak
c) Ortak bir toprak parçasına sahip olmak
d) Ortak bir tüketim ilişkisi yaşamak
e) Ortak bir kültüre sahip olmak
Soru 4) Lewis’in ‘’fakirlik kültürü’’ tezini reddederek, aşağı statüdeki insanların toplumun temel başarı değerlerini reddetmeden alternatif bir değer dizini geliştirdiklerini savunan kuramcı hangisidir.
a) Whorf b) Mead c) Rodman d) Sapir e) Williams
Soru 5) Aşağıdakilerden hangisi toplumun sahip olduğu kültürün aktarılmasında sorumlu olan toplumsallaşma kurumlarından biri değildir?
a) Okul b) Arkadaş grupları c) Aile d) Kitle iletişim araçları e) Hukuk
Soru 6) Aşağıdakilerden hangisi birincil grupların bir özelliğidir?
a) Sadece sanayileşmiş toplumlarda görülür
b) Kültürel farklılaşma ve iş bölümünün yaygınlaşması sonucu çoğalırlar
c) Yüzyüze ilişkiler çok kısıtlıdır.
d) Grup üyeleri, üyelik ve bizlik duygusuna sahiptirler
e) Büyük çaplı gruplardır
Soru 7) Evlilikte eşlerin birbirlerine karşıt duygular içinde olduğunu, erkeğin kadın üzerinde bir baskı unsuru oluşturduğunu savunan ve bu durumu kapitalist ile proleterya arasındaki ilişkiye benzeten kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?
a) Durkheim b) Litwack c) Engels d) Le Play e) Weber
Soru 8 ) Aile içerisindeki davranışları anlamak için aile üyeleri arasındaki mevcut ilişkilere ve üyelerin bu ilişkileri nasıl anlamlandırdığına bakılması gerektiğini savunan kuram aşağıdakilerden hangisidir?
a) Feminist b) Fonksiyonalist c) Çatışma d) Sembolik etkileşim e) Marksist
Soru 9 ) Aşağıdakilerden hangisi toplumsal tabakalaşma konusunda Gerhard Lenski’nin savunduğu görüşlerden biri değildir?
a) Evrende sosyo- kültürel bir evrim söz konusudur.
b) Endüstri sonrası toplumlarda eşitsizlik giderek artacaktır.
c) Birey ve gruplar toplumdaki nadir ve kıymetli olan kaynakları elde etmede birbirleriyle devamlı bir mücadele içindedir
d) Toplumların tabakalaşması onların sahip oldukları artı değere göre gerçekleşmektedir
e) İnsanların grup tercihleri ön planda yer alırken, sınıf tercihleri ikinci plandadır
Soru 10) Aşağıdakilerden hangisi toplumsal değişmenin temel sayıltılarından biri değildir?
a) Değişme zorlayıcıdır b) Değişme benzerlikler gösterir c) Değişme doğaldır
d) Değişme gereklidir e) Değişme süreklidir
Soru 11) Aşağıdakilerden hangisi psikolojide kullanılan araştırma yöntemlerinden biri değildir?
a) Sistematik gözlem b) Anket c) Genetik İnceleme d) Mülakat e)Vaka incelemesi
Soru 12) Aşağıdaki kuramlardan hangisi gelişimin dönemler halinde gerçekleştiğini kabul etmez
a) Erikson b) Kohlberg c) Piaget d) Freud e) Bandura
Soru 13) Çocukların dünyayı algılamasından sembolik düşünce ve taklit oyunlarının önem kazandığı Piaget’in bilişsel gelişim dönemi hangisidir.
a) Duygusal motor b) Formel İşlemsel c) İşlem öncesi d) Somut işlemsel e) Fallik
Soru 14) Güdüsel bir davranışın başlamasına neden olan çevresel uyarıcılara ne ad verilir?
a) Özendirici b) Başlatıcı c) Geliştirici d) Duygusal e) Kültürel
Soru 15) Aşağıdakilerden hangisi bilinen bilinen fizyolojik bir temeli olan, ancak bu temelden bağımsız olarak da devam edebilen güdülerden biridir.
a) Başarı b) Bağlanma c) Açlık d) Analık e) Susuzluk
Soru 16) Çevredeki enerji değişikliklerinin (uyarıcıların) sinir akımı haline dönüştürülerek beyine ulaştırmasına ne ad verilir?
a) Algısal seçicilik b) Algı c) Duyum d) Dikkat e) Öğrenme
Soru 17) Görünüşü bir başka nesne tarafından engellenen nesnenin daha uzaktaymış gibi algılanmasına ne ad verilir?
a) Açıklık b) Gölgeler c) Doğrusal persfektif d) Araya girme e) Hareket
Soru 1) Aşağıdakilerden hangisi algının bir özelliği değildir.
a) Değişmezlik b) Seçicilik c) Örgütleme d) Monoküler ipuçları e) Oransallık
Soru 19) Öğrenme türlerinden hangisinde bir davranışın gelecekte tekrarlanma olasılığı bireyin kendi yarattığı sonuçlar tarafından belirlenir
a) Bilişsel öğrenme b) Edimsel koşullanma yoluyla öğrenme c) Tepkisel Koşullanma yoluyla öğrenme d) Kavrama yoluyla öğrenme e) Deneme yanılma yoluyla öğrenme
Soru 20) Ceza ile olumsuz pekiştirici arasındaki fark aşağıdakilerden hangisidir?
a) Ceza da itici bir uyarıcı söz konusu iken, olumsuz pekiştirici de itici bir uyarıcı yoktur
b) Olumsuz pekiştirici davranışın tekrarlanma olasılığını artırır, ceza ise azaltır
c) Olumsuz pekiştirici de itici bir uyarıcı söz konusu iken, ceza da itici bir uyarıcı yoktur.
d) Edimsel koşullanma sürecinde ceza daima olumsuz pekiştiriciden önce gelir
e) Olumsuz pekiştirici davranışın tekrarlanma olasılığını artırmada
Soru 21) Belirli kaygı ve korkuların tepkisel koşullanma yoluyla öğrenebileceğini yaptığı deneylerle kanıtlayan psikolog hangisidir.
a) Watson b) Pavlov c) Bandura d) Adler e) Piaget
Soru 22) Gözlenen ve ölçülen olaylardan, henüz gözlenmeyen olay ve duyguların yardanmasına ne ad verilir?
a) Vardama b) Kurutlu c) Metadoloji d) Genelleme e) Değişilmeme
Soru 23) Bireyi başkalarından ayıran ve kendine özgürlüğü oluşturan tüm davranışsal özelliklere ne ad verilir?
a) Yetişkinlik b) Değişmezlik c) Olgunluk d) Bağlılık e) Emsalsizlik
Soru 24) Aşağıdakilerden hangisi sosyal görüşlü psikoanalistlerden biri değildir?
a) Horney b) Sullivan c) Adler d) Rogers e) Fromm
Soru 25) İtaat davranışı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır.
a) İtaat davranışının kaynağı belirsiz olabilir
b) İtaat toplumsal düzenin sağlanması ve devamlılığı açısından gereklidir.
c) Bireyin yerine getirdiği istek, otorite durumunda bulunan kişi veya kişilerden gelmektedir.
d) İtaate yol açan sosyal etki kolayca gözlenebilir.
e) İstekte bulunan kişinin otoritesi onun uzman olarak algılanmasından kaynaklanabilir.
Soru 26) Bir sokakta kaldırımdaki bir grup insanın, yolun karşısındaki birinin üst katlarına doğru baktığını gören bir kişinin aynı noktaya bakmaya başlaması sosyal etki davranışlarından hangisine bir örnektir.
a) Uyma b) İtaat c) Boyun eğme d) Taklit e) Kabul etme
Soru 27) Yaptığı araştırmada ‘’otokinetik etki’’ algı yanılmasından yararlanarak uyma davranışını açıklayan psikolog hangisidir?
a) Cüceloğlu b) Kağıtcıbaşı c) Harlow d) Milgram e) Şerif
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi bir tutumun değişmesinde etkili olabilecek bilgi kaynağına ilişkin özelliklerden biri değildir.
a) İnanılırlık b) Sevilme c) Özgürlük d) Benzerlik e) Güvenilirlik
Soru 29) Aşağıdakilerden hangisi tutumların ölçülmesinde kullanılan tekniklerden biri değildir.
a) Davranış gözlemi b) Korelatif ölçümler c) Mülakat d) Tutum ölçekleri e) Psiko-fizyolojik ölçümler
30) Aşağıdakilerden hangisi tutumların oluşmasından etkili faktörlerden biri değildir.
a) Anne – baba b) Kitle iletişim araçları c) Tutum nesnesiyle olan kişisel yaşantılar d) Akranlar e) Sağlık durumu
1d
2b
3d
4c
5e
6d
7c
8b
9
10a
11c
12e
13c
14a
15d
16c
17d
18d
19b
20b
21b
22a
23e
24
25a
26a
27e
28c
29b
30e
Temel Bilgi Tejnolojileri , -2007 Final Soruları-
1-Herhangi bir amaç için hazırlanmış ve bilgisayar konusunda uzmanlık gerektirmeden kullanılabilen bilgisayar
programlarına ne ad verilir?
a) Paket program
b) Derleyici
c) Programlama dili
d) Düzenleyici
e) Yorumlayıcı
2- Bir futbol takımındaki oyuncuların sezon içindeki performansları, futbolcu izleme defterindeki veriler yardımıyla değerlendirmek istenmektedir.
Bu amacı gerçekleştirebilmek için yapılması gereken ilk işlem aşağıdakilerden hangisidir?
a) İletme
b) Kaydetme
c) Çoğaltma
d) Hesaplama
e) Sınama
3-Aşağıdakilerden hangisi, bilgisayarda bir çıkış birimidir?
a) Ana bellek
b) Klavye
c) Tarayıcı
d) İşlemci
e) Yazıcı
4- Kullanıcının bilgisayara komut ve ver girişi yapmasını, bilgisayarın da kullanıcıya uyarı yada sonuçları
iletmesini sağlayan birimlere genel olarak ne ad verilir?
a) Çevre birimleri
b) Giriş-çıkış birimleri
c) Denetleme birimleri
d) Yardımcı birimler
e) Ana bellek birimleri
5- Aşağıdakilerden hangisi bilgi işlem sürecinin adımlarından biri değildir?
a) Kaydetme
b) Sınıflandırma
c) Sıralama
d) Gizleme
e) Özetleme
6- Karar vermekte anlam taşıyan, karar vericiye gerektiği zamanda, gereken biçimde ulaştırılan ve doğru olan işlenmiş veriye ne ad verilir?
a) Özet
b) Sorgu
c) Bilgi
d) Sonuç
e) Rapor
7- Aşağıdakilerden hangisi yardımcı bellek birimleri arasında yer almaz?
a) Sabit disk
b) Disket
c) CD
d) DVD
e) Tarayıcı
8- Bilgi işlem sürecinde işlenen malzemeye ne ad verilir?
a) Veri
b) Kaynak
c) Parametre
d) Mamul
e) Bilgi
9- Aşağıdakilerden hangisi Windows 2000 işletim sisteminin standart masaüstü simgelerinden biri değildir?
a) Geri Dönüşüm Kutusu
b) Ağ bağlantılarım
c) Yerel Disk C:
d) Belgelerim
e) Bilgisayarım
10- Büro yazılımlarında, seçili bir metni belgeden çıkararak panoya atmak için kullanılan kısa yol tuşu aşağıdakilerden hangisidir?
a) Ctrl+S
b) Ctrl+C
c) Ctrl+A
d) Ctrl+X
e) Ctrl+N
11- Masaüstü bilgisayarlarda kullanılan işletim sistemi türü aşağıdakilerden hangisidir?
a) Çoklu kullanıcı
b) Çok kullanıcı-Gerçek zamanlı
c) Tek kullanıcı-Tek görev
d) Gerçek zamanlı
e) Tek kullanıcı-Çoklu görev
12- I- Sistem
II- Ana bellek
III- İşlemci
IV- Klavye
V- Monitör
Bilgisayarın temel bileşenleri aşağıdakilerden hangisinde tam ve doğru olarak verilmiştir?
a) l ve II
b) II ve III
c) IV ve V
d) l, II ve III
e) l, IV ve V
13- Gazete, dergi ve kitapların sayar yardımıyla dizilip baskıya hazırlanması amacıyla kullanılan programlara ne ad verilir?
a) İşletim sistemi
b) Hesap tabloları
c) Derleyici
d) Yorumlayıcı
e) Masaüstü yayıncılık programlan
14- Masaüstü zeminini istenilen şekilde görüntülenmesi için Görüntü Özellikleri penceresinin hangi seçeneği kullanılır?
a) Efektler
b) Ayarlar
c) Web
d) Görünüm
e) Arka plan
15- Kelim işlemci program alıştırıldığında masaüstünün hangi bölümünde konumlanır?
a) Başlat menusu
b) Belgelerim penceresi
c) Düzen menusu
d) Bilgisayarım penceresi
e) Görev çubuğu
16- Bir bilgisayar sisteminin herhangi bir kullanıcı tarafından kullanılabilmesi için, aşağıdakilerden hangisinin kesinlikle bulunması gereklidir?
a) Disket
b) CD
c) İşletim sistemi
d) Birleştirici diller
e) Uygulama yazılımları
17- Başka bir programda çizilen grafiği, Kelime işlemci programında oluşturulan bir metne eklemek için kullanılan menü bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?
a) Biçim / Ekle
b) Ekle / Grafik
c) Biçim / Grafik
d) Tablo / Grafik
e) Resim / Ekle
18- Büro yazılımlarında en son yapılan düzenlemeyi geri almak için kullanılan düğme aşağıdakilerden hangisidir?
19. ve 20. sorular aşağıdaki şekle göre cevaplandırılacaktır.
19- Bu şekle göre büro yazılımlarında standart araç çubuğu üzerinde bulunan l numaralı düğmenin işlevi nedir?
a) Disketteki bir dosyayı açmak
b) Seçili öğeyi panoya yapıştırmak
c) Program penceresini kapatmak
d) Açık olan dosyayı saklamak
e) Disketteki dosyayı silmek
20. Yukarıda verilen şekle göre büro yazılımlarında standart araç çubuğu üzerinde bulunan II numaralı düğmenin işlevi nedir?
a) Dosyayı saklamak
b) Disketteki bir dosyayı açmak
c) Seçili öğeyi panoya yapıştırmak
d) Disketteki dosyayı silmek
e) Dosyayı yazdırmak
21. Kelime işlemci programlarında metni oluşturan harf, rakam, sembol ve boşluklara ne ad verilir?
a) Metin
b) Paragraf
c) Karakter
d) Sayfa
e) Cümle
22.Kullanıcının yazdığı programın bilgisayarın diline tercüme edilmesini aşağıdakilerden hangisi sağlar?
a) işletim sistemi
b) Birleştirici diller
c) Kelime işlem programları
d) Yorumlayıcı
e) Hesap tabloları
23. Aşağıdakilerden hangisi kelime işlemcilerin daktiloya göre üstünlüklerinden biri değildir?
a) Metin yaratma
b) Arama ve değiştirme
c) Daha sonra kullanmak amacıyla belgeleri saklama
d) Metin ekleme ve silme
e) Karakter ve görünüm değiştirme
24. Aşağıda verilen işlem tablosunda öğrencilerin iktisada Giriş sınavından aldıkları puanlar verilmiştir.
Bu tabloya göre, puanların aritmetik ortalamasını işlem Tablosu ile hesapladıktan ve sonucun B10 hücresinde görünmesini sağladıktan sonra, B10 hücresi aktifken formül çubuğunda görülen işlev aşağıdakilerden hangisidir?
A) =ARİTORTA (B2:B9) =ORTALAMA(B2:B9)
C) =ORT(B2+B3+B4+B5+B6+B7+B8-ı-B9)
D) =ARlTORTA (B2-B-9)
E) =ORT(B2-B9)
25. Büro yazılımlarında oluşturulan belgelerin yatay ya da dikey olmasını ve kenar boşlukların ayarlanmasını sağlayan komut aşağıdakilerden hangisidir?
a) Sayfa Yapısı
b) Araç Çubukları
c) Sayfa Önizleme
d) Biçimlendirme
e) Ayarlar
26- Aşağıdakilerin hangisi işlem tablolarının genel özelliklerinden biridir?
a) Hesaplamak
b) Çizmek
c) Üretmek
d) Yazmak
e) Sınamak
27- İşlem tablosu içinde imleci üzerine getirerek bilgi girmeye hazır hale getirilen birime ne ad verilir?
a) Değer
b) Formül
c) Aktif Hücre
d) Etiket
e) Fonksiyon
28- işlem Tablosu programında, aktif durumda olan satırın üzerine bir satır eklemek için yapılması gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?
a) Bir alt satıra''geçilerek Ekle menüsünden Satır komutunu seçmek
b) Ekle menüsünden Satır komutunu seçmek
c) Bir üst satıra geçilerek Biçim menüsünden Satır Ekle komutunu seçmek
d) Bir üst satıra geçilerek Ekle menüsünden Satır komutunu seçmek
e) Bir alt satıra geçilerek Görünüm menüsünden Satır komutunu seçmek
29. A1'den A3'e kadar olan hücrelerdeki değerler ile 81'den B4'e kadar olan hücrelerdeki değerleri
toplamak için kullanılması gereken formül aşağıdakilerden hangisidir?
a) = (A1A3) + (B1B4)
b) =A1:A3 + B1:B4
c) =TOPLA(A1:A3;B1:B4)
d) =TOPLA(A1:A3+B1:B4)
e) =(A1:A3) + (B1:B4)
30. Kelime İşlemci programında paragraf başlıklarını içeri kaydırmak için yapılması gereken
ayar aşağıdakilerden hangisidir?
a) Sekme ayarlan
b) İçeri ayarlan
c) Kaydırma ayarlan
d) Biçimlendirme ayarlan
e) Metin ayarları
Soru Cevapı
1. A
2. B
3. E
4. B
5. D
6. C
7. E
8. A
9. C
10. D
11. E
12. B
13. E
14. E
15. E
16. C
17. D
18. D
19. D
20. E
21. C
22. B
23. A
24. B
25. A
26. A
27. C
28. B
29. C
07 Mayıs 2008 Çarşamba
AÖF 1. sınıf ÇIKMIŞ FiNAL SORU VE CVPLARI
AÖF 2. sınıf ÇIKMIŞ FiNAL SORU VE CVPLARI
Yönetim Organizasyon -2007 Final Soruları-
1)Aşağıdakilerden Hangisi fonksiyonel yöneticilerden biri değildir..
Cevap: proje müdürü
2)bir işin başarılması için özel bilginin ve tecrübenin
olması araç ve tekniklerin kullanılması(aofforum.com) nasıl bir yenetek.?
Cevap: teknik yetenek
3)her astın bir üstten emir alması ve ilk üstünü atlayarak daha üst kademelerdeki yöneticilerle ilişki kurmaması
Cevap: kumanda birliği
4) bürokrasi yaklaşımının kurucusu
Cevap: max weber
5)Aşağıdakilerden Hangisi xxx'nin yönetime getirdiği yeniliklerden değildir..
Cevap: çalışanlara kardan pay vermek
6)gilbreth'in üzerinde çalıştığı konu Aşağıdakilerden Hangisidir
Cevap: hareket etüdü
7)kömür çıkartmada uygulanan techizat ve yöntem değişiklerinin işçiler üzerindeki etkilerini belirlemeye çalışan araştırma?
Cevap: tavistock enstitüsü araştırmaları
8)sisteme giren enerjiden daha fazladeğer elde edilmesi..?
Cevap: sinerji
9)hangisi mekanik sistemdir..
Cevap: bilgisayar
10)işletme nasıl bir sistemdir.?
Cevap: sosyal sistem
11)Aşağıdakilerden Hangisi işe alma,eğitme,yükseltme işini yapar?
Cevap: kadrolama
12)Aşağıdakilerden Hangisi yönetim teorisini belirleyen güçlerden;insan davranışlarnı etkileyen norm,ihtiyaç değerleridir?
Cevap: sosyal güçler.
13)Aşağıdakilerden Hangisi robert owenin işletmeye getirdiği yeniliklerden değildir?
Cevap: kardan pay vermek.
14)
ı)ortak amaç
ıı)iletişim
ııı)çalışanların iş birliği arzusu
ıv)duygular
v)karşılıklı etkileşimler
Yukarıdakılerden Hangisi chester bernard ın örgütün ortaya çıkması için gerekli koşulardır?
Cevap: ı,ıı,ııı
15)Aşağıdakilerden Hangisi argyrisin olgun olmayan özelliklerinden birisidir?
Cevap: bağımlılık.
16)sistemlerin değişen çevre koşullarına uyum gösterme yeteneğine ne denir?
Cevap: dinamik denge.
17)Aşağıdakilerden Hangisi üretim bütçesi değildir?
Cevap: personel bütçesi.
1)Aşağıdakilerden Hangisi faaliyetleri farklı bölgelere yaygınlaşmış olan işletmerde uygulanır?
Cevap: coğrafik temele dayalı bölümlendirme.
19)örgütlemede ilk başta temel olan unsur hangisidir?
Cevap: planlama.
20)Aşağıdakilerden Hangisi iyi bir planda bulunmaz?
x
ATATÜRK İLKELERİ VE İNKİLAP TARİHİ -2007 Final Soruları-
1.) Bir devrim sonucu yeni yasalara dayalı yeni bir devlet kurularak, ilk anayasanın yapıldığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
a)İngiltere
b)Rusya
c)İsveç
d)Amerika
e)Fransa
2.) 1876’da ilan edilen Anayasa gereğince oluşturulan Osmanlı parlamentosunun danışma kurulu olmaktan öteye gidememesinin en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
a) Yasama yetkisini meclise vermemesi padişahın yürütmeyi denetlemesine izin vermesi.
b) Vekillere sorumlu olduğu işlerden dolayı sorumluluk getirmesi
c) Hükümeti kurma ve görevden alma yetkisinin padişaha verilmesi
d) Siyasi parti kurma ve toplantı özgürlüğü getirmemesi
e) Kesin bir yargı güvenliğini sağlayamaması
3.) Mustafa Kemal Paşa’nın bölgesel kurtuluşu sağlamak amacıyla toplanan kongrelere sıcak bakmaması ve bunları tek çatı altında birleştirmek istemesinin nedeni nedir?
a) İşgallere sempati ile bakan azınlıkların derneklerde temsil edilmesi
b) Ulusal birleşme ve bütünleşme sürecini geciktirebilecek olması
c) İşgal güçlerince destekleniyor olması
d) İstanbul hükümeti’nin baskı altında olması
e) Yerel eşrafın dernekler aracılığıyla bölgelerinde güç olma düşüncelerini eyleme dönüştürecek olması
4.) Aşağıdakilerden hangisi son Osmanlı Mebusan Meclisi üyelerinin barış için ileri sürdüğü koşullardan (Misak-ı Milli Kararlarından) biri değildir?
a) Ateşkes antlaşmasının çizdiği sınırlar içinde birlik oluşturan yurttaşların oturduğu yerlerin yurttan kopartılamayacağı
b) Bağımsızlığı sınırlayacak siyasal, ekonomik hiçbir anlaşma yapılamayacağı
c) Osmanlı devleti’ndeki Arap’ların çoğunlukta olduğu yerlerde bağımsız Arap devletlerinin kurulabileceği
d) İstanbul’un güvenliğinin sağlanması koşulu ile boğazların açılabileceği
e) Batı Trakya , Kars, Ardahan ve Batum’da halkoyuna başvurulabileceği
5.) İngiltere, Fransa ve İtalya’nın yeni Türk devletini görüşülmesi gereken siyasal bir varlık olarak kabul etmeye başlamasını sağlayan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
a.) TBMM hükümetinin yeni bir anayasa yapması
b.) Çerkez Ethem isyanının bastırılması
c.) Moskova anlaşmasının imzalanması
d.) Gümrü barışının imzalanması
e.) Birinci İnönü zaferinin kazanılması
6.) Lozan’da Yunanistan’a savaş tazminatı olarak getirilen yükümlülük hangisidir?
a.) Türkiye’den istediği tazminattan vazgeçmesi
b.) Karaağaç ve yöresini Türkiye’ye bırakması
c.) Yunanistan’daki yerleşik Türk’lerin kalmasına izin vermesi
d.) Bozcaada ve Tavşan adasını Türkiye’ye vermesi
e.) Osmanlı borçlarına ortak edilmesi
7.) Aşağıdakilerden hangisi 1. dönem TBMM’nin özelliklerinden biri değildir?
a.) Üyelerinin bugünkü ölçülere göre yoksulluk içinde yaşamış olması
b.) Meclis içindeki grupların yaşamsal konularda da bir araya gelebilmesi
c.) Çok partili siyasal hayata geçiş denemelerinin başarısız olması
d.) Mebusların, düşünce ve söz özgürlüğüne sahip olması
e.) Mebusların, yurdun kurtarılmasını amaç edinmiş olması
8.) Aşağıdakilerden hangisi, 1939-1945 yılları arasındaki Türkiye’nin ekonomik durumunu yansıtmaz?
a.) Tarım ürünlerinin dış pazarda değer kazanması
b.) Sanayinin gelişmesinin durması
c.) Pahalılık ve yokluğun baş göstermesi
d.) Tarımsal üretimin düşmesi
e.) Bütçe kaynaklarının orduya aktarılması
9.) Aşağıdakilerden hangisi Lozan Barış Antlaşmasında çözülemeyen sorunlardan biridir?
a.) Devlet borçları sorunu
b.) Kapitülasyonlar sorunu
c.) Azınlıklar sorunu
d.) Boğazlar sorunu
e.) Ermeni yurdu sorunu
10.)Kültürün gelişmesinde en önemli etken aşağıdakilerden hangisidir?
a.) Toplumun gelişme konusunda istekli olması
b.) Toplumun çağdaşlaşmaya açık olması
c.) Ekonominin gelişmiş olması
d.) Toplumun demokratik olması
e.) Toplumsal etkileşimin olması
11.) İnsanların yeme, içme barınma gibi yaşamını en iyi biçimde sürdürme etkinlikleriyle ilgili her türlü eylem, tutum ve davranışlarını kapsayan kültür öğesi aşağıdakilerden hangisidir?
a.) Bilim ve Sanat
b.) Ekonomi
c.) Hukuk
d.) Din ve Ahlak
e.) Devlet
12.) Mustafa Kemal’in aydınlanma hareketinin Türk toplumunda benimsenebilmesi için öngördüğü siyasal sistem aşağıdakilerden hangisidir?
a.) Sosyalizm
b.) Diktatörlük
c.) Demokrasi
d.) Emperyalizm
e.) Teokrasi
13.) Aşağıdakilerden hangisi temel insan haklarından biri değildir?
a.) Eşitlik
b.) İnsan bedeninin dokunulmazlığı
c.) İnsanın kişiliğini dilediği gibi geliştirme hakkı
d.) Özgürlükleri sınırsız kullanma hakkı
e.) Yaşama hakkı
14.) Yasaya bağlı devletin temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
a.) Yasaların, genel ve herkesi bağlayıcı olması
b.) Yasama organına sahip olması
c.) Yasaları yapan gücün halkın iradesi ile oluşması
d.) Yasaların, toplumdaki gruplar arasında dengeyi sağlaması
e.) Yasaların, halkoyuna sunulmuş olması
15.) Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nde demokratik bir hukuk devleti kurulamamasının nedenlerinden biridir?
a.) Osmanlı devletinde yaşayan halkın aynı hukuk kurallarına bağlı olması
b.) Modern ekonomik koşullara uygun ticaret kurumlarının düzenlenmiş olması
c.) Kur’an ve hadiste saptanmış suç ve cezalara dokunulamaması
d.) Kadın-erkek arasında belirgin bir eşitsizlik olması
e.) İslam hukuk kurallarının sistemli bir metin halinde düzenlenmiş olması
16.) Aşağıdakilerden hangisi, Batı’da eğitim sisteminin akılcı bir nitelik kazanmasını sağlayan etkenlerden biri değildir?
a.) Eğitim hakkının soylular dışında başka gruplara da ait olduğu görüşünün benimsenmesi
b.) Okul sisteminin benimsenmesi
c.) Gözlem ve düşünce yolu ile bilgi edinmenin yolunun açılması
d.) İlköğretimin zorunlu olmaktan çıkarılması
e.) Rönesans ve Reform hareketlerinin benimsenmesi
17.) 1926 yılında kabul edilen Kabotaj Kanunu ile aşağıdakilerden hangisi kesinleşmiştir?
a.) Özel sektörün sanayi yatırımlarına yönlendirilmesi için teşvik edilmesi gerektiği
b.) Ekonomik bağımsızlığın kazanılmasının büyük önem taşıdığı
c.) Beş yıllık kalkınma planları ile Türk ekonomisinin düzene sokulacağı
d.) Aşar vergisinin kaldırılarak sanayi tarımına geçileceği
e.) Türk karasularında yalnız Türk gemilerinin yolcu ve yük taşıyabileceği
18.) Atatürk devrimleri aşağıdakilerin hangisi hakkında yasal bir zorunluluk getirmemiştir?
a.) Kadınların uygar bir kılıkta dolaşması
b.) Ruhanilerin mabet ve ayinler haricinde dinsel kıyafet giymemesi
c.) Sarık ve fes yerine şapka kullanılması
d.) Her Türk’ün özadı yanına soyadı taşıması
e.) Çağdaş uzunluk ve ağırlık ölçülerinin kullanılması
19.) Aşağıdakilerden hangisi Fransız ihtilalinin yaydığı ve Atatürk tarafından örnek alınan düşüncelerden biri değildir?
a.) İnsanların vazgeçilmez hak ve özgürlüklere sahip olduğu
b.) Devletin güçler birliği ilkesini uygulayarak devrimi çabuklaştırabileceği
c.) Egemenliğin ulusa ait olduğu
d.) Devlet yönetimine dinin karıştırılmaması gerektiği
e.) Ayrıcalıklı toplum modeline son verilmesi gerektiği
20.) Aşağıdakilerden hangisi Atatürk’ün egemenlik konusundaki düşüncelerinden biri değildir?
a.) Egemenlik ulusun bütününe aittir.
b.) İnsanlar iradelerini diledikleri gibi gerçekleştirmek isterlerse egemenliklerini doğrudan doğruya kullanmalıdırlar.
c.) Egemenlik, insanların iradelerini gerçekleştirmek için kullanmak zorunda oldukları bir araçtır.
d.) Her insan egemenliğe farklı derecelerde sahiptir.
e.) İnsanlar egemenliklerini emanet ederlerse, iradeleri diledikleri biçimde belirlenemez.
21.) Atatürk ‘’Ulusun isteğine bağlı ve uygun olmayan kararlar, ulus gözünde hiçbir zaman makbul değildir.’’ Derken aşağıdakilerden hangisine işaret etmektedir?
a.) Yeni bir devlet kurulacağına
b.) Yeni bir anayasa hazırlanacağına
c.) Meclisin açılacağına
d.) Halifeliğin kaldırılacağına
e.) Egemenliğin ulusa ait olduğuna
22.) Aşağıdaki Osmanlı aydınlarından hangisi ‘’ULUS’’ kavramı üzerinde özgün düşünceler üretmiştir?
a.) Halide Edip Adıvar
b.) Ziya Gökalp
c.) Prens Sabahattin
d.) Şemsettin Sami
e.) Ömer Seyfettin
23.) Aşağıdakilerden hangisi ulusçuluk kavramı içinde yer almaz?
a.) Bir ulusa ait olma duygusu
b.) Bireyin haklarının en iyi biçimde korunacağına güvenmesi
c.) Bireyin kolektif bütünsellik içinde erimesi
d.) Bilinçli bir bireycilik
e.) Bireyin yücelmesi ile ulusun da yüceleceği inancı
24.) Atatürk’ün Türkiye’de devletçi ekonomik politika uygulamasına geçmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
a.) Yabancı sermaye akışının yetersiz olması
b.) Yapılan beş yıllık kalkınma planlarının başarı ile yürütülememesi.
c.) Ülkede kalkınmayı sağlayacak düzeyde işçi sınıfının oluşturulmuş olması
d.) Üretim-tüketim ilişkilerinde gerekli dengenin kurulamamış olması
e.) Her çareye başvurulduğu halde sanayi işletmesi kuracak özel girişimcilerin ortaya çıkmaması
25.) I. Yurdun savunulması
II. Asayişin sağlanması
III. Eğitim işlerinin düzenlenmesi
IV. Sağlık işlerinin düzenlenmesi
V. Bireye bırakılan ve devletin yüklendiği ekonomik alanlarda akılcı bir ayrımın yapılması
Yukarıda verilen faaliyetler, Atatürk ilkelerinden, özellikle hangi ikisinin kapsamına girer?
a.) Devletçilik-Laiklik
b.) Cumhuriyetçilik-Halkçılık
c.) Milliyetçilik-İnkılapçılık
d.) Devletçilik-Halkçılık
e.) İnkılapçılık-Cumhuriyetçilik
26.) Aşağıdakilerden hangisi 1926 yılında kabul edilen Medeni Kanun’ûn kapsamında yer almaz?
a.) Çocuğun dinsel eğitim hakkının anne-babaya devredilmesi
b.) Aile yapısının tek eşlilik esasına dayandırılması
c.) Kadınlara meslek seçme özgürlüğünün tanınması
d.) Rüşt yaşına gelen çocuğun dinin seçmekte özgür bırakılması
e.) Kadınlara belediye seçimlerine katılma hakkının tanınması
27.) Aşağıdakilerden hangisi Atatürk devrimlerini korumanın yollarından biri değildir?
a.) Devrimi korumak için gerektiğinde sert önlemler alınabilmesi
b.) Devrimin temelini değiştirecek kadroların yetiştirilmesine izin verilmesi
c.) Devrimin, yapanlar ve yürütenlerce durmadan kökleştirilmesi
d.) Devrime tepki gösterenlere karşılık verilmesi
e.) Devrimin getirdiklerinin toplumun tüm kesimlerine anlatılması
28.) Atatürkçü Sistem’i bir bütün olarak reddedenlerin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
a.) Demokrasiyi hedeflerine ulaşmak için bir araç olarak görmeleri
b.) Türk toplumunun evrimsel bir yolla gelişebileceğine inanmaları
c.) Kemalizm ile demokrasinin bağdaşmayacağını düşünmeleri
d.) Osmanlı sistemine dönmek özleminde olmaları
e.) İyi eğitim almış olmaları
29.) Avrupa Konseyi’ne üye devletlerin vatandaşlarının, kendi devletlerini dava edebilmelerine olanak sağlayan uluslar arası belge aşağıdakilerden hangisidir?
a.) İnsan hakları ve Ana özgürlükleri korumaya dair sözleşme
b.) Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Sözleşmesi
c.) İnsan Hakları Sözleşmesi
d.) İnsan ve Yurttaş hakları Beyannamesi
e.) Demokratik değerleri koruma sözleşmesi
30.) Aşağıdakilerden hangisi Türk Devrimi sonrası meydana gelen kültürel gelişmeye örnek gösterilemez?
a.) Pek çok kitaplık ve müze kurulması
b.) Üniversite sayısının artması
c.) Karayolu yatırımlarına ayrılan payın arttırılması
d.) Tiyatroların açılması
e.) Sanat olaylarının küçük kentlere kadar yayılması
CEVAPLAR
2252 A.İ.T.T
D A B C E B C A D E B C D A C D E A B D E B C E D E B A A C
Kamu Maliyesi
1.hangisi klasik liberal görüşün öncüsüdür?
cvp:fizyokrasi
2.yerel düzeyde mal ve hizmet sunan kamu irdeleri hangisidri?
cvp:mahalli idareler
3.aşağıdakilerden hangisi ortak mal kaynaklardan değildir?
cvp:bakırmadeni
4.aşağıdakilerden hangisi piyasa başarısızlıklarını düzeltme ve piyasa başarısızlıklarının etkisini azaltacak önlemler alınmasıdır?
cvp:kaynak tahsisi
5.devlete ödenen vergilerin değeri yararlanılan hizmetin faydasından az ise n olur?
cvp:mali rant
6.üretilen gazların ozon tabakasına zarar vermesi nasıl bir dışsallıktır?
cvp: üreticiden tüketiciye dışsallık
7.ekonominin üretim gücünü doğrudan arttırmaya yönelik harcamalar?
cvp:yatırım harcamaları
8.aşağıdakilerden hangisi kamu harcamalarının görünüşteki artuşlarından biridir?
cvp:paranın satın alma gücündeki azalma
9.bütçe kısıtlamaları uzun sürer ve yasa koyucu işletme masraflarını karşılayacak bütçe dışı kaynaklar tahsis etmezse hangi oran yöntemi kullanılır?
cvp:fayda-maliyet oranı yöntemi
10.hangisi vergi benzeri gelirlerdir?
cvp:parafiskal gelirler
11.belli bir hizmetin veya işin görülmesi için yetkili makamlardan alınan izin karşılığı ödenen paraya ne denir?
cvp:resim
12.aşağıdakilerden hangisi adam smith'in ilkelerinden biri değildir?
cvp:tarafsızlık
vergilerin yükü kişiler arasında fayda ile bağlantılı olarak paylaştırılması?
cvp:faydalanma ilkesi
13.üaynı düzeyde fayda sağlayanların aynı vergiyi ödemesi?
cvp:yatay adalet
14.verginin üzerinden alındığı şey nedir?
cvp:verginin konusu
15.verginin ödenmesi bakımından alacaklı vergi dairesine karşı sorumlu olan kişiye ne denir?
cvp:vergi sorumlusu
16.vergilerin çalışma sonucu elde edilen gelirler üzerinde önemli ölçüde etki olması durumunda bireyler boş zaman talebini arttırması nasıl bir etkidir?
cvp:ikame etkisi
17.hangisi gelir üzerinden alınan vergidir?
cvp:kurumlar vergisi
18.hangidsi en geniş kullanılar vergidir?
cvp:katma değer vergisi
19.monateristlere göre enflasyonun nedeni nedir?
cvp:parasal büyüme
20.il özel idaresinin bütçesini kim hazırlar?
cvp:vali
21.beli bir kamu hizmetlerinin bağımsız bir örgüte bırakılması?
cvp:hizmet yerinden yönetim
AÖF 3. sınıf ÇIKMIŞ FiNAL SORU VE CVPLARI
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku -2007 Final Soruları-
1. Grev uygulayan sendikanın mahkeme kararı ile kapatılması halinde grevin sona erdiğini aşağıdakilerden hangisi bildirir?
a. Bölge Çalışma Müdürlüğü
2. SSGSSK’na göre önceki dönemde Emekli Sandığı’na tabi olanların hizmete başlamasından itibaren kaç gün içinde kuruma bildirilir?
a. 15 gün
3. Sendikalar kanununa göre işçi sendikaları ilk genel kurullarını kurulduktan sonra ne kadar sürede gerçekleştirir?
a. 6 ay
4. Sendikanın kuruluşunda tüzük ve belgelerin kanuna aykırı olması halinde faaliyet durdurma kararı kaç gün için alınır
a. 60 gün
5. SSGSSk’na göre prim ve ödemelerin hesabında esas alınan günlük kazancun alt sınırı aşağıdakilerden hangisidir?
a. Asgari Ücret/30
6. Bir işçi ile işveren arasında kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmesi ile ilgili çıkan uyuşmazlık türü aşağıdakilerden hangisidir?
a. Bireysel Hak Uyuşmazlığı
7. Çocuk işçilerin ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılması işverenin hangi borcuna aykırıdır?
a. İşe uygun işçi çalıştırma
8. Tatil-i Eşgal Kanunu hangi nedenle yürürlüğe konmuştur?
a. İşçi eylemlerine ve grevlerini engellemek
9. Asgari Ücret Tespit Komisyonu en geç kaç yılda bir toplanır?
a. 2 yılda bir
10. İşverenin İşveren sendikasına üye olması halinde ödeyeceği aylık üyelik aidatının üst sınırı aşağıdakilerden hangisidir?
a. İşyerinde çalışan işçilerin 1 günlük toplam çıplak ücreti
11. Ulusal bayram ve günlerde yapılan fazla çalışma ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
a. Sosyal yardımlar ücretin hesabında dikkate alınır
12. Aşağıdakilerden hangisi iş sözleşmesinin bildirimli feshinde aşağıdakilerden hangisi geçerli sebep değildir?
a. Sosyal yaşamının düzensiz olması
13. Türkiye’de yürüllükte bulunan kanunlardan iş ve sosyal güvenlik hukuku ile ilgili hüküm aşağıdakilerden hangisinde yer almaz
a. Türk Ticaret Kanunu
14. 1900 işçinin çalıştığı işyerinde kaç adet işyeri sendika temsilcisi görevlendirilir?
a. 6
15. Çocuk ve genç işçiler için sağlık kontrolü ne kadar sürede bir işverence yaptırılmalıdır?
a. 6 ayda bir
16. SSGSSK’na göre sigortalının yaşlılık aylığından yararlanabilesi için kaç gün prim ödeme şartı aranır?
a. 9000
17. Aşağıdakilerden hangisi Genel Sağlık Sigortası kapsamında değildir?
a. Yurt dışına çıkıp ta sözleşmeli çalışanlardan ilgili ülke sosyal güvenlik sisteminde zorunlu olarak kapsama girenler
18. Aşağıdakilerden hangisi konfederasyonlarla ilgili doğru bir ifadedir?
a. Değişik işkollarından en az beş sendikanın bir araya gelmesiyle kurulurlar
19. 5510 sayılı kanuna göre Türkiye İş Kurumum tarafından verilen meslek edindirme kurslarına katılanlar hangi sigorta kolunca sigortalanıurlar?
a. İKMH
20. Aşağıdakilerden hangisi İşçi sendikası üyeliğinin kendiliğinden sona erme hallerindendir?
a. İşçi niteliğinin kaybedilmesi
21. Aşağıdakilerden hangisi Toplu İş Sözleşmesinin Borç doğurucu hükümlerindendir?
a. Özel hakeme başvurma
22. Aşağıdakilerden hangisi iş kazası sayılmaz?
a. İzindeyken işçinin başına gelen kaza
23. Aşağıdakilerden hangisi sendikanın sosyal faaliyetlerinden değildir?
a. Uyuşmazlık hallerinde görevli makama arabulucuya ve özel hakem başvurma ve uyuşmazlığın tarafı olma
24. Aşağıdakilerden hangisi sendika üyeliğinin aşamalarından değildir?
a. Üyeliğin konfederasyon tarafından kabul edilmesi
25. Grev ve Lokavtın yasaklandığı yada ertelendiği hallerde süre sonunda tarafların anlaşamaması halinde hangi makama başvurulur?
a. Yüksek Hakem Kurulu
FİNANSAL YÖNETİM -2007 Final Soruları-
1. Aşağıdakilerden hangisi riski en iyi tanımlar?
• Gelecekte beklenen ile gerçekleşen arasındaki sapma
2. Aşağıdakilerden hangisi işletmenin sosyal amaçlarındandır?
• İstihdamı artırmak
3. Aşağıdakilerden hangisi uzun vadeli yatırım için söylenemez?
4. Aşağıdakilerden hangisi kredi politikasının esnekleştirilmesinin sonucu değildir?
5. İşletmelere kredi kullandıran kuruluşların finansal analiz yapmalarının nedeni nedir?
• İşletmenin borç ödeme yeteneğini ölçmek
6. Döviz kurlarındaki artışın YTL’nin faiz oranlarının altında kalmasıyla aşağıdakilerden hangisi seçilir?
• Dövize endeksli krediler
7. Üretim yapan işletmeler hangi bütçeyi kullanır?
• İşgücü bütçesi
8. Nominal faiz oranı 0,25 Enflasyon oranı 0,20 ise reel faiz oranı yüzde kaçtır?
• 4,17
9. Aşağıdakilerden hangisi leasingin unsurlarından değildir?
• Mülkiyetin kiracıya geçmesi
10. Aşağıdakilerden hangisi factoringin unsurlarından değildir?
11. Aşağıdakilerden hangisi forfaiting unsurlarından değildir?
• Factoring sözleşmesi
12. Aşağıdakilerden hangisi defter değerini tanımlar?
• Öz sermaye / Hisse senedi sayısı
13. Vergi oranı % 40, % 18 gerçek maliyeti ise faiz oranı nedir?
• % 30
14. Finansal kaldıraç oranı 3, faaliyet kaldıraç derecesi 2 ise bileşik kaldıraç derecesi nedir?
• 6
15. Bir tesisin faaliyete başlayabilmesi için ve işletme faaliyetlerini sürdürebilmesi için kullanılan kısa sürede paraya dönüşme özelliğine sahip varlıklar ve bu amaçla yapılan harcamalara ne denir?
• Çalışma sermayesi
16. Aşağıdakilerden hangisi finansman bonosunun özelliklerinden değildir?
• Uzun vadelidir
17. Kimler tahvil çıkarır?
• A.Ş.
18. 2 yıl vadeli % 40 faizli 1.000 YTL’nin 2 yıl sonraki değeri ne olur?
• 1.800
19. Aşağıdakilerden hangisi alacak düzeyini etkileyen faktörlerden biri değildir?
• Ortaklık yapısı
20. Aşağıdakilerden hangisi alacak yönetiminin temel amacıdır?
• Alacak yönetimin karlarda yapacağı katkıyı maksimum yapmak
21. Aşağıdakilerden hangisinde dağıtılmayan kar sermayeye aktarılır?
• Kendi hisse senetlerini satın alma
22. Ortakların kendi hisse senetlerini alması sonucunda hangisi söylenemez?
23. Yarı mamul stoğunu etkileyen faktörlerden biri değildir?
• Üretim satış miktarı
I – Almaşık
II – Tamamlayıcı
III – İkame
IV – Stratejik
24. Hangisi bağımlı yatırımlar arasında yer alır ?
• I-II-III
25. Temettü oranı % 15, Büyüme oranı % 10 hisse senedi satış fiyatı 100.000 YTL ise …
26. Riskin düşürülmesi için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?
• Değişim katsayısı düşürülmeli
27. Net bugünkü değerin negatif çıkması durumunda aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
• Proje karlı değildir
28. Aşağıdakilerden hangisi kısa vadelidir?
• Factoring
29. Aşağıdakilerden hangisi yatırım kararı verilebilmesi için gerekli verilerden değildir?
• Amortisman
Türk Vergi Sistemi -2007 Final Soruları-
1. Aşağıdakilerden hangisi Katma Değer Vergisi matrahına dahil edilmez?
a. Faizler
b. Ticari teamüle uygun iskontolar ***
c. Fiyat farkı
d. Vade farkı
e. Kur farkı
2. Aşağıdakilerden hangisi zirai faaliyet sayılmaz?
a. Ekim
b. Bakım
c. Üretme
d. Arıcılık
e. Üründen pay alma***
3. Kiranın ayın olarak tahsil edilmesi halinde alınan ayni değer aşağıdakilerden hangisine göre değerlenir?
a. Emsal bedeli****
b. Borsa değeri
c. Satış bedeli
d. Piyasa değeri
e. Takdir komisyonunca belirlenen değer
4. Hilafına hüküm olmadıkça gelir vergisi mükellefin veya vergi sorumlusunun hangi işlemi üzerine tarh olunur?
a. Muafiyet
b. İndirim
c. Beyan ***
d. Uzlaşma
e. Mahsup
5. Motorlu Taşıtlar Vergisi hangi aylarda ödenir?
a. Ocak ve Temmuz ****
b. Nisan ve Aralık
c. Mayıs,Temmuz, Aralık
d. Haziran ve Kasım
e. Nisan, Haziran,Ekim
6. Aşağıdakilerden hangisi kurum kazancının tespitinde gider olarak indirilebilir?
a. Sermaye şirketlerince dağıtılan örtülü kazançlar
b. İhtiyat akçeleri
c. Sigorta teknik ihtiyatları***
d. Örtülü sermaye üzerinden ödenen faizler
e. Vergi cezaları
7. Hesap dönemi takvim yılı olan bir anonim şirket Kurumlar vergisi beyannamesini ne zaman verecektir?
a. 15 Nisan akşamına kadar***
b. 15 Mart akşamına kadar
c. 15 Şubat akşamına kadar
d. 30 Nisan akşamına kadar
e. 31 Mart akşamına kadar
8. Aşağıdakilerden hangisi kurumlar vergisi mükellefi değildir?
a. Yatırım fonları
b. Anonim şirketler
c. İş ortaklıkları
d. Kolektif şirketler ***
e. Limited şirketler
9. Yurt dışına çıkan dar mükellef elde ettiği kazanç ve iratlara ait beyannameyi ne kadar sürede verir?
a. 15 gün***
b. 30 gün
c. 45 gün
d. 1 ay
e. 4 ay
10. Bir çiftçinin tarlasında yetiştirdiği domatesten elde ettiği kazanç aşağıdakilerden hangisine göre mali anlamda gelir sayılmaktadır?
a. Net artış teorisi
b. Kaynak teorisi***
c. Üretim teorisi
d. Faiz teorisi
e. Bölüşüm teorisi
11. İkametgahı Türkiye’de bulunan veya bir takvim yılında sürekli olarak Türkiye’de altı aydan fazla oturanların, Gelir Vergisi Kanunu açısından niteliği aşağıdakilerden hangisidir?
a. Dar mükellef
b. Tam mükellef****
c. Vergi mükellefi
d. Kanuni temsilci
e. Vergi taşıyıcısı
12. Katma değer vergisinde, bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya onun adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesine ne ad verilir?
a. Hizmet
b. Teslim ****
c. Konsinye satış
d. Ödünç ve ariyet
e. Vergi matrahı
13. Aşağıdakilerden hangisi harcamalar üzerinden alınan bir vergi değildir?
a. Toplu muamele vergisi
b. Yaygın muamele vergisi
c. istihlak vergisi
d. Motorlu taşıtlar vergisi****
e. Katma değer vergisi
14. Veraset yoluyla intikallerde ölüm Ankara'da meydana gelmiş ve mükellefler de İstanbul'da bulunuyorlarsa, veraset ve intikal vergisi beyannamesi kaç ay içinde verilmelidir?
a. 2
b. 3
c. 4 ****
d. 6
e. 8
15. Aşağıdakilerden hangisi emlak vergisinde vergi değerini değiştiren nedenlerden biri değildir?
a. Yeni bina inşa edilmesi
b. Arazinin durumunda değişiklik olması
c. Bir binanın yıkılması ve yanması
d. Emlakların mükellefinin değişmesi
e. Apartmanın adının değişmesi****
16. Veraset intikal vergisi niteliği açısından ne tür bir vergidir?
a. Servet transferi üzerinden alınan bir vergidir.****
b. Gelir üzerinden alınan vergidir.
c. Harcamalar üzerinden alınan vergidir.
d. Servet üzerinden alınan vergidir.
e.
17. Aşağıdakilerden hangisi, kaynak teorisine göre gelir sayılmaz?
a. Ticari kazanç
b. Ücret
c. Miras ****
d. Serbest meslek kazancı
e. Gayrimenkul sermaye iradı
18. İflas dışı nedenle infisah eden kişilerde tasfiye başlangıç tarihi aşağıdakilerden hangisidir?
a. Tasfiye memurunun göreve başladığı tarih
b. Ticaret mahkemesinin iflas kararında iflasın açılma anı olarak gösterdiği tarih
c. Yönetim kurulunun karar verdiği tarih
d. Ticaret Siciline tescil tarihi ***
e. Genel kurulun karar verdiği tarih
19. Meskenlere tanınan geçici muafiyet kaç yıldır?
a. 5 ****
b. 10
c. 50
d. 15
e. 2
20. Zirai faaliyetle uğraşan Kurumlar vergisi mükellefinin kurum kazancı, aşağıdaki kazanç türlerinden hangisini esas alınır?
a. GMSİ
b. MSİ
c. Ticari kazanç *****
d. Serbest meslek kazancı
e. Zirai kazanç
21. Tasfiyeye giren bir şirketin tasfiye kârı hesaplanırken aşağıdaki hangi değerden hareket edilir?
a. Servet değeri****
b. Başlangıç sermayesi
c. Öz sermaye
d. Örtülü sermaye
e. Kayıtlı sermaye
22. ilk tesis ve örgüt giderleri, kurumun tesis olunması veya yeni bir şubesinin açılması ya da faaliyetin genişletilmesi için yapılan ve karşılığında maddi bir kıymet elde edilmeyen giderlere ne ad verilir?
a. Hisse senedi ihraç giderleri
b. Birleşme bölünme giderleri
c. Genel kurul toplantı giderleri
d. İlk tesis örgüt giderleri ****
e. Tasfiye fesih giderleri
23. Türkiye Büyük Millet Meclisi, il Genel Meclisi ve Belediye Meclis Üyeleri ile özel kanunlarına veya idari kararlara göre kurulan süreli veya süresiz bütün komisyonların üyelerine ve bunlara benzeyen diğer kimselere bu sıfatları dolayısıyla ödenen veya sağlanan para,mal ve menfaatler hangi kazanç kapsamında yer alır?
a. Diğer kazanç ve irat
b. Serbest meslek kazancı
c. Ücret****
d. Ticari kazanç
e. Menkul sermaye iradı
24. Takvim yılı içerisinde alınan taşıtın motorlu taşıtlar vergisi ne zaman vergilendirilir?
a. Kayıt ve tescilin yapıldığı tarihte***
25. Motorlu Taşıtlar Vergisi yıllık olarak hangi ayda tahakkuk ettirilir?
a. Ocak***
b. Temmuz
c. Mayıs
d. Haziran
e. Kasım
26. Aşağıdaki vergi türlerinden hangisi verginin oto kontrolünü sağlar?
a. Katma değer vergisi ***
27. Kurumlar vergisinde aşağıdaki kazanç ve iratlardan hangisinde stopaj yapılmaz?
a. Ücretler
b. Serbest meslek kazançları
c. Gayri menkul sermaye iratları
d. Menkul sermaye iratları
e. Zirai kazanç****
28. Veraset yoluyla gerçekleşen intikallerde, beyanname nereye verilir?
a. Ölüm olayının vaki olduğu yerdeki vergi dairesi
b. Ölen kişinin ikametgahının bulunduğu yerdeki vergi dairesi****
c. Defterdarlığın belirleyeceği bir vergi dairesi
d. Ölenin nüfusa kayıtlı olduğu yerdeki vergi dairesi
e. Varislerin ikametgahının bulunduğu yerdeki vergi dairesi
doğru cevaplar *** şeklinde belirtilmiştir.
AÖF 4. sınıf ÇIKMIŞ FiNAL SORU VE CVPLARI
MALİYET MUHASEBESİ -2007 Final Soruları-
1) Üretimde kullanılmak üzere gönderilen endirekt malzemenin maliyeti hangi hesabın neresine kaydedilir?
A) Direkt ilk madde ve malzeme hesabının borcuna
B) Direkt işçilik hesabının borcuna
C) Endirekt malzeme hesabının borcuna
D) Genel üretim giderleri hesabının borcuna
E) Genel üretim giderleri hesabının alacağına
2) Üretilen mamul maliyeti = 175
DB mamul maliyeti = 25
DS mamul maliyeti = 50
Yukarıdaki verilere göre satılan malın maliyeti ne kadardır?
A) 200
B) 150
C) 50
D) 120
E) 500
3) Aşağıdakilerden hangisi tek düzen hesap planı 7/A seçeneğinde yer alan fonksiyonel gider hesaplarından biri değildir?
A) Direkt işçilik giderleri
B) Genel yönetim giderleri
C) Hizmet üretim giderleri
D) Genel üretim giderleri
E) İlk madde ve malzeme
4) Aşağıdakilerden hangisi, maliyet muhasebesinin kullanım alanlarından biri değildir?
A) Satılan mamullerin maliyetlerinin hesaplanması
B) Bütçeleme çalışmaları
C) Birim maliyetlerinin hesaplanması
D) Kar dağıtımı
E) Planlama çalışmaları
5) Aşağıdakilerden hangisi yardımcı malzemedir?
A) Ekmek üretiminde kullanılan un
B) Araba üretiminde kullanılan motor
C) Ayakkabı üretiminde kullanılan tutkal
D) Ayakkabı üretiminde kullanılan deri
E) Mobilya üretiminde kullanılan sunta
6) Şekildeki verilere göre FİFO yöntemine göre üretime sevk edilen malzemenin maliyetini hesaplayınız?
A) 6500
B) 1500
C) 4800
D) 4000
E) 6300
7) FİFO’ya göre stok maliyetini hesaplayınız?
A) 300 B) 3000 C) 4000 D) 2000 E) 1000
Aşağıdakilerden hangisi, stok değerleme yöntemi değildir?
A) Piyasa fiyatı yöntemi
B) FİFO yöntemi
C) LİFO yöntemi
D) Aralıklı envanter yöntemi
E) Ortalama yöntem
9) Aşağıdakilerden hangisi, endirekt işçilik değildir?
A) Tekstil fabrikasında temizlik bölümündeki işçinin ücreti
B) Tekstil fabrikasında kesim bölümündeki ustabaşının ücreti
C) Üretim bölümünde çalışan işçilerin fazla çalışma zamları
D) Kaynak işinde kaynak yapan işçinin ücreti
E) Tekstil fabrikasında tamir bakım bölümünde çalışan işçilerin ücretleri
10) İşçilerin işletmeye giriş çıkışlarının kontrolünde kullanılan kullanılan belge aşağıdakilerden hangisidir?
A) Stok kartı
B) İlk madde ve malzeme istek fişi
C) İşçi çalışma kartı özeti
D) İşçi saat kartı
E) Teslim raporu
11) Şekildeki kayıt hangi işleme aittir?
A) Yıllık izin ve ücretlerin ödenmesi
B) İzin ve ücretlerin yıllık tahmini yüklenmesi
C) Yıllık izin ücretinin üretime aylık tahmini yüklenmesi
D) Eksik yüklemenin düzeltilmesi
E) Fazla yüklemenin düzeltilmesi
12) Bir işçi çalışma süresinin sonunda 12 tane ayakkabı yapmıştır. Bir ayakkabının akord değeri 40 TL olduğuna göre işçinin hak ettiği ücret kaç TL dir?
A) 1000
B) 200
C) 100
D) 480
E) 1600
13) Aşağıdaki maliyetlerden hangisi karma maliyettir?
A) Malzeme maliyeti
B) Bakım onarım maliyeti
C) Reklam masrafları
D) Bina vergileri
E) Yönetim geliştirme maliyetleri
14) En yüksek ve en düşük noktalar yöntemine göre işletmenin 250 DİS faaliyet hacminde bütçelenen toplam genel üretim maliyetini hesaplayınız?
A) 1650 B) 750 C) 850 D) 4150 E) 1950
15) Şekildeki kayıt, hangi işleme aittir?
A) Kıdem tazminatlarının yıllık tahmini yüklenmesi
B) Kıdem tazminatı karşılığı ayrılması
C) Kıdem tazminatlarının aylık tahmini yüklenmesi
D) Kıdem tazminatlarının ödenmesi
E) Kıdem tazminatlarının üretim hesabından düşülmesi
16) Toplam aydınlatma maliyeti = 300.000 TL
Toplam Isıtma maliyeti = 700.000 TL
İşletmenin üç tane esas üretim maliyet yeri iki tane yardımcı hizmet maliyet yeri vardır. Her bölümü düşen ampul sayısı ve m2 bilgileri yukarıdaki gibidir.
Bu bilgilere göre I.Dağıtım sonucu EÜMY3’ün toplam maliyeti aşağıdakilerden hangisidir?
A) 105000
B) 175000
C) 1000
D) 280000
E) 380000
17) Yardımcı gider yerleri arasındaki hizmet alışverişinin tamamen dikkate alındığı ikinci dağıtım yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
A) I.Dağıtım
B) Doğrudan Dağıtım
C) Kademeli Dağıtım
D) Matematiksel Dağıtım
E) III.Dağıtım
1
İşletmenin 700 TL’lik ısıtma maliyeti esas üretim maliyet yerleri ve yardımcı hizmet maliyet yerleri arasında m2 göre dağıtılacaktır. İşletmeye ait bilgiler aşağıdaki gibidir. Bu durumda yardımcı hizmet A’nın ısıtmadan aldığı payı bulunuz?
A) 100
B) 200
C) 115
D) 108
E) 105
19) Hangi maliyet yerine ait olduğu belli olmayan maliyetlerin dağıtım anahtarları kullanılarak maliyet yerlerine dağıtılması kaçıncı maliyet dağıtımıdır?
A) I.Dağıtım
B) II.Dağıtım
C) Kademeli Dağıtım
D) Matematiksel Dağıtım
E) III.Dağıtım
20) Birleşik maliyet 2760 TL
Fiziksel ölçüler yöntemine göre B mamulüne kavanoz başına yüklenecek birleşik maliyet payını hesaplayınız.
A) 25
B) 16
C) 10
D) 12
E) 30
21) Aşağıdakilerden hangisi, faaliyete dayalı maliyetleme yönteminde dikkate alınması gereken unsurlardan biri değildir?
A) Organizasyonda yer alan temel faaliyetlerin belirlenmesi
B) Her bir temel faaliyet için maliyet havuzunun oluşturulması
C) Her bir faaliyet için uygun dağıtım anahtarının seçilmesi
D) Maliyet havuzunda toplanan maliyetlerin mamullere dağıtılması
E) Tüm faaliyetler için tek bir dağıtım anahtarının belirlenmesi
22) Bir üretim süreci sonunda elde edilen mamullerden nispi satış değeri yüksek olan ve üretim amacını oluşturan mamullere ne ad verilir?
A) Özel mamul
B) Esas mamul
C) Yarı mamul
D) Tali mamul
E) Birleşik mamul
23) Bütçelenen genel üretim giderleri 6000 TL, bütçelenen faaliyet hacmi 400 ms’dir. A mamulü ile ilgili olarak 50 ms çalışılmıştır. A mamulüne yüklenecek maliyet ne kadardır?
A) 15
B) 250
C) 750
D) 15
E) 255
24) Direkt ilk madde ve malzeme, direkt işçilik ve GÜM’den oluşan üretim maliyetleri üretim hesabına nasıl kaydedilir?
A) B)
C) D)
E)
25) Mamullerin üretimi tamamlanıp stoklara alındığında aşağıdaki kayıtlardan hangisi yapılır?
A) B)
C) D)
E)
26) Aşağıdakilerden hangisi maliyet dağıtımı yapılmasının nedenlerinden biridir?
A) İşletmede dağıtım anahtarı listesinin oluşturulması
B) Genel imalat maliyetlerinin fiili tutarlarının belirlenmesi
C) Maliyetlerin mamullere en doğru şekilde dağıtılması
D) İşletmede sorumluluk alanların belirlenmesi
E) Üretim sürecindeki maliyet yerlerinin belirlenmesi
27) Kademeli dağıtımla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Kademeli dağıtım ikinci dağıtımdır
B) Kademeli dağıtımda yardımcı hizmet maliyet yerlerindeki maliyetler esas üretim maliyet yerlerine dağıtılır
C) Kademeli dağıtımda yardımcı hizmet maliyet yerlerinin birbirlerine sundukları hizmetler kısmen dikkate alınır
D) Kademeli dağıtımda yardımcı hizmet maliyet yerlerinin birbirleri ile olan hizmet alışverişleri dikkate alınmaz
E) Kademeli dağıtımda dağıtıma en fazla yere hizmet sunan maliyet yerinden başlanır
20) X işletmesinde A ve B mamulü olmak üzere iki çeşit mamul üretilmektedir. İşletmenin birleşik maliyeti 1200 TL’dir ve işletme A mamulünün iki katı kadar B mamulü üretmiştir. A mamulünün satış fiyatı 10 TL B mamulünün satış fiyatı 25 TL’dir ve dönem içinde 80 adet B mamulü üretilmiştir. Satış değeri (piyasa değeri) yöntemine göre A mamulünün birim maliyetini hesaplayınız.
A) 15
B) 5
C) 25
D) 3
E) 12
29) İşletmede bütçelenmiş faaliyet hacmi 12.000 ms ve yükleme oranı 25 TL/ms olduğuna göre bütçelenmiş toplam genel üretim maliyetini hesaplayınız.
A) 500000
B) 100000
C) 200000
D) 800000
E) 300000
30) Şekildeki kayıt aşağıdaki işlemlerden hangisine aittir?
A) Malzemenin satın alınması B) Üretimi tamamlanan mamullerin mamul stoklarına gönderilmesi
C) Üretimde endirekt işçilik kullanımı D) İşletme malzemesinin üretimde kullanılması
E) Mamullerin satılması
1-D 2-B 3-E 4-D 5-C 6-E 7-B 8-D 9-D 10-D 11-C 12-D 13-B 14-D 15-D 16-D 17-D 18-E 19-A 20-D 21-E 22-E 23-C 24-D 25-A 26-C 27-D 28-B 29-E 30-
TÜRK DİLİ -2007 Final Soruları-
1. I Çir-Tibet Dilleri
II Kafkas Dillen
III. Bantu Dilleri
IV Hami-Sami Dilleri
Afrika'nın güney ve orta kısımlarında konuşulan dilleryukarıdakilerden hangileridir?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve II
D) III ve IV
E) I II ve IV
2. Aşağıdakilerden hangisi yalınlayan dillere örnektir?
A) Ermenice
B) Yunanca
C) Hintçe
D) Çince
E) Arapça
3. Güneş-Dil Kuramıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Dil insanların bir arada çalışırken vücut hareketlerinİr refleks seslemelerinder doğmuştur.
B) Bütün dillerin kaynağı Sümercedir
C) Dil insanlanr. duygularının etkisiyle çıkardıkları ünlemlerir çeşitli kavramların karşılamak üzere sözcüklere dönüşmesiyle oluşmuştur.
D) Dilin doğuşu sesin mimiklere ve estlere bağlıdır.
E) Bütün dİl öğeleri yansımalardan oluşmuştur.
4. Ortak Türk dilinden ilk koptuğu için diğerlerinden daha zor anlaşılan Türk lehçesi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Karaçay-Balkar Türkçeleri
B) Başkırt Türkçesi
C) Kumuk Türkçesi
D) Halaç Türkçesi
E) Çuvaş Türkçesi
5. Aşağıdaki Türk lehçelerinin hangisinde %50 civarında Moğolcadan alıntı sözcük bulunur?
A) Yakut Türkçesi
B) Başkırt Türkçesi
C) Gagauz Türkçesi
D) Kumuk Türkçesi
E) Nogay Türkçesi
6. Aşağıdaki deyimlerden hangisi "çok Öfkelenmek" anlamı içermektedir?
A) Gözü süzülmek
B) Gözü dönmek
C) Gözü buğulanmak
D) Gözü parlamak
E) Gözü sulanmak
7. Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde eylemden isim yapan ek kullanılmıştır?
A) Eşim seyahat etmeyi bender. çok sever.
B) İşçi kazmayı aldı toprağı kazmaya başladı.
C) Biraz kıyma, olsa, akşama dolma yapardım.
D) Bu okula girmesinin en önemli nedeni şiirdi.
E) Çocukları çok sevdiğini biliyorum.
8. Aşağıdaki cümlelerden hangisi yapısına göre basit, anlamına göre olumludur?
A) Ona buna el açmak çok ağrına gidiyordu.
B) İşe bir başlasa sonunu getirir.
C) Bu işe girmek istiyorsan şu formu doldurmalısın.
D) Bugüne kadar o çocuk düzensiz değilci
E) Arzu ödevlerini bitirmiş değil.
9.Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlIşI vardır?
A) Bizler Atatürkün eserlerinin yılmaz bekçileriyiz.
B) İnsan Karadenizin güzelliklerini nasıl unutur?
C) Avrupa'da bir ya da İkİ ay kalıp dönecekler
D) Ne olur ben de geleyim.
E) Yazarın o kitabımda okudum.
10. Eli yanmayan bir insan sıcaklığı ( ) ayağı taşa çarpmayan acıyı ( ) güneşin batışını görmeyen karanlığı nerden bilsin ( ) Yukarıdaki cümlede parantezle gösterilen yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?
A) (,) (,) (.)
B) ( ( (.)
C) (.) ( (!)
D) ( (,) (!)
E) (.) (,) (...)
11. 'Bütün bunları niçin yaptım biliyor musun? Çünkü o arabayı almak İstediğim için.*
I II III IV V
Yukarıdaki cümlede altı çizili sözcüklerden hangisi çıkarılırsa cümlenin anlamı
bozulmaz?
A) I B) II C) III D) IV E) V
12. "öyküde kişilerin karşılaştığı kimi tehlikeli durumlar merakımızı kamçılayacak bir biçimde sergileniyor."
Yukarıdaki cümlede anlatım bozukluğu nasıl düzeltilir?
A) "bir biçimde" sözcükleri çıkarılarak
B) "sergileniyor" sözcüğü yerine "anlatılıyor" getirilerek
C) "kim" sözcüğü çıkarılarak
D) "Öyküde" sözcüğü yerine "hikâyede" getirilerek
E) "kamçılayacak" sözcüğü çıkarılarak
13. 'Bu yüzden, okumayı ve yazmayı seven ne kadar öğrenciler varsa bu derslere İlgi gösterir ve çalışmalara katılırdı."Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ozne-yüklem uyumsuzluğu
B) Gereksiz sözcük kullanımı
C) Nesne ek***liği
D) Tamlama yanlışlığı
E) Noktalama yanlışlığı
14. 'Yorumcular ne yapıyorlarss sizin de onu yapmanızı istiyorum, ancsk kendi bilgilerinizir yetmediği yerce yorumcuların bilgilerinden ve görüşlerinden yararlanın. Onların açıklamaları hiçbir zaman sizin malınız olamaz kolayca aklınızdan çıkabilir. Buna karşılık sizin gördükleriniz kendi zihninizden doğmuştur ve sizde kalır. Onlan; konuşurken, danışırken, çekişirken tartışırken aramadan bulursunuz.'
Bu parçada, yazarın asıl vurgulamak istediği düşünce aşağıdakîlerden hangisidir?
A) Başkalarının yorumları bilgisiz insanlan kolay etkiler.
B) Değerlencirme yapmak uzmanlık işidir.
C) İnsanlar, yorumcuların bilgilerine tamamen güvenmelidir.
D) Bilginin kalıcı olması İçin başkalarının yorumlarından yararlanılmalıdır.
E) İnsanlar,değerlencirme yaparken mecbur kalmadıkça başkalannın görüşüne başvurmamalıdır.
15. ' Yazarın yeni eserini okuyup bitirince Geothe'nir bir sözünü anımsadım: 'Yeşil hayat ağacı karşısında bir nazariye kül rengi kalır. Yazarın öykülerinde de bir kül renklilik var Öğrenciyken bazı güzel çiçekleri defterlerimizin, kitaplarımızın sayfalan arasında kuruturduk. Yazar da bu eserinde insar gerçeğini, toplum gerçeğini kurutuyor.
Bu parçada, sözü edilen yazarın eserindeki hangi özellik eleştirilmektedir?
A) Yaşamın canlılığını yansıtmaması
B) Dilinin kuru ve sıkıcı olması
C) Hayalci bir anlatıma yer vermesi
D) Çok kurumsal konulara değinmesi
E) Kahramanlarını gerçek yaşamdan seçmemesi
16. "Yarbaşına geldi. Oltu Çayı'nın şırıltısına kulak vere. Sanki ötelerden bir şeyler fısıldıyordu kulağına bu su. Kim bilir kaç kişi bu yarın başından seyretmiştir onu. Zaman gibi ardı arkası kesilmeyen bir akıştı suyun akışı. Tek farkı zamanın akışının gözlenememesiydİ. Sonra uzaktan geçen arabalara baktı. Yerleri ve yarları birbirine bağlayan yollar. 'Ne yapıyorsun?' diyen bir sesle irkildi. İnce, yumuşak, dost bir sesti. Hatice'ydi yanına gelen. Hiç. dalıp gitmişim şurada.' dedi."
Bu parçada aşağıdaki anlatım yollarından hangisi ağır basmaktadır?
A) Açıklama
B) Karşılaştırma
C) Tanımlama
D) Öykuleme
E) Tartışma
17. Aşağıdakilerden hangisi lirik şiirin özelliklerinden biridir?
A) Bir düşünceyi açıklamak ya da belli bir konuda öğüt vermek amacıyla yazılması
B) Aşk, ölüm, ayrılık acısı, özlem gibi bireysel ya da toplumca yaşanan mutluluk, felaket vb. temaları işlemesi
C) Bir düşünceyi, bir durumu açık ya da kapalı biçimde yermesi
D) Kahramanlık ve yurt sevgisi gibi temaları işlemesi
E) Kırları, çobanların yaşamını, aşklarını,sevinçlerini anlatması
18. Bellekte yerleşmiş olan izlenimlere dayanılarak, geçmişte yaşanmış olayların anlatıldığı yazı türüne ne ad verilir?
A) Öykü
B) Mektup
C) Fıkra
D) Gezi
E) Anı
19. Aşağıdakilerden hangisi dilekçe yazımında dikkat edilmesi gereken kurallardan biri değildir?
A) Dilekçenin sunulacağı makamın acının açık ve doğru yazılması
B) Sağ üst köşeye ya da imzanın öncesinde tarih yazılması
C) Sağ alt köşeye adres yazılması
D) Gelişme bölümünce çileğin, isteğin açıkça ortaya konmas:
E) Sağ alt köşeye imza atılması ve altına da ad ve soyadın yazılması
20. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde Türkçenin yapısına uvmavan söyleyiş,bozukluğu vardır?
A) Yalan söylemeyi huy edinmişti.
B) Onu, evde de bulamayınca çok merak ettik.
C) Sınıfla önce fısıldaşmalar, sonra gülüşmeler başladı.
D) Anahtarımı bulamayınca birden panik oldum.
E) Temizlik güzel sevgisi olan yerde barınır.
1. B 2. D 3. B 4. E 5. A 6. B 7. C 8. D 9. E 10. A 11. C 12. B 13. A 14. E 15. A 16. D 17. B 18. E 19. C 20. D
29 Nisan 2008 Salı
Aöf 1.sınıf soru bankası, çıkmış sorular (2007 ARA SINAV soru ve cevapları)
2007 iKTiSADA Giriş ARASINAV
1-iktisat i asagidakilerden hangisi ilgilendirmez?
-ahlak ile baslayan cumle olacak
2-neyi? nasil? kim icin uretiliyor? gibi sorulara kim cevap verir?
-piyasa
3-toplam fayda maxsimum olunca marjinal fayda neye esittir?
-sifirdir.
4-hangisi inelastiktir?
-tuz
5-talep egrisi uzerinde iki nokta icin hesaplanan esneklik?
-yay esnekligi
6-seklin uzerindeki noktalarin hangisinde uretime devam edilir?
-egrinin uzerindeki noktada devam edilir.K noktasiydi sanirim..
7-talep egrisi uzerindeki degismeye asagidakilerden hangisi neden olur?
-talep edilen malin fiyatindaki degisme
8-sekilde hangisinde uretici dengededir?
-arz ve talebin 3o a esit oldugu yerde
9-arz egrisinin tanimini vermis sormus?
-arz egrisi
10-isletmeye telefon alan bir isletme de telefon nasil bir maldir?
-ozel mal
11-p1=100 p2=150 q1=10 q2=5 talebin fiyat esnekligi?
- (-1)
12-taban fiyat kimi korur?
-tuketiciyi
13-gelir vergisi ne tur vergi uygulamasidir?
-advolerem
14-hangisi devletin fiyetlara mudehalesinde soz konusu degildir?
-kota
15-sekil vermis ve sekildeki noktada talep esnekligi kaca esittir?
- e=1
16-%10 verip %10 alirsak........?
-olcege gore sabit verim
17-a$I yaptirmamiz topluma fayda saglarsa buna...?
-dissallik
18-sekildeki p1 noktasinda ne sozkonusudur?
- Q1-Q0 kadar talep fazlasi kitlik
19-uzun donemde azalan verim kanunu gecerli degildir neden?
- tum girdiler degisken oldugu icin
20-arz esnekligini sordu?
- -2,5
2007 TEMEL BILGI TEKNOLOJILERI ARASINAV
1-Bilgi ve veri kavramina iliskin asagidakilerden hangisi dogrudur?
cevap=veri islenerek bilgi elde edilir.
2-asagidakilerden hangisi bilgi islem teknolojilerindeki gelismenin neden oldugu degismedir?
cevap=bilginin oneminin artmasi.
3-sinav sonuclarinin internet araciligiyla ogrenilmesi?
cevap=erisim.
4-bir isletmede bilgisayar kullanimini zorunliu kilan nedir?
cevap=bilgisayarin surekli , yineleyen islemleri sIkIlmadan ve hatasiz yapmasi.
5-kullanicinin bilgisayara komut ve veri girisi yapmasi bilgisayarinda kullaniciya iletmesini saglayan birimler?
cevap=giris-cikis birimleri
6-gunumuzden bugune kadar bilgisayarda degismeyen ozellik?
cevap=calisma prensibi
7-islemcinin hangi verileri kullanarak neyapacagini bilgisi asagidakilerden hangisinde saklanir?
cevap=ana bellek
8-asagidakilerden hangisi veri saklamada kullanilir?
cevap=compact disc (cd)
9-bir bilgisayar kullanicisi kagit uzerinde bulunan fotograflari bilgisayar araciligla arkadasina gondermek istiyor...?
cevap=tarayici
10-bilgisayarda gozle gorulebilen elle tutulabilen maddi cihazlarin genel xxx?
cevap=donanim
11-yazilim nedir?
cevap=bilgisayar programlarinin genel xxx.
12-kisisel verimliligi arttirici programlara?
cevap=buro yazilimlari.
13-bilgisayarin cevre birimlerini asagidakilerden hangisi yonetir?
cevap=isletim sistemi
14-asagidakilerden hangisi isletim sisteminin temel bilesenlerinden biri degildir?
cevap=ekran
15-windows 2000 isletim sistemi icin hangisi dogrudur?
cevap=programlar pencere xxx verilen cercevenin icinde calisirlar.
16-sisteme yeni bir progrma eklemek yada var olan bir programi kaldirmak icin?
cevap=denetim masasi
17-asagidakilerden hangisi farkli ekran cozunurluklerini secilmesini saglar?
cevap=ayarlar
18-buro yazilimlarinin sakla komutu klavye kisayolu?
cevap= ctrl+S
19-buro yazilimlarinda arac cubuklarindan biri degildir?
cevap=degistir
20-buro yazilimlarinda goruntuleme icin?
cevap=gorunum
21-buro yazilimlarinda yardim penceresini acmak isin ?
cevap=F1
22-sekil vardi......?
cevap=TOPLA(A1:A4)
2007 Genel İşletme ARASINAV
1. Belli bir dönemde çeşitli nedenlerle işletmeden ayrılan personelin sayısını yüzde olarak gösteren oran aşağıdakilerden hangisi?
a. Personel dönüşüm oranı
2. Aşağıdakilerden hangisi Herzberg’in çift faktör teorisine göre güdüleyici faktörlerden biridir?
a. İşi başarma
3. Aşağıdakilerden hangisi emeği diğer faktörlerden ayıran en önemli özelliğidir?
a. Sosyal varlık olması
4. Aşağıdakilerden hangisi hizmet işletmesi değildir?
a. Silah fabrikası
5. Gereksinimlerden hangisi bireyin ait olma, bir arada bulunduğu kişiler tarafından kabul görme isteği ile ilgilidir?
a. Soysal gereksinimler
6. Kısa devre ya a Fyol köprüsü adı verilen örgütleme ilkesi aşağıdakilerden hangisidir
a. Çapraz ilişkiler ilkesi
7. Başka işletmelerin hisse senetlerinin satın alınarak yönetimde söz sahibi olması yoluyla kontrollerin ele geçirildiği birleşme türü aşağıdakilerden hangisidir?
a. Holding
8. Aşağıdakilerden hangisi dış büyümenin işletmeye sağladığı faydalardan değildir?
a. Faaliyet gösterilen endüstri dalının değişmesi
9. Aşağıdakilerden hangisi işletmenin kuruluş karar sürecinin ilk aşamasıdır?
a. Yatırım düşüncesi
10. Yeryüzündeki doğal kaynaklar işletmenin hangi çevresini oluşturur?
a. Fiziksel çevre
11. Çabuk bozulan tarım ürünlerini kullanan işletmelerin kuruluş yeri seçiminde göz önünde bulundurulması gereken etkenlerdendir?
a. Hammadde
12. Aşağıdakilerden hangisi ileriye doğru dikey büyüme için gerekli koşullardan biri değildir?
a. Pazarlama kanalının kısa ve düşük fiyat artışı getirmesi
13. Gazete üreten bir işletmenin kağıt fabrikasını satın alması hangi tür büyümeye örnek gösterilebilir?
a. Geriye doğru dikey büyüme
14. Aşağıdakilerden hangisi personel planlama işlevinde karşılaşılan güçlükler arasında yer alır?
a. İnsanın homojen özellikler göstermeyen bir üretim girdisi olması
15. Zaman etüdü çalışmalarıyla içinin bir işi en kısa zamanda nasıl yapacağının belirlendiği ve eldeki mevcut araçlarla ne kadar işçiye ihtiyaç duyulacağının ilk kez araştırıldığı yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
a. Bilimsel yönetim
16. İnsanların içten gelen bir istekle ikna etme, grup olarak amaçların gerçekleşmesine işbirliği yapmaları yeteneğine ne ad verilir?
a. Beşeri İlişkiler yeteneği
17. Aşağıdakilerden hangisi temel politik karar organlarının ve hiyerarşik yapının önemli bir kısmının aile üyelerinden oluştuğu yönetim biçimidir?
a. Ailesel yönetim
18. Aşağıdakilerden hangisi işletmenin bağımsız birimler oluştururken hedeflediği temel amaçtır?
a. Uzmanlaşma
19. Aşağıdakilerden hangisi Fayol’a göre işletmelerdeki geçerli işlevlerden ticari faaliyet kapsamında yer alır?
a. Pazarlama
20. Aşağıdakilerden hangisi işletmeye mal ve hizmet sağlayan aracı kuruluştur?
a. Tedarikçiler
21. Aşağıdakilerden hangisi işletmenin özel amaçlarından biri değildir?
a. Kar elde etmek
22. Aşağıdakilerden hangisi üretim faktörlerinin tümü veya büyük kısmı devlet denetiminde olan ekonomilere ne ad verilir?
a. Planlı ekonomiler
23. Aşağıdakilerden hangisi en çok görülen etik dışı davranışa örnek verilebilir?
a. Hediye ve rüşvet
24. Aşağıdakilerden hangisi yaptırım hakkı olmaya, uzman olduğu konuda görüş belirten yetki türüdür?
a. Kurmay yetki
25. Aşağıdakilerden hangisi amaçların ve bu amaçlara ulaşmak için uygun yöntemlerin belirlendiği süreçtir?
a. Planlama
26. ISO Standardı?
a. Kurmay yetki
27. Gerekli sayıda ve yetenekte işgücünü istenen yer ve zamanda hazır bulundurulması aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
a. İnsan kaynakları planlaması
28. Aşağıdakilerden hangisi işletmede insan kaynakları bölümünün çözmesi gereken sorun değildir?
a. Tüketici ihtiyaçlarının olumsuz değişimi
29. Reklam mesajları, ürün güvenilirliğine ilişkin bilgiler, çevre kirliliği, çalışma koşulları gibi ortaya çıkan etik sorunlar aşağıdakilerden hangisinin kapsamında değerlendirilir?
a. İletişim
30. Geçmişteki bilgilerden yararlanarak gelecekteki işgücü tahminin yapıldığı planlama yöntemi aşağıdakilerden hangisidir ?
a. İleriye dönük kestirim
31. Belirli amaçlara ulaşmak ve iş görmek amacıyla bir insan grubunda işbirliği ve koordinasyon sağlamaya yönelik faaliyetlerin tümüne ne ad verilir?
a. Yönetim
32. Aşağıdakilerden hangisi örgütsel kararlar ve bu kararların toplum üzerindeki etkisini ifade eder?
a. Toplumsal sosyal sorumluluk
33. Aşağıdakilerden hangisi ana etik sorunlara yol açan konular arasında yer almaz?
a. Üretim ilişkileri
34. Aşağıdakilerden hangisi tüketicinin davranışlarını etkileyen faktörlerden biridir?
a. Aile
35. Aşağıdakilerden hangisi yönetici tanımının kapsamına girmez?
a. Kardan girişimci gibi yararlanmak
36. İş analizi, iş bölümü, uzmanlaşma, iletişim kanalları hangi kapsamda yer alır?
a. Örgütsel araştırmalar
2007 Genel Muhasebe ARASINAV
Kesin mizandan sonra yapılacak işlem aşağıdakilerden hangisidir?
Gelir tablosu ve bilançonun düzenlenmesi
2. İşletmenin belirli bir faaliyet döneminde ortaya çıkan ka7 veya zararını ifade eden tablo aşağıdakilerden hangisidir?
Gelir tablosu
3. Hangisi temel mali tablolardan biridir?
Gelir tablosu
4. Hangisi aktifi düzenleyici pasif hesaplardan biridir?
Verilen çekler ve ödeme emirleri
5. -------------/-------------
Alacak Senetleri
- Tahsildeki senetler
Alacak Senetleri
- Cüzdandaki senetler
--------------/----------------
Bu kayıt hangi işleme aittir?
Senedin tahsil edilmek üzere bankaya verilmesi
6. Hangisi Tekdüzen Hesap Planı hesap sınıfları içinde yer almaz?
Yardımcı Hesaplar
7. Kasadan para çıkışını gösteren belge hangisidir?
Tediye fişi
8. "Girdi-Süreç-Çıktı" şeklindeki bilgi akışında hangisi çıktıyı ifade eder?
Mali tablolar
9. Hangisi muhasebede özetleme işlevine örnektir?
Büyük defterlere kayıt
10. Nakit: 10.000
Demirbaşlar: 20.800
Banka Mevduatı: 19.700
Banka kredileri: 25.500
olduğuna göre işletmenin öz sermayesi kaç TL?
25.000
11. Hangisi mali nitelikli işlemlere örnek değildir?
Bankadan kredi kullanılmak üzere sözleşme yapılması
12. Yevmiye defterindeki bilgilerin büyük deftere aktarımlarının doğruluğunun kontrolü için düzenlenen çizelgeye ne ad verilir?
Mizan
13. Muhase süreci ile ilgili hangisi yanlış bir ifadedir?
Belgelere dayanılarak günlük işlemler ilk önce büyük deftere kaydedilir
14. Hangisi senet iskontosunun txx tanımıdır?
Senetlerin vadesinden önce iskonto ve masraflar düşülerek bankaya peşin satılmasıdır
15. --------------------/---------------
Kasa
Alınan Çekler
Alacak Senetleri
Yurtiçi Satışlar
İndirilecek KDV
-------------------/------------------
Yukarıdaki kayıtta hangi hesap yanlış kaydedilmiştir?
İndirilecek KDV
2007 DAVRANIŞ BİLİMLERİNE GİRİŞ ARASINAV(yurt dışındakilern
1.Aşağıdakilerden hangisi temel mali tablolardan biridir?
Yanıt: Gelir Tablosu
2.Maliyeti 2000 YTL, birikmiş xxortismanı 800 YTL olan bir makine peşin olarak 1000 YTL + 100 YTL KDV’ ye satılmış ve aşağıdaki kayıt yapılmıştır.
Bu yevmiye kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisi yanlış kullanılmıştır?
Yanıt: Olağandışı Gelir Ve Karlar Hesabı
3.Bu kayıt hangisine aittir?
Yanıt: Senedin Tahsili İçin Bankaya Verilmesine
4.İşletmenin gelir ve kârlarının aynı zxxan dilimine ait maliyet, gider ve zararlarla karşılaştırılması gereğini ifade eden muhasebe temel kavrxxı aşağıdakilerden hangisidir?
Yanıt: Dönemsellik
5.Muhasebe bilgi akışında toplanan veri veya bilgilerin kaydedilmesi ve sınıflandırılması hangi aşxxada gerçekleştirilir?
Yanıt: Süreçleme
6.Bir işletmenin bir ay içinde yaptığı işlemler sonucu aldığı KDV tutarı, ödediği KDV tutarını aşarsa, bu fark ay sonunda aşağıdaki hesaplardan hangisinin alacağına aktarılır?
Yanıt: Ödenecek vergi ve fonlar hesabı
7.İşletmenin kasasından çıkan paraların ne için ödendiğini ve bu ödemenin karşılığında hangi hesaba borç kaydedileceğini gösteren belgeye ne denir?
Yanıt: Tediye fişi
8.Aşağıdaki ifadelerden hangisi senet ıskontosunu txx olarak açıklxxaktadır?
Yanıt: Senetlerin vadelerinden önce, işleyecek faiz ve komisyon indirilerek bankaya satılması
9.Duran varlıkların dönem içinde işletme faaliyetlerinde kullanılması nedeniyle oluşan giderler nasıl muhasebeleştirilir?
Yanıt: Dönem gideri olarak muhasebeleştirilir
10.Aşağıdaki kayıt hangi işleme aittir?
Yanıt: Çınar ticaretten olan senetsiz ticari alacağın senede bağlanması
11.Kesin mizandan sonra yapılacak işlem hangisidir?
Yanıt: Dönem Sonu Bilânçosu Ve Gelir Tablosunun Hazırlanması
12.İşletmenin belirli bir dönemde elde ettiği gelirler ile bu gelirlerin elde edilmesi için katlandığı giderleri ve kar veya zararı gösteren tablo aşağıdakilerden hangisidir?
Yanıt: Gelir tablosu
13.Aşağıdakilerden hangisi aktifi düzenleyen pasif bir hesaptır?
Yanıt: Verilen çekler ve ödeme emirleri
14.Muhasebe süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlış bir ifadedir?
Yanıt: Belgelere dayanılarak günlük işlemler ilk önce büyük deftere kaydedilir
15.Yevmiye defterinden büyük deftere aktarılan kayıtların doğruluğunu kontrol etmek üzere kullanılan araç aşağıdakilerden hangisidir?
Yanıt: Mizan
16.Tekdüzen hesap çerçevesinde aşağıdaki hesap gruplarından hangisi yer almaz?
Yanıt: Yardımcı hesaplar
17.Bir işletme aşağıdaki değerlerle işe başlxxıştır. Bu bilgilere göre işletmenin öz sermayesi kaç YTL’dir?
Yanıt: 25.000
18. Aşağıdakilerden hangisi mali nitelikli işlem değildir?
Yanıt: İşletmenin bankada kredi kullanmak üzere sözleşme yapması
19.Aralıklı Envanter Yöntemini Uygulayan Bir İşletmede, Mal Satış İşlemi İçin Yapılan Bu Yevmiye Kaydında Hangi Hesap Yanlış Kullanılmıştır?
Yanıt: İndirilecek KDV Hesabı
20.Aşağıdakilerden hangisi muhasebenin temel kavrxxlarından birisi değildir?
Yanıt: Tekdüzen hesap Planı
21. 4.Bir işletmede kullanılacak hesapların muhasebe kurallarına göre sistemli ve gruplandırılmış listesine ne ad verilir?
Yanıt: Hesap planı
22.Aşağıdaki yevmiye kaydı hangi işleme aittir?
Yanıt: Çek düzenleyerek satıcılara borç ödenmesine
23.Ticari Mallar Hesabı’nın kalanı 17.000 YTL, Yurtiçi Satışlar Hesabı’nın kalanı 10.000 YTL ve dönem sonu mal mevcudunun değeri 9.000 YTL olan bir işletmede "Satılan Ticari Mallar Maliyeti Hesabı" kaç YTL borçlandırılır?
Yanıt: 8.000 YTL
24.Dönem karı veya zararı hesabının borç toplxxı alacak toplxxından büyükse aradaki fark neyi ifade eder?
Yanıt: İşletmenin Zararı Vardır
25. Mal Alımında Kullanılan KDV aşağıdakilerden hangisidir?
Yanıt İndirilecek KDV hs
26.Kredili satılan mal için alıcıya iskonto yapılmıştır. Bu iskonto hangi hesapta izlenir?
Yanıt: Satış iskontoları Hs.
arkadaşlar aşağıdaki sorular geçen hafta yurt dışında çıkmış olan aof sorularıdır.umarım yarında bu sorular çıkar.)
1)İşçi, işveren, grev, lokavt, iş ilişkilerini inceleyen sosyoloji alt dalı, aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bilgi Sosyolojisi
B) Eğitim Sosyolojisi
C) Köy Sosyolojisi
D) Sanayi Sosyolojisi
E) Hukuk Sosyolojisi
Sorunun cevabı D şıkkıdır.
Açıklama: Sanayi sosyolojisi işyerinin yapısı, iş güvenliği, sendikalaşma faaliyetleri, işçi, işveren, grev, lokavt, iş ilişkileri, verimlilik gibi konuları inceler.
2) Olaylar arasında ilişki kurmak ve olayları bir nedene bağlamak amacıyla tasarlanan önerme, aşağıdakilerden hangisidir?
A) Teori
B) Kuram
C) Hipotez
D) İspat
E) Yöntem
Sorunun cevabı C şıkkıdır.
Açıklama: Olaylar arasında ilişki kurmak ve olayları bir nedene bağlamak amacıyla tasarlanan önerme, hipotezdir. Her hipotezde iki tür değişken kullanılır. Bunlar, bağımlı ve bağımsız değişkenlerdir.
3) Toplumu organize olmuş düzenli ilişkilerden meydana gelen ve her bireyin toplumun temel değerlerini paylaştığı bir sosyal sistem olarak gören kuram hangi düşünürün kuramıdır?
A) Parsons
B) Marx
C) Coser
D) Merton
E) Spencer
Sorunun cevabı A şıkkıdır.
Açıklama: Parsons kuramında, toplumu organize olmuş, düzenli ilişkilerden meydana gelen ve her bireyin toplumun temel değerlerini paylaştığı bir sosyal sistem olarak görür. Parsons bir fonksiyonalist olduğu için toplum ve fonksiyonlarından bahsetmiştir.
4) Türk sosyoloji tarihinde Leplay okulunun kurucusu, aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ziya Gökalp
B) Mehmet İzzet
C) Muzaffer Şerif
D) Prens Sabahattin
E) Özer Ozankaya
Sorunun cevabı D şıkkıdır.
Açıklama: Leplay okulunun kurucusu Prens Sabahattin’dir. Comte-Durkhemi okulunun kurucuları ise Ziya Gökalp ve Mehmet İzzet’tir.
5) Dahrendof, çatışma kuramını aşağıdakilerden hangisiyle açıklar?
A) Otorite
B) Eşitsizlik
C) Meritokrasi
D) Alt Yapı – Üst Yapı
E) Ödül
Sorunun cevabı A şıkkıdır.
Açıklama: Dahrendof sınıf kuramını otorite ile açıklar. Çünkü Dahrendorf’a göre otoritenin olduğu her yerde çatışmada olacaktır. Dahrendorf’da K. Marx ve L.Coser gibi çatışma kuramcısıdır.
6) Aşağıdakilerden hangisi, sosyolojinin ortaya çıkışındaki etmenlerden biri değildir?
A) Endüstri Devrimi
B) Fransız Devrimi
C) Emperyalist Gelişmeler
D) Bilimsel Yöntemin Doğa Bilimlerinde Kullanılması
E) Sanat ve Estetikteki Gelişmeler
Sorunun cevabı E şıkkıdır.
Açıklama: Sosyolojinin bilimsel bir disiplin olarak ortaya çıkışı 19.yy’ın ortalarında Endüstri Devrimi’nin yol açtığı hızlı toplumsal değişimlerle birlikte olmuştur. Fransız Devrimi, emperyalist gelişmeler, doğa bilimlerindeki hızlı gelişmeler sosyolojinin ortaya çıkışındaki etmenlerdir. Sanat ve estetikteki gelişmeler sosyolojinin ortaya çıkışındaki etmenlerden biri değildir.
7) Aşağıdakilerden hangisi, edinilmiş statüdür?
A) Asillik
B) Doktor
C) Banka hırsızı
D) Anne
E) Baba
Sorunun cevabı A şıkkıdır.
Açıklama: Asillik doğuştan geldiği için edinilmiş bir statüdür. Doktorluk, banka hırsızı, anne ve babalık kişilerin kendi çabalarıyla sonradan kazandıkları statülerdir.
8)insanları etkileyen gerçek ilişkiler bütününe ne ad verilir?
A) Toplum
B) Toplumsal Yapı
C) Toplumsal Sınıf
D) Kültür
E) Toplumsal Kurumlar
Sorunun cevabı A şıkkıdır.
Açıklama: İnsanları etkileyen gerçek ilişkiler bütününe toplum denir. İnsanların bir toplum içinde var olmalarını sağlayan birbirleriyle her tür ve biçimde kurmuş oldukları ilişkilerin bütünüdür.
9) Aşağıdakilerden hangisi, endüstrileşmiş toplumların özelliklerinden biri değildir?
A) Aile kurumu küçülür
B) Ekonomi kurumu büyür
C) Teknolojik ilerlemeler görülür
D) Statüler daha çok edinilmiştir
E) Çevre kirliliği görülür
Sorunun cevabı D şıkkıdır.
Açıklama: Endüstrileşmiş toplumlarda statüler edinilmiş değil, kazanılmıştır. İşçi (yani ailesi işçi olan) olarak doğan bir kişi daha sonra işveren olabilir.
10) Aşağıdakilerden hangisi, toplumsal kurumların temel özelliklerinden biri değildir?
A) Her toplumsal kurum, kendi içinde benzer ekonomik ve eğitim düzeyine sahip bireylerden oluşur.
B) Her toplumsal kurum, değişmeye karşı dirençlidir.
C) Her toplumsal kurum, diğer kurumlarla yoğun bir ilişki içerisindedir ve birbirlerine bağlıdır.
D) Toplumsal kurumlar zamanla birbirlerine bağlı olarak değişebilirler.
E) Toplumsal kurumlar bir toplumdaki temel sorunların merkezini oluşturur.
Sorunun cevabı A şıkkıdır.
Açıklama: Kendi içinde benzer ekonomik ve eğitim düzeyine sahip bireylerden oluşması, toplumsal kurumların temel özelliklerinden biri değil toplumsal sınıfların özelliklerinden biridir.
11) Norm ve değerlerin günlük yaşama uygulanmasına ne ad verilir?
A) Gerçek Kültür
B) İdeal Kültür
C) Popüler Kültür
D) Yüksek Kültür
E) Yaygın Kültür
Sorunun cevabı A şıkkıdır.
Açıklama: Norm ve değerlerin gerçek yaşama uygulanması gerçek kültürdür. İdeal kültür, norm ve değerlerin sadece kurallarda geçerli olmasıdır. Popüler kültür, yaşadığımız günlük hayattır. Yüksek kültür, elit grubun, yaygın kültür ise geniş halk kitlelerinin kültürüdür.
12) Aşağıdakilerden hangisi, kültürün temel özelliklerinden biri değildir?
A) Öğrenilerek kazanılması
B) Dil sayesinde aktarılması
C) Kültürün toplumsal bir ürün olması
D) Kültürün genetik olarak ana ve babadan geçmesi
E) Her toplumun kendine özgü olması
Sorunun cevabı D şıkkıdır.
Açıklama: Kültürün genetik olarak ana ve babadan geçmesi, kültürün temel özelliklerinden biri değildir. Kültür genetik olarak ana ve babadan geçmez öğrenilerek sonradan kazanılır.
13) Oscar Lewis’in fakirlik kültürünü reddederek aşağı statüdeki insanların toplumun temel başarı değerlerini reddetmeden alternatif bir değer dizini geliştirdiklerini öne süren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hyman Rodman
B) Sapir
C) Emile Durheim
D) Worf
E) Max Weber
Sorunun cevabı A şıkkıdır.
Açıklama: Hyman Romdan, Oscar Lewis’in fakirlik kültürünü reddederek aşağı statüdeki insanların toplumun temel başarı değerlerini reddetmeden alternatif bir değer dizini geliştirdiğini öne sürer. Her ne kadar, temel değerler bir toplumda tamamen yok olmasa da bunlar düzenlenebilmekte veya değişebilmektedir.
14) Kingsley Davis, Anna ve İsabella adlı çocukların başından geçen olayları aşağıdaki temel kavramların hangisinin önemine değinerek açıklamıştır?
A) Başkalarının tepkileri
B) Kültür
C) Kalıtsal özellikler
D) Sosyal destek
E) Aşırı yalnızlık ve izolasyon
Sorunun cevabı E şıkkıdır.
Açıklama: Kingsley Davis, Anna ve Isabella adlı çocukların başından geçen olayları yani toplumsallaşamamalarını çevrelerinden uzaklaştırılıp toplumdan izole edilmelerine, yalnız bırakılmalarına bağlamıştır.
15) Toplumsallaşmanın en önemli sonucu, aşağıdakilerden hangisidir?
A) Benlik
B) Bilinçaltı
C) Öğrenme
D) Ayna benlik
E) Kişilik kazanımı
Sorunun cevabı E şıkkıdır.
Açıklama: Toplumsallaşmanın en önemli sonucu kişilik kazanımıdır. Kişilik, bireyin düzenli düşünme, duygu ve hareketlerinin tutarlı bir bütünüdür.
16) G.H.Mead’e göre 3-5 veya 6 yaşındaki çocukların belirli bir bireyin rolünü üstlenip bununla ilgili hak ve sorumluluklarının ne olduğunu anlamaya çalıştıkları 2. aşamaya ne ad verilir?
A) Taklit Aşaması
B) Oyun Aşaması
C) Gözlem Aşaması
D) Güdüleme Aşaması
E) Grupla Oynanan Oyun Aşaması
Sorunun cevabı B şıkkıdır.
Açıklama: Mead’a göre, çocuklar bu dönemde annelik, öğretmenlik, polislik rolü gibi rolleri üstlenip bunlarla ilgili hak ve sorumlulukların neler olduğunu anlamaya çalışırlar. O nedenle bu aşamaya oyun aşaması denir.
17) Bireyin tecrübelerini ve onu başkalarından ayıran farklılıklarını içeren kavram, aşağıdakilerden hangisidir?
A) Karakter
B) Rol
C) Statü
D) Benlik
E) Kişilik
Sorunun cevabı D şıkkıdır.
Açıklama: Kişiliğin temelini bireyin benlik kavramı oluşturur. Benlik bireyin tecrübelerini ve onu başkalarından ayıran farklılıklarını içerir. Başka bir ifadeyle, insanın kim ve nasıl olduğu hakkındaki algılamalarının bir organizasyonudur. Dünyaya gelen canlı belirli bilgilere sahip değildir. Yani henüz kendisini tanıyamaz. Zaman içerisinde tıpkı bir kültürün öğrenilmesi gibi benlik de toplumsallaşma süreciyle birlikte gelişir.
1 Aşağıdakilerden hangisi, toplumsal gruptur?
A) Otobüs bekleyenler
B) Maç izleyenler
C) Semt çeteleri
D) Yaşı 23 olanlar
E) Gözlük takanlar
Sorunun cevabı C şıkkıdır.
Açıklama: Semt çeteleri üyeleri arasında iletişim olduğu için gruptur. Otobüs bekleyenler ve maç izleyenlerin aralarında bir iletişim olmadığı için grup değil yığındır. Yaşı 23 olanlar ve gözlük takanlar ise sadece ortak özelliklere sahip olduğu için kategoridir.
19) Referans grubunun tanımı aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
A) Yüzyüze ilişkilerin hakim olduğu grup
B) Benlik duygusuna sahip olduğumuz grup
C) Bireyin kendine örnek aldığı grup
D) Çıkar amacı doğrultusunda bir araya gelen grup
E) Üyesi olunmayan grup
Sorunun cevabı C şıkkıdır.
Açıklama: Bireyin davranışlarını ve kendini değerlendirdiği, örnek aldığı gruplar referans gruplarıdır.
20) Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) Sumner ® iç, dış grup
B) Comte ® toplumsal statik, toplumsal dinamik
C) Durkheim ® birincil grup, ikincil grup
D) Bales ® etkileşim süreç analizi
E) Hymen ® Referans grup
Sorunun cevabı C şıkkıdır.
Açıklama: Birincil ve ikincil grup ayrımının Durkheim değil, C.H.Cooley yapmıştır.
21) Acilen çözüm isteyen bir olayı hangi lider çözüme kavuşturur?
A) Araçsal Lider
B) Açıklayıcı Lider
C) Demokratik Lider
D) Otoriter Lider
E) Bırakınız Yapsıncı Lider
Sorunun cevabı D şıkkıdır.
Açıklama: Acilen çözüm isteyen bir olayı otoriter lider çözüme kavuşturabilir. Orduda, polislik mesleğinde, hastanelerdeki acil servis merkezlerinde otoriter lider daha başarılı ve etkilidir.
22) Aşağıdakilerden hangisi, boşanmanın bireysel nedenidir?
A) Toplumsal refah dönemi
B) Değerlerin değişmesi
C) Erken yaşta evlenme
D) Tutumların değişmesi
E) Kadınların çalışması
Sorunun cevabı C şıkkıdır.
Açıklama: Erken yaşta evlenme boşanmanın bireysel nedenidir. Toplumsal refah dönemi, değerlerin değişmesi, tutumların değişmesi ve kadınların çalışması boşanmanın toplumsal nedenleridir.
23) Evlenen çiftin ayrı evde oturması evlilik biçimlerinden hangisiyle açıklanır?
A) Monogami
B) Neolokalite
C) Patrilokalite
D) Matrilokalite
E) Patriyarki
Sorunun cevabı B şıkkıdır.
Açıklama: Evlenen çiftin ayrı evde oturması neolokalite olarak adlandırılır. Monogami, tek eşle evlilik; patrilokalite, baba tarafında çiftin oturması; matrilokalite, çiftin anne tarafında oturması ve patriyarki ise koca otoritesinin üstünlüğüdür.
24) Anne, Baba, evlenmemiş kızlar ve evlenen oğulların eşleriyle çocuklarından oluşan aile tipi aşağıdaki hangi kavramla adlandırılır?
A) Kök aile
B) Çekirdek aile
C) Birleşik aile
D) Genç aile
E) Geleneksel aile
Sorunun cevabı C şıkkıdır.
Açıklama: Birleşik aile, anne, baba ve evlenmemiş kızlar ile evlenen oğulların eşleriyle çocuklarından oluşan aile tipidir. Otorite en yaşlı erkektedir, mülkiyet ortaktır.
25) Evlilikte eşlerin birbirlerine karşıt duygular içinde olduğunu ve erkeğin kadın üzerinde bir baskı unsuru olduğunu savunan ve bu durumu kapitalist ile proleterya arasındaki ilişkiye benzeten kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Engels
B) Weber
C) Durkheim
D) Litwak
E) Leplay
Sorunun cevabı A şıkkıdır.
Açıklama: Friedrich Engels, evlilikte eşlerin birbirlerine karşıt duygular içinde olduğunu ve erkeğin kadın üzerinde bir baskı unsuru olduğunu savunmaktadır. Bu durum, kapitalist ile proleterya arasındaki ilişkiye benzetilir.
26) Aşağıdakilerden hangisi, toplumsal değişmeyi yaratan dış etmenlerden biri değildir?
A) Coğrafi etmenler
B) Kültürel temas
C) Yayılma
D) Nüfus hareketleri
E) Çevresel etmenler
Sorunun cevabı D şıkkıdır.
Açıklama: Nüfus hareketleri toplumsal değişmeyi yaratan iç etmenlerden biridir. Toplumsal değişmeyi yaratan dış etmenler; çevresel (coğrafi) etmenler, istila, kültürle temas, yayılmadır. Toplumsal değişmeyi yaratan iç etmenler ise keşifler ve icatlar, nüfus hareketleri, teknoloji ve toplumsal değişmedir.
27) Toplum içinde var olan ödül ve ayrıcalıklara ulaşma çabasına ne denir?
A) Grup
B) Değişken
C) Tabakalaşma
D) Sınıf
E) Statü
Sorunun cevabı C şıkkıdır.
Açıklama: Toplum içinde var olan ödül ve ayrıcalıklara ulaşma çabasına, tabakalaşma denir. Toplumsallaşma; tabakalaşma, toplum içinde arzulanan ve nadir olarak bulunan ödülleme kaynaklara ve imtiyazlara ulaşma çabasıdır.
2
Aşağıdaki hangi toplumsal sistemler arasında geçiş yoktur?
A) Zümreler
B) Kast
C) Sınıf
D) Statü
E) Açık Sistemler
Sorunun cevabı B şıkkıdır.
Açıklama: Kast sisteminde tabakalar arasında geçiş yoktur. Köle olarak doğan kişi köle olarak ölür.
29) Aşağıdakilerden hangisi, fonksiyonalist tabakalaşma kuramına eleştiriler getiren Melvin Tumin’in görüşlerinden değildir?
A) Toplumdaki bütün yetenekli insanları belirlemek hemen hemen imkansızdır.
B) Önemli olan toplumun görevlere verdiği değerdir.
C) Diğer güdüleme araçları da para kadar önemlidir.
D) Yapılan fedakarlıklar alınan ödüller karşısında önemsiz kalır.
E) Eşitsizlik toplumun devamı için zorunlu bir olgudur.
Sorunun cevabı E şıkkıdır.
Açıklama: Tumin’e göre değil, Davis ve Moore’a göre eşitsizlik toplumun devamı için zorunlu bir olgudur.
30) Aşağıdakilerden hangisi, Eisentadt’a göre sosyo-kültürel değişme ile ilgili olan modernleşmenin önemli bir yönüdür?
A) Mobilite
B) Durağanlık
C) Tabakalaşma
D) Sınıflaşma
E) Sosyalleşme
Sorunun cevabı A şıkkıdır.
Hukuka Giriş ARASINAV
1) “Sosyal hayatın düzenlenmesi, toplumsal yaşamın düzen ve güven havasında akıp gidebilmesi için hukuk kurallarına ihtiyaç vardır.” ifadesi hukukun hangi özelliğini gösterir?
A) Hukuk kurallarının maddi müeyyideli olması
B) Hukuk kurallarının manevi müeyyideli olması
C) Hukuk kurallarının gerekliliği
D) Hukuk kurallarının tekliği
E) Hukuk kurallarının sosyal hayatı düzenlemesi
Sorunun cevabı C şıkkıdır.
Açıklama: Sosyal hayatın düzenli ve güvenli devam edebilmesi için hukuk kuralları gereklidir
2) Toplantıya katılan bir kimsenin konuşma kurallarına uygun davranıp davranmadığı, hangi kurallar ile ilgilidir?
A) Eğitim kuralları
B) Ekonomi kuralları
C) Görgü kuralları
D) Din kuralları
E) Hukuk kuralları
Sorunun cevabı C şıkkıdır.
Açıklama: Toplantıda konuşma kurallarına uygun davranmak görgü kuralıdır.
3) Karaborsacılık yapan bir tüccarın mesleğini yürütmekten 1 yıl süreyle yasaklanması ne tür bir müeyyidedir?
A) Tazminat
B) Hükümsüzlük
C) Cebri İcra
D) Ceza
E) İptal
Sorunun cevabı D şıkkıdır.
Açıklama: Ceza,kanunun suç saydığı fiilleri işleyenlere uygulanan yaptırımdır. Karaborsacılık ise suç sayılan fiillerdendir. Bu nedenle mesleği yürütmekten yasaklanmak da bir cezadır.
4) Yaya geçidinden geçen bir kişiye çarparak ağır bir şekilde yaralanmasına sebebiyet veren birine aşağıdakilerden hangisi uygulanamaz?
A) Cebri (zorla) icra
B) Para cezası
C) Hapis cezası
D) Tazminat
E) Hükümsüzlük
Sorunun cevabı E şıkkıdır.
Açıklama: Hükümsüzlük diğer yaptırım türlerinden farklı olarak bir işlemin geçersiz olması sonucunu doğuran bir yaptırım türüdür. Yaya geçidinden geçen bir kişiye çarpan sürücüye bu yaptırım türü uygulanamaz.
5) “Hangi eylemin suç teşkil edeceğinin ve buna ne ceza verileceğinin kanunla belirtilmesi” şeklinde ifade edilebilecek ilkeye, ceza hukukunda ne ad verilir?
A) Hukuku bilmemek mazeret sayılmaz ilkesi
B) Kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesi
C) Kanunların geriye yürümezliği ilkesi
D) Suç ve ceza ilkesi
E) Cezaların şahsiliği ilkesi
Sorunun cevabı B şıkkıdır.
Açıklama: Ceza hukukunda, hangi fiilin suç teşkil edeceğinin ve buna ne ceza verileceğinin sadece kanunla düzenlenebilmesine kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesi denir.
6) TBMM seçimleri kaç yılda bir yapılır?
A) 2
B) 3
C) 4
D) 5
E) 6
Sorunun cevabı D şıkkıdır.
Açıklama: TBMM seçimleri 5 yılda bir yapılır.
7) Aşağıdakilerden hangisi, Medeni Kanun ile ilgili değildir?
A) Kişiler Hukuku
B) Aile Hukuku
C) Borçlar Hukuku
D) Eşya Hukuku
E) Ticaret Hukuku
Sorunun cevabı E şıkkıdır.
Açıklama: Medeni Kanun’da; kişiler hukuku, aile hukuku, borçlar hukuku, eşya hukuku ve miras hukuku düzenlenmiştir. Ticaret hukuku ise medeni kanunda değil, ticaret kanununda düzenlenmiştir.
Bir Türk vatandaşı ile evlenerek Türk vatandaşlığını kazanan İngiliz kadın, Türk vatandaşlığını hangi yoldan kazanır?
A) Asli Uyrukluk
B) Doğum Dışı Uyrukluk
C) Yabancı Uyrukluk
D) Müktesep Uyrukluk
E) Sonradan Uyrukluk
Sorunun cevabı D şıkkıdır.
Açıklama: Uyrukluk, iki şekilde kazanılır. Doğumla kazanılan uyrukluğa asli uyrukluk, doğumdan başka bir sebeple ve sonradan kazanılan uyrukluğa ise müktesep uyrukluk denir.
9) Hak sahibinin adının yazıldığı ve emre kaydını taşımayan kıymetli evrak türü, aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hamiline yazılı
B) Nama yazılı
C) Emre yazılı
D) Kambiyo
E) Konişmento
Sorunun cevabı B şıkkıdır.
Açıklama: Kıymetli evraklarda, hak sahibinin adı belirtilip emre ifadesi kullanılmamış ise senet nama yazılı, emre ifadesi belirtilmiş ise emre yazılı senet sözkonusudur.
10) Aşağıdakilerden hangisi, kişiler hukuku ile ilgili değildir?
A) Ehliyet
B) Hısımlık
C) İkametgah
D) Kişiliğin başlaması ve sona ermesi
E) Velayet
Sorunun cevabı E şıkkıdır.
Açıklama: Velayet, Medeni Hukuk’un “Kişiler Hukuku” başlıklı kısmında değil; “Aile Hukuku” başlıklı kısmında düzenlenmiştir.
11) Usulüne göre onaylanarak yürürlüğe giren uluslararası anlaşmaların niteliği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kanun
B) Kanun hükmünde kararname
C) Tüzük
D) Yönetmelik
E) Yargısal içtihat
Sorunun cevabı A şıkkıdır.
Açıklama: Usulüne göre onaylanarak yürürlüğe giren uluslararası anlaşmalar kanun niteliğindedir.
12) Kanunların Anayasaya uygunluğunun yargısal denetimi aşağıdaki mahkemelerden hangisi tarafından yapılır?
A) Yargıtay
B) Danıştay
C) Askeri Yargıtay
D) Uyuşmazlık Mahkemesi
E) Anayasa Mahkemesi
Sorunun cevabı E şıkkıdır.
Açıklama: Kanunlar anayasaya aykırı olamaz. Kanunların Anayasaya uygunluğunun denetimi Anayasa Mahkemesi tarafından yapılır.
13) Örf ve adet hukukunun manevi unsuru, aşağıdakilerden hangisidir?
A) Örf ve adetin devamlılığı ve tekrarlanması
B) Örf ve adete ilişkin genel inanış
C) Örf ve adetin içerisinde maddi müeyyidenin bulunması
D) Örf ve adetin maddi hususları düzenlemesi
E) Örf ve adetin devletçe desteklenmesi
Sorunun cevabı B şıkkıdır.
Açıklama: Örf ve adet hukukunun maddi, manevi ve hukuki olmak üzere üç unsuru vardır. Örf ve adet hukukunun manevi unsuru örf ve adete ilişkin genel inanıştır.
14) Tüzüklerin ve yönetmeliklerin kanuna aykırı olması halinde iptali için aşağıdaki mahkemelerden hangisine dava açılır?
A) Anayasa Mahkemesi
B) Danıştay
C) Yargıtay
D) Asliye Hukuk Mahkemesi
E) Ağır Ceza Mahkemesi
Sorunun cevabı B şıkkıdır.
Açıklama: Tüzükler ve yönetmelikler kanuna aykırı olamaz. Kanuna aykırı olması halinde iptali için Danıştay’a dava açılır.
15) İnek, koyun, keçi gibi semere veren hayvanlar ile ilgili örf adet hukuku aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ortakçılık
B) Paftas
C) Yarıcılık
D) Örfübelde
E) özleşme
Sorunun cevabı A şıkkıdır.
Açıklama: Semere (ürün) veren hayvanlar ile ilgili örf adet hukuku kuralı Ortakçılıktır.
16) Bir kişinin düşüncesini yayma özgürlüğü hangi haklar kapsamındadır?
A) Mutlak Haklar
B) Ayni Haklar
C) Kişisel Haklar
D) Sosyal ve Ekonomik Haklar
E) Siyasi Haklar
Sorunun cevabı C şıkkıdır.
Açıklama: Kamu haklarının bir çeşidi olan kişi hakları; kişinin maddi ve manevi tüm varlığı ile ilgili bulunan ve bu varlığın serbestçe geliştirilmesi amacına yönelik hak ve özgürlüklerdir. Düşünce yayma özgürlüğü kişisel haklardandır.
17) Aşağıdakilerden hangisi, hakkın mahiyetini açıklamaya yönelik oluşturulmuş teorilerden biri değildir?
A) İrade Teorisi
B) İdare Teorisi
C) Menfaat Teorisi
D) Özgürlük Teorisi
E) Karma Teori
Sorunun cevabı B şıkkıdır.
Açıklama: Hakkın mahiyetini açıklamak üzere ortaya atılmış görüşlerden en önemlileri İrade Teorisi, Menfaat Teorisi, Özgürlük Teorisi ve Karma Teoridir.
1
Bilinen bir hukuki durumdan, bilinmeyen bir durumun varlığı sonucuna ulaşmaya hukukta ne ad verilir?
A) Karine
B) Varsayım
C) Kıyas
D) İspat yükü
E) Zaruret hali
Sorunun cevabı A şıkkıdır.
Açıklama: Bilinen ve mevcut olgulardan bilinmeyen bir sonucun çıkarılmasına karine denir.
19) Dolar üzerinden sözleşme yapan bir kişinin, doların ani yükselmesi karşısında başvuracağı yol, aşağıdakilerden hangisidir?
A) Akde Vefa İlkesi
B) Genel İrade Teorisi
C) İyi Niyet Teorisi
D) Öngöremezlik Teorisi
E) Hakkın Korunması Teorisi
Sorunun cevabı D şıkkıdır.
Açıklama: Sözleşme yapılırken önceden görülemeyen ve tahmin edilemeyen olağanüstü bir halin sonradan ortaya çıkması halinde borçlu, sözleşmenin şartlarının değiştirilmesini hakimden isteyebilir. Buna öngöremezlik teorisi denir. Olayda doların yükselmesi olağanüstü, beklenmeyen bir sebeptir.
20) Bir hakkın kanunda belirtilen süre içinde kullanılmaması nedeni ile tamamen ortadan kalkmasına ne ad verilir?
A) Kazandırıcı zamanaşımı
B) Kaybettirici zamanaşımı
C) Hak düşürücü süre
D) İtiraz
E) Def’i
Sorunun cevabı C şıkkıdır.
Açıklama: Bir hak, kanunda belirtilen süre içinde kullanılmadığında tamamen ortadan kalkıyorsa hak düşürücü süre söz konusudur.
21) Kaybolmuş bir saati bulan Ahmet saatçiye bu saati satar. Saatçi ise saati, Mehmet’e satar. Bu duruma ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Mehmet saatin mülkiyetini kazanır.
B) Saatin sahibi, Mehmet’in saat için ödediği bedeli vermek suretiyle saati geri alabilir.
C) Saatin sahibi Ahmet’e karşı dava açabilir.
D) Ahmet ile Mehmet saatin mülkiyetini birlikte kazanmışlardır.
E) Saat hala saatçinin mülkiyetindedir.
Sorunun cevabı B şıkkıdır.
Açıklama: Saat kaybolmuş yani sahibi elinden rızası dışında çıkmıştır. Sahibinin elinden rızası dışında çıkan bir taşınır mal, 3.kişi iyiniyetli olsa dahi 3.kişinin mülkiyetine geçmez. Ancak iyiniyetli 3.kişi o taşınırı pazar, mağaza gibi yerlerden satın alırsa taşınır için ödediği bedel geri verilerek taşınır mal alınabilir.
22) Hakların kazanılması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Hakların kazanılmasında iyi niyetin işlevi vardır.
B) Hak ile kişi arasında bağlantı kurulmasına hakkın kazanılması denir.
C) Haklar kişileri hukuku fiiller, hukuki olaylar ve hukuki işlemlerle bağlanırlar
D) Haklar aslen ve devren olmak üzere iki türlü kazanılırlar.
E) Kişiler ancak hukuk düzeni tarafından sonuca bağlanmış olaylar ile haklar kazanabilirler.
Sorunun cevabı E şıkkıdır.
Açıklama: Haklar, yalnızca hukuk düzeni tarafından sonuca bağlanmış olaylar (hukuki olaylar) ile değil aynı zamanda hukuki fiiller ve hukuki işlemler ile de kazanılabilir.
23) Zeynep, Nazlı’ya bir davette takması için pırlanta kolyesini ödünç vermiştir. Nazlı’nın kolyeyi çok beğendiğini gören Zeynep, kolyeyi Nazlı’ya satmıştır.
Bu olaya aşağıdakilerden hangisine bir örnek olarak verilmiştir?
A) Zilyetliğin havalesi
B) Zilyetliğin nakli
C) Doğrudan teslim
D) Hükmen teslim
E) Kısa elden teslim
Sorunun cevabı E şıkkıdır.
Açıklama: Zeynep pırlanta kolyenin maliki yani sahibidir. Nazlı ise kolyeyi ödünç alan zilyet yani elinde bulundurandır. Bir kimsenin zaten zilyedi olduğu bir eşyanın zilyetliğine sahip olmaya devam etmesine ancak zilyetlik sıfatının değişmesine “kısa elden teslim” denir. Örneğin Nazlı kolyeyi satın almadan önce ödünç alan sıfatıyla zilyet olmuştur. Yani zilyetlik sıfatı değişmiştir.
24) Aşağıdakilerden hangisi, aslen kazanılmamıştır?
A) Miras bırakanın mallarının ölümle kazanılması
B) Denizde yakalanan balık üzerinde mülkiyet hakkının kazanılması
C) Ormanda avlanan balık üzerinde mülkiyet hakkının kazanılması
D) Bilim adamının yayınladığı eseri üzerindeki telif hakkını kazanması
E) Anne ve babanın yeni doğan çocuğu üzerinde velayet hakkını kazanması
Sorunun cevabı A şıkkıdır.
Açıklama: Bir hakkın aslen kazanılması demek, bir kimsenin o zamana kadar hiç kimseye ait olmayan bir hakkı kendi fiiliyle elde etmesi demektir. Miras kalan mallar üzerinde hakkın kazanılması ise devren kazanılmaktadır.
25) Ayşe şemsiyesini vapurda unutmuştur. Ali, şemsiyeyi bulmuş ve Derya’ya satmıştır. Ayşe’nin Derya’ya açacağı dava, aşağıdakilerden hangisidir?
A) İstihkak
B) İstirdat
C) İsticvap
D) İstimlak
E) Tesbit
Sorunun cevabı A şıkkıdır.
Açıklama: Sahibinin elinden rızası dışında çıkan taşınırlar iyi niyetli kişiler tarafından dahi kazanılamaz. Malik, 5 yıl içinde açacağı istihkak (taşınır) davası ile eşyayı geri alabilir.
26) Bir gerçek kişinin evli-bekar, ergin-küçük gibi özelliklerine hukukta ne ad verilir?
A) Hak ehliyeti
B) Fiil ehliyeti
C) Kişisel durumlar
D) Temyiz kudreti
E) Mahcur olma
Sorunun cevabı C şıkkıdır.
Açıklama: Bir kişiyi diğer kişilerden ayıran ve hukuk düzeninin kendisine birtakım sonuçlar bağladığı niteliklere kişisel durumlar denir. Örneğin; kişinin cinsiyeti, küçük-ergin, evli-bekar, dul-boşanmış olması gibi.
27) Bir baba ile oğul, infilak eden bir gemide kaybolmuş ve cesetleri de bulunamıyor ise, aşağıdaki durumlardan hangisi meydana gelir?
A) Gaiplik
B) Ölüm karinesi
C) Birlikte ölüm karinesi
D) Yokluk karinesi
E) Butlan
Sorunun cevabı C şıkkıdır.
Açıklama: Birbirine mirasçı olabilecek kişiler ölümüne kesin gözle bakılacak bir olayda kaybolurlarsa birlikte ölüm karinesi söz konusu olur. Yani aynı anda ölmüş sayılırlar.
2
Aşağıdakilerden hangisi, ergin kılınma için gerekli şartlardan biridir?
A) Küçüğün borçlanmak istemesi
B) Küçüğün isteği
C) Küçüğün evlenmeye karar vermesi
D) Küçüğün suç işlemesi
E) Küçüğün 14 yaşını bitirmesi
Sorunun cevabı B şıkkıdır.
Açıklama: Ergin kılınma, bir kişinin mahkeme kararı ile ergin olmasıdır. Ergin kılınma için küçüğün 15 yaşını bitirmesi, kendi isteği, menfaati ve anne-babanın izni gerekir.
29) Aşağıdakilerden hangisinde fiil ehliyetinin önemi yoktur?
A) Dava açma
B) Hukuki işlem yapma
C) Bağış yapma
D) Sözleşme yapma
E) Miras
Sorunun cevabı E şıkkıdır.
Açıklama: Fiil ehliyeti, hak ve borçları kullanma ehliyetidir. Miras hakkından faydalanmak için fiil ehliyeti gerekmez, hak ehliyeti yeterlidir.
30) Aşağıdakilerden hangisi, kişisel durumlardan değildir?
A) Kişinin cinsiyeti
B) Kişinin kısıtlı olması
C) Kişinin ergin olması
D) Kişinin ten rengi
E) Kişinin medeni hali
Sorunun cevabı D şıkkıdır.
Açıklama: Kişisel durumlar; bir kişiyi diğerinden ayıran ve hukuk düzeninin kendilerine bir takım sonuçlar bağladığı niteliklerdir. Kişinin ten rengi, kişisel durum değildir.
11 Mart 2008 Salı
Aöf 2.sınıf soru bankası, çıkmış sorular (2007 ARA SINAV soru ve cevapları)
2007 İktisat Teorisi Ara Sınav SORULARI
1.Aylık gelirin değişmesi nasıl değişkendir?
Akım değişken
2.Çok sayıda satıcı karşısında tek alıcının olduğu piyasa türü aşağıdakilerden hangisidir?
Monopson
3.Malın fiyatında % 20 oranında bir artış olduğunda X malı talebinde % 10’luk bir azalış gerçekleşiyorsa bu mal için talebin gelir esnekliği kaçtır?
0.5**
4.Tam rekabet piyasasında alıcı ve satıcıların piyasa hakkında tam bilgiye sahip olması aşağıdakilerden hangisidir?
Şeffaflık
5.Üretim Miktarı Toplam Maliyet
1 100
2 180
3 240
4 280
5 310
Yukarıdaki tabloya göre 5. birimin marjinal maliyeti kaçtır?
80 b. 60 c. 40 d. 30*** e. 10
6.Bir önceki sorudan hareketle 4. birimin ortalama maliyeti kaçtır?
100
90
80
70***
10
7.Talep eğrisi yatay eksene paralel ise esneklik değeri aşağıdakilerden hangisidir?
e=∞**
8.Çapraz talep enseliği e<0 qd="(Px,…Pn,G,Z)"> MEI ise aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
Toplam kar artar**
22.Tam rekabet piyasasında kısa dönem arz eğrisi aşağıdakilerden hangisidir?
Marjinal maliyet eğrisinin ortalama değişken maliyet eğrisi üzerinde kalan kısmı**
23.Eş maliyet doğrusunun eş ürün eğrisine teğet olduğu noktada aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir ?
Optimal girdi kullanımı***
24.İkamenin mümkün olmaması durumunda farksızlık eğrisinin şekli için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Dik ve eksenlere paralel ***
25.Artan marjinal ikame (MRS) durumunda farksızlık eğrisinin alacağı şekil nasıldır?
Orjine göre iç bükey bir eğri***
26.Aşağıdakilerden hangisi A ve B gibi iki tüketici ile x ve y gibi iki mal için tüketiciler arası denge koşulunu gösterir?(MRS= Marjinal ikame oranı, MRTS= Marjinal teknik ikame oranı, P=x ve y mallarına ilişkin fiyatlar, MU= Marjinal faydayı, TU= Toplam faydayı göstermektedir)
MRSA yx = MRSByx = – Px / Py***
27.Toplam marjinal fayda fonksiyonları birlikte düşünüldüğünde, toplam faydanın maksimum olduğu noktada marjinal fayda nasıldır?
Sıfırdır**
28.Girdi fiyatları sabitken üreticilerin katlandığı maliyetler artarsa maliyet kısıtını nasıl etkiler?
Paralel olarak sağa kayar**
29.Monopolcü firmanın ortalama gelir eğrisi aşağıdakilerden hangisine eşittir?
Piyasa talebine***
30.İşgücü fiyatını belirlerken farksızlık eğrisi kullanıldığında toplam parasal gelir doğrusunun eğimi neye eşittir?
Piyasada geçerli olan ücret***
2007 MUHASEBE UYGULAMALARI Ara Sınav SORULARI
1. Aşağıdakilerden hangisi A.Ş yönetim kurulunun çıkardığı yedeklerdendir?
a. Olağanüstü yedekler***
b. Statü yedekleri
c. Özel Fonlar
d. Yasal yedekler
e. Kar yedekleri
Yabancı Paralar Hs.
Kasa Hesabı
20.000 3,000
2. A işletmesinin kasasında 10,000 Dolar vardır.Maliye bakanlığınca ilan edilen değerleme kuru 1 dolar için 1,50 YTL dir.Yabancı para durumu aşağıdakilerden hangisidir?
a) Kasa hesabında 4,000 YTL kar vardır
b) Kasa hesabında 6,000 YTL kar vardır
c) Kasa hesabında 6,000 YTL zarar vardır
d) Kasa hesabında 8,000 YTL kar vardır
e) Kasa hesabında 2,000 YTL zarar vardır***
3. Aşağıdakilerden hangisi maliyet bedeli ile değerlenmez?
a) Maddi duran varlıklar
b) Maddi olmayan duran varlıklar
c) Ticari mallar
d) Üretilen tarımsal ürünler
e) Bankalar Hesabı***
4. Telefon giderleri 7/A seçeneğinde hangi hesapta gösterilir?
a) Ar-ge giderleri
b) Pazarlama satış dağıtım giderleri
c) Genel üretim giderleri
d) Genel yönetim giderleri***
5. Nominal değerleri toplamı 13,000 YTL olan Alacak senetlerinin tasarruf değerleri toplamının 11,500 YTL olduğu hesaplanmıştır.
Buna göre yapılacak kayıt aşağıdakilerden hangisidir?
a) --------------------------/-----------------------
Reeskont Faiz geliri hesabı 1,800
Alacak senetleri rees. Hs. 1,800
-------------------------/-------------------------
b) ----------------------/-------------------------
Reeskont Faiz gideri hesabı 800
Alacak senetleri hesabı 800
-----------------------/------------------------
c) ----------------------/-------------------------
Reeskont Faiz gideri hesabı 1,200
Alacak senetleri hesabı 1,200
-----------------------/------------------------
d) ----------------------/-------------------------
Reeskont Faiz gideri hesabı 1,000
Alacak senetleri Rees.Hs. 1,000
-----------------------/------------------------
e) ----------------------/-------------------****
Reeskont Faiz gideri hesabı 1,500
Alacak senetleri Rees.Hs. 1,500
-----------------------/------------------------
6. Aşağıdakilerden hangisi Duran varlıkların özelliklerinden biri değildir?
a) Ömürleri bir yıldan daha uzundur
b) Amortismana tabi tutulurlar
c) Teknoloji geliştikçe değerleri düşer
d) Maliyet bedelleri ile muhasebeleştirilirler
e) Satılmak için alınırlar***
7.Aşağıdakilerden hangisinde Alıcılar hesabı borçlandırılır?
a) Müşterilerden alınan senetler
b) Kredili mal ve hizmet satışı****
c) Şüpheli duruma düşen alacaklar
d) Takibe alınan alacaklar
e) Müşterilerden tahsil edilen para
8. Aşağıdakilerden hangisi mizanda kalan vermez?
a) Ticari Mallar
b) Alacak senetleri
c) Satıcılar
d) Satış iskontoları****
e) Bankalar
9. ------------------------/-------------------------
Kasa hesabı xx
Alacak senetleri xx
Taşıtlar xx
B.Amortismanlar xx
D.ol.dışı Gelir/Kar xx
-------------------------/---------------------------
Hangi hesap yanlış kullanılmıştır?
a) Kasa
b) Alacak Senetleri
c) Taşıtlar
d) Birikmiş Amortismanlar***
e) D.ol.dışı Gelir ve karlar
10.Banka Mevduat hesabına faiz tahakkuk etmiştir hangi kayıt doğrudur?
a) ------------------------/------------------------
Banka Kredileri
Faiz gideri
-------------------------/---------------------------
b) -----------------------/------------------------
Banka Kredileri
Faiz geliri
-------------------------/---------------------------
c) -----------------------/------------------------
Bankalar
Faiz gideri
-------------------------/---------------------------
d)-----------------------/------------------------****
Bankalar
Faiz geliri
-------------------------/---------------------------
e)-----------------------/------------------------
Bankalar
Banka kredileri
-------------------------/---------------------------
11.--------------------------/----------------------
Ş.tic. alacaklar
Alıcılar
Satıcılar
--------------------------/---------------------
Karşılık Gideri
Ş.tic.alac.karşılığı
-------------------------/-----------------------
Hangi hesap yanlış kullanılmıştır?
a) Ş.tic. alacaklar
b) Alıcılar
c) Satıcılar***
d) Karşılık gideri
e) Ş.tic. alacak karşılığı
12.Öz kaynaklar bünyesini sağlam tutmak,işletmenin devamlılığını ve gelişmesini sağlamak ve öz kaynaklarda doğabilecek azalışları;karşılamak amacıyla net karın dağıtılmayıp işletmede alı konan kısım nedir?
f. Genel Yedekler
g. Sermaye yedekleri
h. Yedek****
i. Kar yedekleri
j. Özel yedekler
13.Aşağıdakilerden hangisi gelir tablosu kalemlerinden biri değildir?
k. Brüt satışlar
l. Diğer faal.olağan G/K
m. Diğer faal.olağan G/Z
n. Olağan G/K****
o. Olağandışı G/K
14. Kasa Hesabı
2,000 1.500
Yapılan sayımda 300YTL mevcut olduğuna göre nasıl kayıt yapılır?
a) --------------------------/------------****
Sayım ve tesellüm noksanları 200
Kasa Hesabı 200
--------------------------/----------------------
b)--------------------------/----------------------
Sayım ve tesellüm Fazlalıkları 200
Kasa Hesabı 200
--------------------------/----------------------
c)--------------------------/----------------------
Sayım ve tesellüm Fazlalıkları 300
Kasa Hesabı 300
--------------------------/----------------------
d)--------------------------/----------------------
Sayım ve tesellüm Noksanları 800
Kasa Hesabı 800
--------------------------/----------------------
e)--------------------------/----------------------
Kasa Hesabı 200
Sayım ve tesellüm noksanları 200
--------------------------/----------------------
15.VUK’ ve TTK’ya göre en genel değerleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
a) Mukayyet Bedel
b) İtibari Bedel
c) Rayiç Bedel
d) Emsal Bedel
e) Maliyet Bedel****
16.Her yıl aynı şekilde ayrılan amortisman hangisidir?
f) Azalan kalanlar yöntemi
g) Fevkalade amortisman
h) Normal amortisman****
i) Taşıtlarda amortisman
j) Binalarda amortisman
17)2006 yılında 10,000 YTL’ye makine alınmıştır. Normal amortisman oranı % 20 dir.2007 yılında azalan bakiyeler yöntemine göre ayrılacak amortisman tutarı ne kadardır?
k) 4,000
l) 6.000
m) 2,400****
n) 3.000
o) 2,600
18.Ortakların işletme üzerindeki bütün haklarına verilen ad nedir?
p. Sermaye
q. Haklar
r. Özkaynak****
s. Varlık
t. Borç
19.Brüt satışları:10,000 SMM:7,000 Satış iskontoları :250 Satış iadeleri:200
Yukarıdaki verilere göre brüt satış karı/zararı kaçtır?
u. 2,000
v. 3,500
w. 2,500
x. 2,550****
y. 3,000
20.Hisse senetlerinin Alış değeri satış değerinden fazla olursa aradaki fark nedir?
z. Menkul kıymet satış karları
aa. Faiz Gelirleri
bb. Menkul kıymet satış zararı****
cc. Temettü geliri
dd. Kambiyo karı
21.Alınan malın maliyet unsurları şunlardır:
Fatura Bedeli:1,000
İndirilecek KDV:100
Taşıma gideri:50
Sigorta gideri:20
Maliyet bedeli aşağıdakilerden hangisidir?
a) 1.170
b) 1.000
c) 1,070****
d) 1,050
e) 1,020
22. -------------------- / ------------------------
Finansman Giderleri Hesabı
Banka giderleri hesabı
-------------------- / ------------------------
Yukarıdaki kayıt hangi işleme aittir?
a.Alacaklı cari hesaba faiz tahakkuk kaydı
b.Borçlu cari hesaba para yatırılması
c.Borçlu cari hesaba faiz tahakkuku*****
d.Mevduat hesabından para çekilmesi
e.Borçlu cari hesaptan para çekilmesi
(yanında yıldız olan şıklar doğru cevaplar)
2007 İstatistik Ara Sınav SORULARI
1. Aşağıdakilerden hangisi istatistik kütlesi oluşturmaz?
A) Anadolu Üniversitesi
B) Belirli bir bölgedeki işyerleri
C) Belirli bir yerleşim bölgesi ve zaman
aralığında gözlenen doğumlar
D) Belirli bir bölgede zaman aralığında
gözlenen trafik kazaları
E) Belirli bir üniversitedeki öğrenciler
2. Sınıflar - den az
0-4 2
4-8 7
8-12 10
12-16 14
16-20 20
20-24 25
Bir frekans dağılımına ilişkin –den az serisi aşağıdaki tabloda verilmiştir. Buna göre sayısal değeri 12’den küçük gözlem sayısı kaçtır?
A) 9
B) 10
C) 11
D) 13
E) 15
3. Aşağıdakilerden hangisi istatistik birimi olamaz?
A) İflas
B) Trafik kazası
C) Öğrenci
D) Araba
E) Hüzün
4. Aşağıdakilerden hangisi doğal olmayan birime örnektir?
A) Öğrenci
B) Arsa
C) Banknot
D) Araba
E) Doğum
5. Aşağıdakilerden hangisi sürekli değişkendir?
A) Doğum yeri
B) Doğum tarihi
C) Öğrencilerin okul numarası
D) Yüzölçümü
E) Medeni hal
6. Sınıflar f
0-2 5
2-4 3
4-6 3
6-8 5
8-10 4
Yukarıda verilen frekans dağılımının aritmetik ortalaması kaçtır?
A) 4
B) 5
C) 6
D) 20
E) 100
7. Değişkenlik ölçüleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Bir seriyi oluşturan gözlem değerlerinin
her birine sabit bir sayı eklenirse, serinin standart sapması değişmez.
B) Standart sapma, bir seriyi oluşturan
gözlem değerlerinin aritmetik ortalamadan farklarının kareli ortalamasıdır.
C) Standart sapmanın kare köküne
varyans adı verilir.
D) Değişim aralığı, farklı sayıda gözlem
değeri içeren ve farklı ölçü birimlerine göre oluşturulmuş serilerin karşılaştırılmasında kullanılmaz.
E) Değişim aralığı, bir serideki en büyük
gözlem değeri ile en küçük gözlem değeri arasındaki farktır.
8. Ortalamalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Bir ortalama ile ilgilenilen veri kümesini
temsil edebilen tek bir değer hesaplanır.
B) Ortalama bir seride en küçük değerle
en büyük değer arasında yer alır.
C) Aritmetik ortalama, seriyi oluşturan
gözlem değerleri toplamı gözlem sayısına bölünerek hesaplanır.
D) Mod duyarlı bir ortalamadır.
E) Aritmetik ortalamadan cebirsel
sapmaların toplamı sıfırdır.
9. Gözlem no X
1 4
2 2
3 7
4 5
5 1
Bir yığın olaya ilişkin gözlem değerleri gözlem sırasına göre yukarıdaki tabloda verilmiştir. Buna göre, X değişkeninin medyan değeri kaçtır?
A) 1
B) 5
C) 3
D) 7
E) 4
10. Bir sanayi sitesinde çalışan işçilerin aylık gelirlerinin ortalamasının 430 YTL, standart sapmasının 70 YTL olduğu ve normal dağıldığı bulunmuştur. Bu işçilerden rasgele seçilen birinin 500 YTL’den daha çok aylık gelire sahip olma olasılığı kaçtır?
A) 0,1344
B) 0,1587
C) 0,1614
D) 0,1721
E) 0,1933
11. Bir zarın üç kez atılması deneyinde örneklem uzayında kaç olası sonuç (nokta) bulunur?
A) 112
B) 143
C) 165
D) 210
E) 216
12. Bir sınıfta 16’sı kız olmak üzere 40 öğrenci bulunmaktadır. Bu öğrenciler arasında bir tanesi rasgele sınıf temsilcisi olarak seçilecektir. Bir erkek öğrencinin sınıf temsilcisi seçilmesi olasılığı nedir?
A) 4/10
B) 5/10
C) 6/10
D) 7/10
E) 8/10
13. Bir örneklem istatistiğine ait dağılımın standart sapmasına ne ad verilir?
A) Örneklemin dağılımı
B) Seçilen “n” hacimli bir örneklemin
standart sapması
C) Örneklem istatistiğinin örnekleme
dağılımı
D) Standart hata
E) Ana kütlenin dağılımı
14. İstatistik Notu (X) Ekonomi Notu (Y)
50 65
70 50
72 70
75 75
Yukarıdaki tabloda 4 öğrencinin bir sınav döneminde istatistik ve Ekonomi derslerinde aldığı notlar verilmiştir. Buna göre, notlara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Bu haliyle notlar bir istatistik serisi
oluşturmaz.
B) Notlar bir bileşik seri şeklinde
verilmiştir.
C) Notlar frekans serisi şeklinde
verilmiştir.
D) Notlar basit seri şeklinde verilmiştir.
E) Notlar liste şeklinde verilmiştir.
15. Gözlem No İstatistik Notu Matematik Notu
1 40 30
2 70 75
3 50 60
4 60 40
5 60 50
Beş öğrencinin istatistik ve matematik derslerinden aldıkları notlar yukarıdaki tabloda verilmiştir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Tablodaki veriler bir liste oluşturur.
B) Tablodaki veriler bir basit seri
oluştururlar.
C) Tablodaki veriler bir frekans serisi
oluşturur.
D) Tablodaki veriler bir bileşik seri
oluşturur.
E) Tablodaki veriler bir birikimli frekans
serisi oluşturur.
16. Hacmi 6 birim olan bir ana kütleden, birbirinden farklı hacmi 2 birim olan kaç örneklem oluşturulabilir?
A) 8
B) 10
C) 12
D) 14
E) 15
17. X f
100 3
200 9
300 14
400 10
500 5
Yukarıda verilen serinin modu kaçtır?
A) 3
B) 14
C) 41
D) 300
E) 500
18. Serilerin grafikle gösterilmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Frekans poligonu histogramın tepe
noktalarının birleştirilmesiyle elde edilen sürekli değişkenlere ilişkin bir grafik türüdür.
B) Çubuk grafikler frekans serileri için
kullanılır.
C) Histogram çiziminde öncelikle
frekanslar ayarlanmalıdır.
D) Frekans poligonunun altında kalan alan
frekanslar toplamına eşittir.
E) -den az eğrisi son sınıfın frekansından
başlayarak azalan, -den çok eğrisi ise son sınıfın frekansına kadar artan bir eğridir.
19. Aşağıdakilerden hangisi, örnekleme yapmayı gerekli kılan nedenlerden biri değildir?
A) Kesin sonuç elde etme
B) Maliyet
C) Zaman
D) Doğru bilgi elde etme
E) Ölçüm için birimlerin fiziksel zarara
uğraması
20. Standart normal eğri altında z= -0,75 ile z= 1,10 noktaları arasında toplam alanın yüzde kaçı bulunur?
A) 81,14
B) 75,46
C) 63,77
D) 51,34
E) 45,44
A) Genel bütçe
B) Konsolide bütçe
C) Mahalli idareler bütçesi
D) Özerk bütçe
E) Özel bütçe
2. Mahalli idarelerin toplamdaki gelir ve harcamalarının bütçeye oranının, 1985 yılında , 1980 yılına göre %7’den %12’ye yükselmesinin ana nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Gelir vergisindeki mahalli idareler paylarının
artırılmasıdır.
B) Emlak vergisi hasılatının konsolide bütçe
gelirleri içerisinden çıkarılarak belediyelere
verilmesidir.
C) KDV’nin alınmaya başlamasıdır.
D) Çöp vergisinin uygulamaya konulmasıdır.
E) Mahalli idarelerin borçlanma imkanlarının
genişlemesidir.
3. Aşırı devlet harcamalarının çok ve çeşitli vergilemeyi gerekli kılacağını, bununda doğal düzeni bozacağını savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
A) Fizyokrasi
B) Merkantilizm
C) Liberalizm
D) Keynesyen görüş
E) Monetarizm
4. Aşağıdakilerden hangisi Fizyokratlarla ilgili olarak doğru bir ifadedir?
A) 18.yy’da İngiltere’de ortaya çıkmıştır.
B) Devletin ekonomiye müdahalesinden
yanadırlar.
C) Liberalizme karşıdırlar.
D) Tek ve dolaysız vergiden yanadırlar.
E) Borçlanmayı uygun görürler.
5. Bir bireyin kullanmaya başlaması ile diğer bireyin o mal / hizmetten elde ettiği faydanın azalması aşağıdaki mal / hizmetlerden hangisinde söz konusudur?
A) Parklar
B) Yiyecek
C) Ayakkabı
D) Şifreli TV
E) Ulusal güvenlik
6. Ölçeğe göre artan getirili endüstrilerde, kaynak tahsisinde etkinlik açısından fiyatlama aşağıdakilerden hangisine göre yapılmalıdır?
A) Marjinal Maliyete
B) Marjinal Faydaya
C) Marjinal Sosyal Faydaya
D) Dışsal Maliyete
E) Ortalama Maliyete
7. Aşağıdakilerden hangisi tam kamusal maldır?
A) Parklar
B) Ulusal Savunma
C) Okullar
D) Ortak mallar
E) Hava – Deniz
8. Kamu malı üretim düzeyi için gerekli olan tercih toplamına ulaşılamamasına ne ad verilir?
A) Mahkum ikilemi
B) Sıkışıklık
C) Dışsallık
D) Bedavacılık sorunu
E) Bilgi yetersizliği sorunu
9. Kamu mallarının etkin tahsisinde kısmi ve genel denge analizlerinin sonuçları için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Kısmi denge analizinde kamu malı üretim
düzeyi, genel dengeye göre fazladır.
B) Kısmi denge analizinde kamu malı üretim
düzeyi, genel dengeye göre azdır.
C) Kısmi denge analizinde kamu malı üretim
düzeyi genel dengedeki ile aynıdır.
D) Birey faydaları yüksek ise, kısmi denge analizi
geçerlidir.
E) Birey faydaları yüksek ise genel denge analizi
geçerlidir.
10. Kapalı yerlerde sigara içilmesi dışsal zararına karşı, 4207 sayılı yasa ile devletin aldığı önlem aşağıdakilerden hangisinin kapsamına girer?
A) Vergileme
B) Sübvansiyon
C) Mülkiyet hakkını belirleme
D) Piyasa yaratma
E) Miktar kısıtlaması
11. Bireyler kamu malından elde ettiği faydadan daha fazla ödeme yapmış ise aşağıdakilerden hangisi söz konusu olur?
A) Olumsuz dışsallık
B) Dışsal zarar
C) Mali rant
D) Mali sömürü
E) Coase teoremi
15. Siyasi yelpazedeki oy dağılımının grafikteki gibi olması halinde, sağ ve sol eğilimli iki partinin yarıştığı bir seçimi kazanmak isteyen sağ parti aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?
A) Uç sağa kaymalıdır.
B) Ortaya kaymalıdır.
C) Ortanın soluna kaymalıdır.
D) Ortanın sağına kaymalıdır.
E) Uç sola kaymalıdır.
16. Çoğunluk kuralının etkin kaynak tahsisini sağlaması için gerekli koşul aşağıdakilerden hangisidir?
A) Toplumun büyük bir kısmının kamu mallarını
tercih etmesi
B) Kamusal mal tercihlerinin ortalama etrafında
normal dağılmış olması
C) Oylamaya katılan herkesin aynı yönde oy
kullanması
D) Nitelikli çoğunluğun kesinlikle sağlanması
E) Üretim kaynaklarının tamamının kamu
mallarına tahsis edilmesi
17. Benzer zevk ve tercihlere sahip bireylerin oluşturduğu gruplara ne ad verilir?
A) Dernek
B) Örgüt
C) Siyasi parti
D) Çıkar grubu
E) Ortalama seçmen
18. Güvenlik ve savunma hizmetlerinin üretimi artırıcı etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Teknoloji üretmesi
B) Araştırmalar yapması
C) Üretimin genel koşullarını sağlaması
D) Üretim için girdi üretmesi
E) Üretim için tasarruf sağlaması
19. Aşağıdakilerden hangisi dar anlamda kamu harcaması kapsamında yer almaz?
A) Maliye Bakanlığı
B) İçişleri Bakanlığı
C) İstanbul Üniversitesi
D) İstanbul Büyükşehir Belediyesi
E) SSK
20. Aşağıdakilerden hangisi analitik sınıflama içerisinde fonksiyonel sınıflamanın ilk düzeyinde yer almaz?
A) Eğitim hizmetleri
B) Genel kamu hizmetleri
C) Yedek ödenekler
D) Sağlık hizmetleri
E) Ekonomik işler ve hizmetler
21. Personel giderleri aşağıdaki sınıflamalardan hangisinde yer almaktadır?
A) Ekonomik
B) Fonksiyonel
C) İşlevsel
D) Harcama kalemi
E) İdari
22. Bir kuruluşa verilen kaynakların, o kuruluşun bağlı bulunduğu kurumda yer alması aşağıdaki sınıflamalardan hangisidir?
A) Ekonomik
B) İşlevsel
C) Fonksiyonel
D) Kurumsal
E) Ödenek türü
23. Aşağıdaki sınıflamalardan hangisi, hizmetleri yapan kuruluşları dikkate almayıp harcamaların hangi amaçları gerçekleştirmek üzere kullanıldığını gösterir?
A) Ekonomik
B) Ödenek türü
C) Harcama kalemi
D) Kurumsal
E) Fonksiyonel
24. Kısa dönemde doğrudan üretimi artırıcı etkisi söz konusu olamayabilen ve faydası bir dönemle sınırlı sayılabilecek harcamalara ne ad verilir?
A) Tüketim harcamaları
B) Kalkınma carileri
C) Yatırım harcamaları
D) Cari harcamalar
E) Transfer harcamaları
25. Transfer harcamalarını “ Milli gelirde bir değişiklik yaratmayan sadece satın alma gücünün bireyler ve sosyal gruplar arasında el değiştirmesine neden olan harcamalar” olarak tanımlayan iktisatçılar aşağıdakilerden hangisidir?
A) Brochier ve Tabotoni
B) Sargent ve Lucas
C) Keynes ve Musgrave
D) Ricardo ve Malthus
E) Ricardo ve Keynes
26. Aşağıdakilerden hangisi kamu harcamalarının gerçek artış nedenlerinden biri değildir?
A) Nüfus artışı sonucu kişi başına kamu
harcamalarının artması
B) Devlet anlayışında değişmeler meydana
gelmesi
C) İletişim ve ulaşım araçlarında gelişmeler
meydana gelmesi
D) Gelir dağılımına müdahale
E) Sosyal güvenlik kurumlarının gelişmesi
27. Kamu harcamalarındaki artışı, uzun dönemde kamu faaliyetlerindeki artış ile açıklayan iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Peacock
B) Wiseman
C) Clark
D) Wagner
E) Baumal
28. Gölge fiyatları aşağıdaki durumların hangisinde kullanılmaz?
A) Devlet fiyat belirlediğinde
B) Dışsallıklar olduğunda
C) Kota uygulanan piyasalarda
D) Döviz fiyatını devlet belirlerse
E) Piyasa fiyatları sosyal değerleri yansıttığında
29. F / M analizinde dikkate alınmayacak fayda türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Gerçek Fayda
B) İtibari Fayda
C) Dolaylı Fayda
D) Doğrudan Fayda
E) Ölçülebilir fayda
30. “ Tüketici rantı” kavramı aşağıdakilerden hangisine aittir?
A) Dupuit
B) Keynes
C) Peacock
D) Hicks
E) Friedman
Soru Cevapları
1. B 2. B 3. A 4. D 5. A 6. A 7. B 8. E 9. C 10. E 11. D 12. A 13. A 14. B 15. C 16. B
17. D 18. C 19. E 20. C21. A 22. D 23. E 24. D 25. A 26. D 27. D28. E 29. B 30. C
2007 Ticaret Hukuku Ara Sınav SORULARI
1-Türk ticaret kanunun ayrılmaz cüzü hangisidir?
a) icra iflâs Kanunu
b) Medenî Kanunu
c) Ceza Kanunu
d) Kadastro Kanunu
e) Bütçe Kanunu
2-xxx işlerde hangi tür faiz yasaktır?
a) Faize faiz yürütülmesi
b) Arta parayı aşan faiz
c) Temerrüt faizi
d) Anapara faizi
e) Yüzde ondan fazla faiz
3-Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kişiye ne ad verilir?
a) Tacir
b) Seyyar tüccar memuru
c) Ticari mümessil
d) Komisyoncu
e) Tellak
4-Aşağıdakilerden hangisinin tüzel kişiliği yoktur?
a) Kolektif ortaklık
b) Anonim ortaklık
c) Donatma iştiraki
d) Komandit ortaklık
e) Limitet ortaklık
5-Aşağıdakilerden hangisinin kullanılması zorunlu değildir?
a) Akın Petrol A.Ş
b) Sel İnşaatçılık A.Ş
c) Yaşar Kaya
d) Ali Bol Kolektif Ortaklığı
e) Ali Uzun Oteli
6-Bir konunun ticaret siciline tesciline ilgililerin bizzat kendilerinden başka kimler talep edebilir?
a) Cirantalar
b) Analistler
c) Denetçiler
d) Noterler
e) Halefler
7-Tescil. Ye ilânı zorunlu olmayan bir hususun tescil edilmesi hâlinde sicilin ne tür bir etkisi söz konusu olur?
a) Olumlu etki
b) Doğrudan etki
c) Olumsuz etki
d) Dolaylı etki
e) Hiçbir etkisi söz konusu değildir
8-Bir hokkobazın profesör unvanını kullanılması hâlinde aşağıdakilerden hangisi söz konusu olur?
a) Haksız fiil
b) Hukuku tağyi
c) Men'i müdahale
d) Rekabet
e) Haksız rekabet
9- Ticaret sicilindeki kaydın silinmesi tacirin ticari defterlerini saklama yükümlülüğünü nasıl etkiler?
a) Tacirlerin kanuni saklama süresi içinde yeni bir ticari işletme tescili talebinde bulunması.
b) Saklama mükellefiyeti otomatikman ortadan kalkar.
c) Hakim uygun görürse bu mükellefiyeti kaldırır.
d) Tacirin defterlerini saklama mükellefiyeti devam eder.
e) Bu mükellefiyet kaydın silinmesinden itibaren 6 ay devam eder.
10-Defterlerin yanmış olması ve tacirin vesika almamış olması hâlinde aşağıdakilerden hangisi söz konusu olur?
a) Tacir ibrazdan kaçınmış olur.
b) Tamamlayıcı yemin yapılması gerekir.
c) Kat'ı yemin yapılması gerekir.
d) Tutulması zorunlu olmayan defterler incelemeye alınır.
e) Aleyhte kanıt teşkil eder.
11-Tacirin en geniş yetki ve yönetim hakkı verdiği hangisidir?
a) Ticari işler tellalı
b) Komisyoncu
c) Ticari mümessil
d) Seyyar tüccar memuru
e) Ticari vekil
12-Cari hesaba geçirilmesi tahsil şartına bağlı olan alacak aşağıdakilerden hangisidir?
a) Makbuz senedi
b) Hisse senedi
c) Kambiyo senedi
d) Varant
e) Tahvil
13-Cari hesapta şeklin hukuki niteliği nedir?
a) Yazılı şekil
b) Matbu şekil
c) İhtiyari şekil
d) İspat şekil
e) Geçerlik şekli
14-Kollektif şirkette itiraz hakkı ne zamana kadar kutlanılır?
a) İşlem üçüncü kişiyle yapılana kadar
b) İşlem yapıldıktan sonra
c) İşlemle ilgili dava açılana kadar
d) Şirket feshedilinceye kadar
e) İhtar gönderilinceye kadar
15-Kollektif ortaklıkta tasfiye memuru aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirmekte yetkisizdir?
a) Mevcut malları paraya çevirme
b) Ortaklık konusuna giren işlere sürekli olarak devam etme
c) Ortaklığın borçlarını ödeme
d) Başlamış olup ta bitirilememiş olan işleri tamamlamak
e) Ortaklığın alacaklarını tahsil etme
16-Komandit ortaklıklarda komanditer ortakların taahhüt ettikleri sermaye ile gerçek değer arasında fark olursa ne olur?
a) Komanditer ortak temsil yetkisini kaybeder
b) Komanditer ortak kollektif ortak gibi sorumlu olur
c) Komanditer ortağın sorumluluğu alacaklılara karşı genişler
d) Komanditer ortağın sorumluluğu ortadan kalkar
e)Komanditer ortak komandite ortalı gibi sorumlu olur.
17–100 kişi ile toplanan ve 20 tane çekimser oyun kullanıldığı bir anonim ortaklık genel kurulundan karar çıkması için kaç oy aranır?
a) 41
b)76
c) 51
d) 80
e) 61
18-Ali Sabuncu oğlu, Veli Tuzcu oğlu ve Ali Uzun Komandit şirketinde hangisi komanditer ortaktır?
a) Ali Sabuncu oğlu
b) Veli Tuzcu oğlu
c) Ali Uzun
d) Hepsi
e) Hiçbiri
19-Kolektif ortaklıkta temsil yetkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
a) İradi temsilciler 3. kişiler arasından seçilir
b) Kanuni temsilciler kendilerine ortaklığı temsil yetkisi verilen ortaklardır,
c) Kanuni temsilcilerin ortaklık sözleşmesinde gösterilmesi zorunludur
d) Temsilciler yasal ve iradi olmak üzere iki gruba ayrılır
e) İradi temsilciler aynı zamanda kollektif ortaklığın organıdır
20-Aşağıdakilerden hangisi kollektif ortaklığın irade dışı fesih hâllerinden biri değildir?
a) Sözleşmede öngörülen sürenin dolması
b) Ortaklardan birinin iflâsı
c) Birleşme
d) İflâs
e) Tescil ve ilân merasimindeki eksiklikler
21-Hangisi akit yapmaya yetkili tacir yardımcısıdır?
a) Ticari vekil
b) Seyyar tüccar memuru
c) Ticaret İşler Tellalı
d) Komisyoncu
e) Acente
22-Acente icra eylediği faaliyetin karşılığında ücreti önceden belirlenmemişse kim tarafından takdir edilir?
a) Noter
b) Acenteler birliği
c) Taraflar
d) Mahkeme
e) Hakemler kurulu
23-Aşağıdakilerden hangisi özel hükümlere göre tutulması gereken defterlerden birisidir?
a) Defter-i Kebir
b) Yevmiye Defteri
c) İşletme Defteri
d) Tellal Günlük Defteri
e) Karar Defteri
24-Komisyoncunun müvekkiline aldığı malı müvekkil almazsa, bu malın satışı ne şekilde gerçekleştirilir?
a) Cebri icra yoluyla
b) Açık artırma ile sattırma
c) Noter satışı vaadi suretiyle
d) Geri iadesi yoluyla
e) İhale usulüyle eksiltme
25-Paradan başka şeylerin cari hesaba konu olabilmesinin şartı nedir?
a) Takasının kabil olması
b) Takasının kabil olması
c) Kıymetli evrakla bağlanmış olması
d) Kambiyo senedine bağlanmış olması
e) sözleşmenin yazılı yapılması
26-Kollektif şirketin medenî haklarını kullanma ehliyeti ne ile sınırlandırılmıştır?
a) İşletme konusuyla
b) Kanunla
c) Tüzükle
d) Yönetmelikle
e) Sözleşmeyle
27-Kollektif ortaklığın kuruluş işlemlerinde eksiklik olması durumunda ortaklık ne sayılır?
a) xxx ortaklık
b) Komandit ortaklık
c) Kooperatif
d) Donatma iştiraki
e) Hiçbiri
28-Kollektif ortaklıkta ortakların rekabet yasağını sınırı nedir?
a) Sözleşmede gösterilen işletme konusu
b) Ortaklık zararına yapılan işler
c) c) Fiilen Yapılan ticari işler
d) Ortaklığın malî işleri
e) Ortaklığın ekonomik işleri
29-Kollektif şirkette temsil yetkisinin sınırlandırılmış olması durumunda bu sınırlandırmanın 3. kişilere karşı geçerli olabilmesi için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?
a) Sınırlandırmanın 3. kişilere bildirilmesi
b) Sınırlandırmanın tescil ve ilân edilmesi
c) Sınırlandırmanın notere bildirilmesi
d) Sınırlandırmanın mahkemeye bildirilmesi
e) Sınırlandırmanın Sermaye Piyasası Kuruluna bildirilmesi
30- Kollektif ortaklıkta sermaye borcunu zamanında yerine getirmeyen I ortaktan gecikme faizi talep edilmesi için ne gereklidir?
a) Mahkemeye başvurmak
b) Önceden noter kanalıyla ihtarname göndermek
c) Karar almak
d) Telgraf göndermek
e) Hiçbiri
31-Kollektif ortaklıkta itiraz hakkı hangi hakkın bir parçası sayılır?
a) Yönetim hakkının
b) Medenî hakların
c) Malî hakların
d) Kişisel hakları
e) Şahsiyet haklarının
32- Cari hesabın bölünmezliği kavramından aşağıdaki ifadelerden hangisi anlaşılır?
a) Taraflar arasında alacaklılık doğar
b) Taraflar alacaklarını istedikleri anda talep edebilirler
c) Cari hesaba giren bir kalem 3. kişiye devredilmez.
d) Taraflar arasında borçluluk sıfatı doğar.
e) Cari hesaba giren kalemler üzerinde tarafları ayrı ayrı tasarruf yetkisi vardır.
33- Tacirler için defter tutma yükümü be zaman başlar?
a) Tacir sıfatının doğduğu anda
b) Defter tutma taahhüdü verildiği anda
c) İlk ticari işin yapıldığı anda
d) Tacir sıfatı doğduktan bir yıl sonra
e) Tacir sıfatı doğduktan 2 yıl sonra
34- Tacirlerin hangi defter hangi usulle tutacağı aşağıdakilerden hangisinin konusuna girer?
a) Kamu maliyesi
b) İktisat
c) İşletme ve muhasebe
d) Vergi
e) Ekonomi
35- Aşağıdakilerden hangisi ticari mümessilliğin sona erme sebeplerinden biri değildir?
a) Mümessilin ölümü
b) Mümessilin azli
c) Mümessilin hak ehliyetini kaybetmesi
d) Mümessilin istifa etmesi
e) Tacirin ölümü
Soru Cevapı
1. B 2. A 3. A 4. C 5. E 6. E 7. C 8. E 9. D 10. A 11. C 12. C 13. E 14. A 15. B 16. C 17. C 18. E 19. E 20. C 21. E 22. C 23. E 24. B 25. A 26. A 27. A 28. C 29. A 30. B
Aöf 3.sınıf soru bankası, çıkmış sorular (2007 ARA SINAV soru ve cevapları)
Maliyet Muhasebesi 2007 Arasınav Soruları
1) --------------/---------------
Direkt İşçilik Giderleri
Genel Üretim Giderleri
İlgili Hesaplar
------------/--------------------
Yukarıdaki yevmiye kaydı hangi işleme aittir?
Yanıt: Kullanılan işçiliklerin kaydı
2) Aşağıdakilerden hangisi yönetilebilen sabit maliyetlerden biridir?
Yanıt: Reklam gideri
3) --------------/---------------
Genel Üretim Giderleri
Maliyet Gideri Karşılığı
------------/--------------------
Yukarıdaki yevmiye kaydı hangi işleme aittir?
Yanıt: Tahmini giderlerin kaydı
4) Sel baskını nedeniyle boşa geçen zamana ilşkin işçilikler hangi hesaba kaydedilir?
Yanıt: Çalışmayan kısım gider ve zararlar hesabının borcuna
5) Mobilya üretimi yapan bir işletmede 100 YTL’lik sunta üretime gönderilmiştir. 7/A seçenegine göre yapılacak kayıtta hangi hesaba borç kaydedilir?
Yanıt: Direkt ilkmadde ve malzeme giderleri hesabının borcuna
6) Dönemin üretim maliyetleri : 3.000
DBYM stokları : 1.000
Dönembaşı mamul stokları : 800
DSYM stokları : 500
Dönemsonu mamul stokları : 300
Satılabilir mamullerin maliyeti nedir?
Yanıt: 3.300
7) Üretim maliyetlerinin gidere dönüştüğü nokta hangisidir?
Yanıt: Mamullerin satılması
Stok değerlemesi gözönünde bulundurulduğunda üretime gönderilen malzeme maliyetinin düşük dönemsonu stok maliyetinin yüksek olduğu yöntem hangisidir?
Yanıt: İlk giren ilç çıkar
9) Aşağıdakilerden hangisi karma maliyetlerin sabit ve değişken kısımına ayrılmasında kullanılan yöntemlerden biri değildir?
A) En düşük – En yüksek noktalar
B) Dağılım grafiği
C) En küçük kareler
D) Muhasebe tekniği
E) doğru yanıt 4’ü dışında verilen
10) Mamul ve hizmet üretiminde kullanılan mamulün temel ögesini oluşturan ve mamullere doğrudan yüklenebilen işçilikler hangisidir?
Yanıt: Direkt işçilik
11) Aşağıdakilerden hangisi üretim işletmelerinde kullanılan stok değerleme yöntemi değildir?
Yanıt: Aralıklı envanter
12) Hangisi 7/B seçeneğinde yer alan gider hesaplarınadan biridir?
Yanıt: İlk madde ve malzeme gideri
13) Makina saati Enerji gideri
I. Dönem 4.000 5.000
II. Dönem 6.000 7.000
III. Dönem 3.000 4.000
IV. Dönem 8.000 9.000
En yüksek ve en düşük noktalar yöntemine göre makina saati başına değişken enerji gideri kaç TL’dir?
Yanıt: 1
14) Genel üretim giderleri hesabının borç kalanı 900 lira, genel üretim giderleri yansıtma hesabının alacak kalanı ise 920 TL’dir.
Bu bilgilere göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudur
Yanıt: Üretim maliyetine 20 TL fazla yükleme vardır
15) Birden fazla mamulün birlikte üretildiği üretim süreçlerinde ayrım noktasına kadar oluşan toplam maliyetler hangisidir?
Yanıt: Birleşik maliyetler
16) Ana faaliyet konusu mal ve hizmetlerin üretildiği gider yeri aşağıdakilerden hangisidir?
Yanıt: Esas üretim gider yeri
17) Aşağıdakilerden hangisi genel üretim giderlerinin özelliklerinden değildir?
Yanıt: Doğrudan sonuç hesaplarına devredilir
1 Ana faaliyet konusu mal ve hizmetlerin dışındaki mamullerin üretildiği gider yeri aşağıdakilerden hangisidir?
Yanıt: Yardımcı üretim gider yeri
19) Aşağıdakilerden hangisi endirekt malzemedir?
Yanıt: Makina üretiminde kullanılan somun ve cıvata
20) Mamul Miktar (teneke) Satış
K 500 3.000
L 600 6.500
M 900 9.000
Dönemin birleşik maliyetleri 30.000 YTL.
Fiziksel ölçüler yöntemine göre (K) mamulüne teneke başına yüklenecek maliyet kaç YTL’dir?
Yanıt: 15
21)Kesimhanede çalışan 3 işçinin bir günlük üretimi sonucu hakettikleri grup akordu ücreti 94.80 YTL’dir.
İşçi Çalışma Saat Çalışma
Süresi ücreti ücreti
A 8 2 16
B 7 3 21
C 8 4 32
(A)’nın ücreti kaç YTL’dir? Yanıt: 21,9
22) Yardımcı hizmet gider yerlerinin giderlerinin, kendilerine ve diğer yardımcı hizmet gider yerlerine dağıtılmayıp, bütün giderlerin sadece esas gider yerlerine dağıtan yöntem hangisidir?
Yanıt: Doğrudan dağıtım yöntem
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku 2007 Arasınav
1.Çağrı üzerine çalışmaya dayalı iş sözleşmesinde, işveren işçiyi, kaç gün önceden haber vererek işe başlatmalıdır?
Cevap: 4 GÜN
2.1475 sayılı İş Kanunu ülkemizde yürürlüğe giren kaçıncı iş kanunudur?
Cevap: 3.KANUN
3.Aşağıdakilerden hangisi genç işçidir?
Cevap: 15 YAŞINI DOLDURMUŞ 18 YAŞINI DOLDURMAMIŞ İŞÇİLER
4.Ülkemizde yazılı hukuk kurallarına geçiş (ya da sanayileşme hareketi de olabilir???) ilk olarak hangi dönemde gerçekleşmiştir?
Cevap: TANZİMAT VE MEŞRUTİYET DÖNEMİ
5.Özel sektörde özürlü işçi çalıştırma oranı nedir?
Cevap: % 3
6.Sattığı kitap üzerinden ücret alan bir kişinin tabi olduğu ücret sistemi hangisidir?
Cevap: KOMİSYON ÜCRET
7.1000 YTL ücret alan bir kişinin maaşının en çok ne kadarına haciz konabilir?
Cevap: 250 YTL
8.Tanzimat ve meşrutiyet döneminde çıkarılan ilk yazılı düzenleme hangisidir?
Cevap: DİLAVERPAŞA NİZAMNAMESİ
9.İşyerinde gerçekleşen zorlayıcı sebep nedeniyle işveren işçilerine ne kadar süreyle ve ne miktarda ücret ödemek zorundadır?
Cevap: 1 HAFTA SÜREYLE YARIM GÜNLÜK ÜCRET
10. 17 yasındaki 2yıl kıdemı olan çocuk kaç gün izin alır?
cevap:20
11.hangisi tazmınata eklenmez ?
cevap: iş yerınde işi görmek i için verilen kıyafetler
12.iş veren hangi durmda bildirimsiz fesih yapabilir?
cevap:sık sık işe geç gelmesi
13.işçinin işin durması nedeniyle 45 saatten fazla çalışmasında ne kadar fazla ücret alır?
cevap:%50
14:iş sözleşmesiyle çalışan avukat hangi iş ilişkisine bağlıdır?
cevap:iş sözleşmesine
16:hangisi iş sözleşmesi kapsamındadaır?
cevap:hastanede çalışan doktor
17:iş kanunu dısında kalan alanlarda hangisi geçerlidir?
cevap:borçlar kanunu
18 işçi işten ayrıldıktan sonra verilmesi zorumlu olan belge;_
cevap:çalışma belgesi
10. Hangisi tek başına uygulanan ücret sistemlerinden biri değildir?
Cevap: Kardan pay alma
11. Aşağıdakilerden hangisi, Bildirimli fesih sebebi olabilir?
Cevap: İşçinin işe sık sık geç gelmesi
12. İş hukukunun Türkiyede gelişme gösterdiği dönem hangisidir?
Cevap: Cumhuriyet dönemi
13. İlköğretime devam eden çocuk işçinin haftalık çalışma süresi kaç saattir?
Cevap: 10 saat
14. Aşağıdakilerden hangisi, kendine özgü kaynaklardandır?
Cevap: İşyeri iç yönetmelikleri
15. İş yerinde 2 yıldır çalışan işçi hastalanmıştır. işveren bu işçinin sözleşmesini ne kadar süre geçmeden feshedemez?
Cevap: 12 hafta
16. Aşağıdakilerden hangisi, çocuk işçilere ilişkin özel düzenlemelerden biri değildir?
Cevap: Ücret
17. Haftalık izin ücreti belirlenmesi ile ilgili hangisi doğrudur?
Cevap: İzin ücreti hesabında çalışma karşılığı aldığı ücret esas alınır
18. İşçinin iş görme işverenin de ücret ödeme yükümlülüğünün olduğu sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap: İş sözleşmesi
19. İşçinin işverenin sağladığı araç gereçle çalışması neyin sonucudur?
Cevap: Bağımlılık
20. Muvazzaf askerlik görevi dışında silah altına alınıp geri döndüğünde işvereni tarafından işe alınmazsa, işveren ne kadar tazminat ödemek zorundadır?
Cevap: 3 aylık ücret tutarı
22. İşçi işverenin yaptığı feshe ne kadar süre içinde mahkemeye itiraz edebilir?
Cevap: 1 ay
23. Aşağıdakilerden hangisi, iş hukuku kapsamındadır?
Cevap: İş sözleşmesine bağlı olarak çalışan doktor
24. İş hukukunda en son yürürlüğe girmiş ve en kapsamlı kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap: 4857 sayılı iş kanunu
Türk Vergi Sistemi 2007 Ara Sınav Soruları
1.Türkiyede gelirlerin vergilendirilmesi ilk hangisi ile olmuştur.
cevap:Kazanç Kanunun
2.Ücretin karşılığı
cevap:Emek
3.Gelirin Özelliği
cevap:Şahsilik
4.Ds sermaye-Db sermaye+çekilen
cevap:175
5.2006 da vergiye tabi kazancı
cevap:120 (2006 da tahsil ettiği 100 ile+2005 den kalan 20. 2007 sayılmaz
6.Mali müşavir hangisinin yarısını indirir.
cevap:Aydınlatma ısınma
7.Txx mükellef sayılmasının genel şartı
cevap:Tc vatandaşı olmak
8.Zirai faaliyetle uğraşan kollektif şirket ortağının kazancı
cevap:Ticari kazanç
9. Üründen pay alma
cevap:Gayrimenkul Sermaye İradı
10.Doktorun 2006 vergiye tabi kazancı
Cevap: 2006 yılında tahsil ettiği muayene ücreti - indirilecek giderler rakxxı hatırlxxıyorum.Tahsil etmediği meblağ düşülmeyecekti.Nakit esasına tabi olmasından dolayı
11.Kira bedeli hangisinden düşük olxxaz
cevap:Emsal Kira
12.Hangisi ücret sayılmaz
cevap:Ortaklık Kazancı
13.Değer artış Kazancı değildir
cevap: Hatırlxxıyorum
14.Kendisine vergi borcu düşen gerçek ve tüzel kişiler
cevap:Mükellef
15.Ocak vergileri hangi tarihe kadar ödenir
cevap: 26 şubat
16.Gelir vergilerin onaylandığı yer
cevap:Vergi dairesi
17.Hangisi kurumlar vergisine tabi değildir.
cevap: hatırlamıyorum:)
18.Limited şirket
cevap: 2 ortak 5000 sermaye
19.Tarhiyatın muhatabı,
cevap:Gerçek Kişiler
20.Gelir vergisi neye göre tarh olur
cevap:Beyana
21.İlk gelir vergisi ne için alınmıştır
cevap:Savaş
İngilizce 2007 Arasınav Soruları
1.I xx fine thanks
cevap:How are you
2.What is this woman
cevap:Which Woman
3.Karşılaştırma sorudaki isimler farklı olabilir Ali is 17 years old, Mehmet is 15 years old
cevap:Mehmet is younger Ali
4.Shall we sorusu
cevap:Lets go ile başlıyor
5.When does the close bank(Bankalar kaçta kapanır)
cevap: 5 te kapanır. Five ile bitiyor.
6.Soruda adres tarif ediyor ilerde solda left gibi ifadeler
cevap:where is the nearest post office
7.Next to bank
cevap:where is the post office
8.----school
cevap: at gelecek
9.leave-----
cevap: for gelecek
10.---- bulding binanın yaşını soruyor
cevap old gelecek
11.Ayşe nereye gitti diye bir soru
cevap: Hospital hastane geçen cümle
12. I xx afraid
cevap:I speak....
13.Yes very much diye soru
cevap: Kahveyi coffee severmsin
14.Prefer beer---- wine
cevap: to gelecek
Pazarlama Yönetimi 2007 Arasınav Soruları
1-KİŞİLERİN VE ÖRGÜTLERİN xxAÇLARINA UY?UN BİR ŞEKİLDE DE?İŞİMİ SA?LAYACAK MALLARIN HİZMETLERİN VE DÜŞÜNCELİREN YARATILMASI FİYATLandIRILMASIN DA?ITILMASINI VE SATIŞ ÇABALARININ PLANLA VE UY?ULxxAYA NE DENİR
CEVAP; PAZARLxxA
2-PAZARLxxxxNIN ÖZELLİKLERİNDEN DE?İLDİR
3-PAZARLxxANIN GELİŞİM SÜRECİNDEN DE?İLDİR
CEVAP. KARA YÖNELİK SATIŞ ANLAŞIŞI
4-GELENEKSEL YAKLAŞIMDAN BİR SORU VARDI
5-STRATEJİK PLandA BELİRTİLEN EYLEMLERİN UY?ULANMASINA NE DENİR
CEVAP, TAKTİK PLAN
6-PAZARLxxA PLANLxxASI SÜRECENİN İLK AŞxxASI NEDİR
CEVAP; DURUM ANALİZE
7-TOPLAN MALİYET LİDERLİ?İ SORUSU
CEVAP; ARGE VE .. ÇALIŞMASI DİYE BİR ŞIK
8-HEM BÜYÜME HEM PAZAR PAYI DÜŞÜK OLAN NEDİR
CEVAP NAKİT YUTUCULAR
9-TESEDAFİ OLMAYAN ÖRNEKLEME YÖNTEMLERİNDEN EN ÇOK KULLANILAN
CEVAP; KONTENJAN YÖNTEMİ
10-ODİMETRİ HANGİ YÖNTEMDİR
CEVAP . GÖZLEM YÖNTEMİ
11-REKLxx ARAŞTIRMASI DE?İLDİR
CEVAP UZUN BİR ŞIKTI
12-EGİTİM MOSLOVUN HİYARARŞİNE GÖRE
CEVAP, SAYGINLIK
13-KİŞİLERİN KENDİLERİ DE DAHİL OLMAK ÜZERE GENEL OLARAK DÜŞÜNME
CEVAP, TUTUM
14-ÇOCUKLARIN PAZARLADİ İŞLEVLERİN BİGLİ VE BECERİLERİ TUTUM GELİŞTİRMELERİ
CEVAP TÜKETİCİ SOSYALLEŞMESİ
15-ENDÜSTREY PAZAR DE?İLDİR
CEVAP, TÜKETİCİ PAZAR
16-ENDÜSTRİYEL SATIN ALMA SÜRECİNİN İLK AŞxxASI
CEVAP ÜRÜNE İLİŞKİN NİTELİKKLERİN BELİRLENMESİ
17-BİR SATIN ALMANIN YAPILAP YAPILMAYACA?I NEYİN SATIN ALINACA?INA EVE KİMDEN SATIN ALINACI?ININ BELİRLEYİN
CEVAP ETKİLEYİCİ
18-FAALİYETE DAYALI DURMSAL FAKTÖR DE?İLDİR
CEVAP İŞLETME BÜYÜKLÜ?Ü
19-DVD OYNATICISI VE VCDE OYNATICISI İLE İL?İİ
CEVAP, İLİŞKİLENDİRİLEN MALLAR
20-ARZU VE ÖZLEM ÇEKİLEN DİYE
CEVAP GİZLİ TALEP
21-FARKLI TÜKETİCİ GURPLARININ FARKLI ÜRÜNLER ÜZERİNDE
CEVAP PAZAR BÖLÜMLEME
22-İŞLETMENİN ÜRETTİ?İ ÜRÜN SAYISI
CEVAP ÜRÜN KARMASININ BOYU
23-ENÇOK ÇABA VE EMEK HARCANINI
CEVAP BE?ENMELİ ÜRÜN
24-MARKANIN SATICILAR AÇISINDAN
CEVAP YASAL OLARAK KORUNMASI
25-ÜRÜNLERİN YAŞxx SÜRECE DE?İLDİR
CEVAP YENİLEŞME
Finansal Yönetim 2007 Arasınav Soruları
1. İşletmenin ihtiyacı olan fonların sağlanmasına ne ad verilir.
a) Finansman
b) Finansal yönetim
c) Finans
d) Yatırım
e) Kar
2. İşletmenin ihtiyacı olan fonların sağlanması, uygun varlıklara yatırılması ve bu fonların yönetilmesine ne ad verilir.
a) Finansman
b) Finansal yönetim
c) Finans
d) Yatırım
e) Kar
3. Aşağıdakilerden hangisi işletmelerin finansal tablolarını kullanarak analiz yapanlardan birisidir?
a) Kamu kurumları
b) İşletme yöneticileri
c) Sendikalar
d) Kamuoyu
e) Hepsi
4. Belirli bir tarihte düzenlenmiş veya belirli bir döneme ait finansal tablolarda yer alan kalemler arasındaki ilişkilerin tespiti ve değerlendirilmesine yönelik analize ne ad verilir?
a) Dinamik analiz
b) İç analiz
c) Statik analiz
d) Kredi analizi
e) Dış analiz
5. Aşağıdakilerden hangisi değişken giderlerden biri değildir.
a) Hammadde
b) Direkt işçilik
c) Yardımcı malzeme
d) İşletme malzemesi
e) Yönetici maaşları
6. Faiz ve vergi öncesi kardaki % değişimin satış tutarındaki göreli değişmeye bölünmesiyle aşağıdakilerden hangisi bulunur.
a) Faaliyet Kaldıraçı derecesi
b) Finansal Kaldıraç derecesi
c) Birleşik kaldıraç derecesi
d) Başabaş nokatası
e) Başabaş satış düzeyi
7. Aşağıdakilerden hangisi işletmelerde planlama ve bütçeleme ilkelerinden biri değildir.
a) Bütünlük
b) İktisadilik
c) Kesinlik
d) Şeffaflık
e) Kalıcılık
8. Aşağıdakilerden hangisi bütçelemenin aşamalarından biri değildir.
a) Temel amaçların, standartların belirlenmesi
b) Satışların tahmin edilmesi
c) Mal karması ve niteliklerin belirlenmesi
d) Malların alınacağı işletmelerin tesbiti
e) Her mal için kısa vadeli satış tahminlerinin yapılması
9. Nakit olarak elde veya bankada bulunan varlıklar ile normal koşullarda en fazla bir yıl veya işletmenin normal faaliyet dönemi içerisinde paraya çevrilmesi veya tüketilmesi öngörülen varlık unsurlarından oluşur tanımlaması aşağıdakilerden hangisine aittir.
a) Kasa
b) Hazır değerler
c) Menkul kıymetler
d) Dönen varlıklar
e) Hisse senetleri
10. Aşağıdakilerden hangisi diğer hazır değerlerin içerisinde yer alan kalemlerden biri değildir.
a) Damga pulları
b) Posta pulları
c) Hisse senetleri
d) Vadesi gelmiş tahvil kuponları
e) Tahsil edilecek posta ve banka havaleleri
11. Gelecekle ilgili bilgiler doğrultusunda fiyat, faiz yada döviz kurundaki değişmelerden bir gelir elde etmek amacıyla yapılan işlem aşağıdakilerden hangisidir.
a) Takas
b) Değişim
c) Spekülasyon
d) Regrasyon
e) Konsolidasyon
12. Aşağıdakilerden hangisi alacakların yönetiminde sağlanan etkinliğin bir sonucu olamaz?
a) Para girişleri hızlanır
b) Karlılık artar
c) Aynı iş hacminde müşterilere daha az kaynak bağlanır.
d) Daha esnek bir kredi politikası izlenir.
e) Alacaklar tahsil edilmeme riskine karşı sigorta ettirilir.
13. “3/15 net 45” kredi şartının 1 yıl içerisinde hiç kullanılmamasının müşteriye yıllık maliyeti % kaçtır?
a) 37.11
b) 36.45
c) 36.05
d) 35.25
e) 34.45
14. İşletmenin nakit akışlarının saptanmasında hangi disiplinin verilerinden faydalanılır?
a) Muhasebe
b) İktisat
c) Üretim
d) Pazarlama
e) Kantitatif yöntemler
15. Aşağıdakilerden hangisi muhasebe müdürünün (kontrolör) görevleri arasında yer almaz.
a) Mali tabloların hazırlanması
b) İç denetim
c) Muhasebe
d) Bordro işlemleri
e) Kredi yönetimi
16. İşletmenin mali yapısı ve uzun vadeli borç ödeme gücünün göstergesi olan oran grubu aşağıdakilerden hangisidir?
a) Finansal yapı ile ilgili oranlar
b) Karlılık oranları
c) Piyasa performansına ilişkin oranlar
d) Likidite oranları
e) Faaliyet oranları
17. ve 18. sorular için aşağıdaki bilgileri kullanınız.
Toplam sabit giderler: 300 milyar TL.
Birim değişken gider : 20 000 000 TL.
Birim satış fiyatı : 50 000 000 TL.
17. Bu işletmenin başabaş noktasındaki üretim hacmi kaç bin birimdir?
a) 5 000
b) 10 000
c) 15 000
d) 20 000
e) 25 000
18. Bu işletmenin 150 milyar TL. kar elde etmesi için üretim hacmi kaç bin birim olmalıdır?
a) 5 000
b) 10 000
c) 15 000
d) 20 000
e) 25 000
19. İşletmede belirlenen stratejilerin başarılabilmesi için alınması gereken kararlar kümesine ne ad verilir.
a) Bütçe
b) Nakit bütçesi
c) Plan
d) Stratejik plan
e) Planlama
20. İşletmelerin ihtiyac duyacakları fon miktarıyla bu fonları nereden ve ne zaman sağlayacağına ilişkin kararlara ne denir.
a) Finansal analiz
b) Finansal denetim
c) Finansal planlama
d) Finansal yönetim
e) Finansal kaldıraç
21. İşletmenin belirli bir dönem içinde nakit giriş ve çıkışlarını miktar ve zaman olarak gösteren tablo aşağıdakilerden hangisidir?
a) Proforma bilanço
b) Proformo gelir tablosu
c) Nakit bütçesi
d) Kar dağıtım tablosu
e) Kaynak kullanım tablosu
22. Planların rakamlarla ifade edilmesine ne ad verilir.
a) Bilanço
b) Fon akım tablosu
c) Nakit akım tablosu
d) Bütçe
e) Kar zarar tablosu
23. Aşağıdakilerden hangisi bütçelemenin ilk aşamasıdır?
a) Standartların belirlenmesi
b) Satış tahmini
c) Mal karmasının oluşturulması
d) Kısa vadeli satış tahminleri
e) Hiçbiri
24. Gelecekle ilgili bilgiler doğrultusunda fiyat, faiz yada döviz kurundaki değişmelerden bir gelir elde etmek amacıyla yapılan işlem aşağıdakilerden hangisidir.
a) Takas
b) Değişim
c) Spekülasyon
d) Regrasyon
e) Konsolidasyon
25. Devletin çıkardığı tahvillerin vadesi en az kaç yıldır.
a) 1
b) 2
c) 3
d) 4
e) 5
26. Hisse senetlerinin pazarlanabilme özelliği kazanabilmeleri için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi gerekir.
a) Halka açılmaları
b) Sermayelerini artırmaları
c) Borçlarını azaltmaları
d) Farklı pazarlara girmeleri
e) İhracat yapmaları
27. Ülkemizde işletmelerin son yıllarda esas faaliyetleri dışına çıkarak, faaliyet dışı karlara yönelmelerinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir.
a) Tedbir amacı
b) İşlem amacı
c) Üretim amacı
d) Spekülasyon amacı
e) Değişim amacı
28. Aşağıdakilerden hangisi sistematik risklerden biri değildir.
a) Faiz oranı riski
b) Yönetim riski
c) Piyasa riski
d) Enflasyon riski
e) Pazar riski
29. Aşağıdakilerden hangisi anonim şirketlerin ihraç ettikleri ve şirketin sermaye payını temsil eden kıymetli evrak niteliğine sahip menkul kıymettir.
a) Hisse senedi
b) Finansman bonosu
c) Hazine bonosu
d) Devlet tahvili
e) Repo
30. Bir işletmeye ait veriler aşağıdaki gibidir:
MDV Devir Hızı = 2.5
Alacak Devir Hızı = 8
MDV(net) = 6 000 000 TL
Bu işletmenin toplam ticari alacakları aşağıdakilerden hangisidir?
a) 1 875 000 TL
b) 300 000 TL
c) 780 000 TL
d) 1 250 000 TL
e) 400 000 TL
Soru Cevapı
1. A 2. B 3. E 4. C 5. E 6. A 7. E 8. D 9. B 10. C 11. C 12. E 13. A 14. E 15. E 16. E 17. B 18. C 19. D 20. C 21. C 22. D 23. A 24. C 25. A 26. A 27. D 28. B 29. A 30. A
Yönetim Bilgi Sistemi 2007 Arasınav Soruları
1-Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
a) Gelişmiş ülke ekonomilerinin ihracata ve ithalâta giden payı giderek artmaktadır.
b) Bilgiye dayalı ekonomilerde bilgi, refah, zenginlik yaratmada en önemli parçadır.
c) Yeni tarz işletmeler geleneksel işletmelerin aksine hiyerarşik ve merkezî değildir.
d) Dijital işletmelerin organizasyon ve yönetimleri bilgi teknolojisine bağlılık taşır.
e) Klâxxx işletmeden dijital işletmeye geçiş, görüş, beceri ve sabır gerek-
2-Aşağıdaki özelliklerden hangisinin artışı maliyetlerin de artmasına yol açar?
a) İlişki
b) Tam olması
c) Zamanlama
d) Doğru bilgi biçimi
e) Doğruluk
3-Birbirlerine iletişim araçları ile bağlı ve iletişim yazılımları ile kontrol edilen bilgisayarlar Bilgi Sisteminin hangi elemanı içindedir?
a) Son kullanıcı
b) Programcılar
c) Donanım
d) Şebeke
e) Yazılım
4-1960'iı yıllara kadar Bilgi Sistemlerinin rolü için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
a) Kayıt işleme
b) Kayıt saklama
c) Muhasebe
d) Veri işleme
e) Stratejik kararlarda destek
5-Aşağıda verilen dünyadaki değişimlerden hangisi işletme koşullarını etkilememiştir?
a) Dijital işletmeler
b) Tarım ekonomisindeki gelişmeler
c) Bilgi toplumuna geçiş
d) İşletme hiyerarşisindeki değişim
e) Küreselleşme
6-Sibernetik sistemin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
a) E-devlet sistemleri
b) E-ticaret sistemi
c) Yüksek kapasitede işlem yapan sistemler
d) Geri besleme ve denetim içeren sistemler
e) Çok kullanıcılı sistemler
7-Aşağıdakilerden hangisi Sosyo teknik bilgi sistemi yaklaşımı için doğru değildir?
a) 1970'li yıllarda ortaya çıkmıştır
b) Matematik temelli normatif modellerin önemini vurgular.
c) Teknolojik güç ve maliyet optimize edilmelidir.
d) Bireylerin eğitimi sağlanarak motive edilmelidir.
e) Örgütsel ve bireysel gereksinmeler dikkate alınmalıdır
8-Bilgi Sistemlerinin incelenmesinde, bu sistemlerin fiziksel, teknolojik ve biçimsel yetenekleri kadar, matematik temelli normatif modellerin önemini de vurgulayan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
a) Teknik yaklaşım
b) Matematiksel yaklaşım
c) Davranışsal yaklaşım
d) Sosyo teknik yaklaşım
e) Sayısal yaklaşım
9-İşletmede plânlama, denetleme ve düzeltici faaliyetlerde bulunmak amacıyla geliştirilmiş olan sistemler aşağıdakilerden hangisidir?
a) Bilgi çalışanları sistemleri
b) Karar destek sistemleri
c) Yönetim bilgi sistemleri
d) Veri işleme sistemleri
e) Ofis otomasyon sistemleri
10-Aşağıdakilerden hangisi Muhasebe bilgi sisteminin alt sistemleri arasında yer almaz?
a) Stok kontrol
b) Ücret ve bordro
c) Portföy yönetimi
d) Sabit kıymetler ve amortisman
e) Finansal muhasebe
11-Aşağıdakilerden hangisi sorumluluk düzeyine göre bilgi sistemleri türlerinden biri değildir?
a) Karar destek düzeyli sistemleri
b) Yönetim düzeyli sistemler
c) Bilgi düzeyli sistemler
d) İşlem düzeyli sistemler
e) Stratejik düzeyli sistemler
12-Hem örgüt içinde hem de örgütün dış çevresinde stratejik konular ve uzun vadeli politikalarla ilgili olarak üst yönetime bilgi sunan ve onları yönlendiren sorumluluk düzeyi bilgi sistemleri aşağıdakilerden hangisidir?
a) Stratejik düzeyli sistemler
b) Bilgi düzeyli sistemler
c) Yönetim düzeyli sistemler
d) Karar destek sistemleri
e) İşlem (faaliyet) düzeyli sistemler
13-Aşağıdakilerden hangisi Postmo-demizmin savunduğu kavramlardan biri değildir?
a) Doğrunun, gerçeğin ve anlamın olmaması
b) Çoğulculuk
c) Herkes ve her şey için eşitlik
d) Mutlak şüphe
e) Kesin gerçeklik
14-Aşağıdakilerden hangisi bir yapılandırılmamış karar problemidir?
a) Projeleri çizelgeleme
b) Borç ve alacakları takip etme
c) Personel kayıtlarını tutma
d) Üretim maliyetlerini takip etmek
e) Ürün tasarımı yapmak
15-Aşağıdakilerden hangisi Post-I modern yönetim yaklaşımının i özelliklerinden biri değildir?
a) Michel Foucault, Jean Baudirillard I gibi felsefecilerden etkilenmesi
b) Belirsiz olan organizasyonları gerçek olarak nitelendirmesi
c) Üretimin organizasyonuna ağırlık vermesi
d) Organizasyonun üretimine ağırlık I vermesi
e) Organizasyon yerine organizasyonlarla ilgilenmesi
16-Mümkün olan hareket yollarının analizi, modellerin geliştirilmesi keşfedilmesi karar verme sürecinin hangi aşaması içinde gerçekleştirilir?
a) Uygulama
b) Bilgi toplama
c) Seçme
d) Sınama
e) Değerleme
17-İşletmenin bütün müşterileri, satıcıları ve çalışanları ile olan önemli ilişkilerini baştan aşağı dijital ortamda sağlayan, şirket varlıklarını dijital yöntem araçlar aracılığı ile yöneten örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
a) Sanal şirket
b) Dijital şirket
c) Elektronik şirket
d) Elektronik ticaret
e) İnternet şirketi
18-Aşağıdakilerden hangisi E-Ticaret uygulama şekillerinden biri değildir?
a) Nakliye işlemler
b) Piyasaya tanıtma faaliyetleri
c) Sözleşme akdi ile ilgili işlemler
d) Elektronik yer ayırtma işlemleri
e) Danışmanlık hizmetleri
19-Aşağıdakilerden hangisi dijital girişim modellerinin yarattığı fırsatlardan biri değildir?
a) Mal ve hizmet tesliminde zaman tasarrufu
b) Satın alma işlemlerini birleştirme
c) Sistemleri daha iyi tanıyabilirle
d) Müşteriler ve ortaklar arasında yakınlaşma
e) Sipariş işlemlerinde ve bürokraside azalma
20-Çok sayıda satıcıyı ve alıcıyı bilgi, mal, hizmet ve ödeme değiş toku-şu için birbirine bağlayarak bütünleştiren bilgi sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
a) E-devlet
b) Dijital şirket
c) İntranet
d) E-Pazar
e) E-işletme
21-E-ticaret ile en yüksek tasarrufu sağlayan aşağıdakilerden hangisidir?
a) Yakıt
b) Basın
c) Sağlık
d) Yazılım
e) Elektronik parçalar
22-elektronik anlamda ilk bilgisayar hangi tarihte yapılmıştır?
a)1923
b)1939
c)1945
d)1946
e)1955
23-YBS'de bilgi saklama ve dağıtma açısından en çok kullanılan ve en ucuz Giriş\Çıkış birimi aşağıda-kilerden hangisidir?
a) Disk
b) CD-ROM
c) c) Disket
d) Kartuş
e) DVD
24-Aşağıdakilerden hangisi YBS’ler den hem giriş hem de çıkış birimi olarak kullanılır?
a) Yazıcı
b) CD - ROM
c) Kamera
d) Optik okuyucu
e) Disket
25-YBS'de bilginin doğduğu yerde en kolay bilgi girişi hangi donanım yardımı ile olur?
a) Ekran
b) Yazıcı
c) CD - ROM
d) Çizici
e) Uydu
26'Aşağıdakilerden hangisi bir işletim sistemi değildir?
a) MS Windows
b) Unix
c) Macintosh
d) MS-EXCEL
e) DOS
27-Bilgisayarda, bir harf, sayı vb her bir karaktere karşılık gelen kapasite birimi aşağıdakilerden hangisidir?
a) Bit
b) Piksel
c) Kilobayt
d) Bayt
e) Megahertz
28. Aşağıdakilerden hangisi yazılımın bileşenlerinden biri değildir?
a) İşletim sistemi
b) Ekran koruyucular
c) Paket programlar
d) Uygulama geliştirme yazılımları
e) Özel yazılımlar
29.Aşağıdakilerden hangisi yazılımın bileşenlerinden biri değildir?
a)İşletim sistemi
b)Ekran koruyucular
c)Paket programlar
d)Uygulama geliştirme yazılımları
e)Özel yazılımlar
30-Visual C için aşağıdaki tanımlardan hangisi doğrudur?
a) Alçak düzeyli dildir
b) Yüksek düzeyli dildir
c) Makine dilidir
d) Nesne tabanlı dildir
e) Gelişmemiş bir dildir
Soru Cevapı
1. C 2. E 3. D 4. E 5. B 6. D 7. 8. A 9. C 10. C 11. A 12. A 13. E 14. E 15. C 16. E 17. B 18. A 19. C 20. D 21. E 22. D 23. C 24. E 25. A 26. D 27. D 28. B 29. D 30. D
Aöf 4.sınıf soru bankası, çıkmış sorular (2007 ARA SINAV soru ve cevapları)
MUHASEBE DENETİM VE MALİ ANALİZ 2007 ARA SINAV
1-Aşağıdakilerden hangisi iç kontrolün unsuru olan kontrol eylemlerinden biri değildir?
-Yönetim felsefesi ve mal yaklaşımı
2-Kontrol riski yüksek ve (zayıf bir iç kontrol var ise) madde doğruluk testlerinin düzenlenmesi bakımından aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
-Maddi doğruluk testleri yıl içerisinde uygulanabilir
3-İşletme personelince yapılan işletmenin yetkili organlarınca konulmuş olan belli kural ve yöntemlere uygun olarak yapılıp yapılmadığını araştıran denetim türü aşağıdakilerden hangisidir?
-Uygunluk denetimi
4-Finansal tablolarda sunulan bilgilerin doğru ve güvenilir olduğunu değerlendirmek için yapılan önceden kabul edilmiş ölçütlere ne da verilir?
-GKGMİ
5-Aşağıdakilerden hangisi denetim planlamasının ilk aşaması olan denetim işinin kabulü sırasında yerine getirilecek bir faaliyet değildir?
-Denetim programının yapılması
6-Aşağıdakilerden hangisi alacaklar alt grubunun denetiminde dikkate alınmayan özel denetim aracıdır.
-Yükümlülükler
7-Aşağıdakilerden hangisi bilgi ve iletişimin iç kontrolün temel unsurlarından biri değildir?
-İç kontrolün sürekli takip edilmesi ve değ. gerekli olması.
8- I)Denetçinin aynı işletmeyi gelecek yılda denetleyebilmek için daha düşük ücretle anlaşma yapması.
II)Denetçinin işletme yönetimiyle sık sık görüşerek uygulamalar hakkında bilgi alması
III)Denetçinin denetlenen işletme ile ilgili bazı tereddütleri olmasına rağmen raporunda mali tabloların bütünü ile ilgili şartlı görüş belirtmesi.
Bu ifadelerdin hangisi denetçinin bağımsız davranmadığını gösterir?
-Yalnız 1
9-Denetçinin incelediği yıla ilişkin olarak sadece Nisan ve Eylül gibi iki aya ilişkin verileri incelemeye alması ne tür bir örnekleme seçimidir?
-Blok seçim
10-Aşağıdakilerden hangisi yanlış beyanda bulunulmasının sebebi değildir?
-GKGM standardı uygun olmayan bir durumun varlığı
11-Aşağıdakilerden hangisi müşteri riskini tanımlar?
-Asıl riskin ve kontrol riskinin birleşeninden oluşan risktir
12-Aşağıdakilerden hangisi denetçinin genel amacı değildir?
-Uyumluluk
13-İşletme personeli stok sayımı yaparken denetçi aşağıdaki kanıt toplama tekniklerinden hangisi kullanır?
-Gözlem
14-Denetçinin bilgi edinmek istediği ve aynı türden birimlerin oluşturduğu alan veya ana kütleye ne ad verilir?
-Evren
15-Hesap kalanlarında veya belirli işlem gruplarında maddi hatalar ve hileler bulunması olasılığına ne ad verilir?
-Asıl risk
16-Aşağıdaki ifadelerden hangisi faaliyet denetimini tanımlamaktadır?
-İşletmenin bölümler temelinde etkinliğini ve verimliliğini değerleyen denetim türü
17-Doğrudan doğruya işletme ve işletmeyle ilgili tarafların arasında olan ilişkilerden kaynaklanan ve denetim raporu yazılma anına kadarda sonuçları kesinleşmemiş olan gelecekteki belirsizliklere dayalı olaylara ne ad verilir?
-Şarta bağlı borçlar ve zararlar
18-Denetçi kendi deneyimine dayanarak yapılan denetimlerin oluşmasında sonuç hesaplarına hangi testleri uygular?
-Analitik prosedürler
19-Aşağıdakilerin hangisi denetim kanıtlarının kalitesini belirlemede kullanılan ölçütlerden biri değildir?
-Çokluk
20-İşlem testleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
-Çift amaçlı testler
21-Aşağıdakilerden hangisi gelir tablosunun bir bölümü değildir?
-Gelecek yıllara ait gelirler ve giderler tahakkuku
22-Aşağıdakilerden hangisi raporlama standartlarından biri değildir?
-Bağımsızlık
23-Aşağıdakilerden hangisi risk yaratıcı unsurlardan bir değildir?
-Kayda alınmış bir taşınmaz
24-Bankaların kredi için kendilerine başvuran bir işletme için yaptırdığı vergi denetimi ne tür bir denetimdir?
-Özel amaçlı denetim
25-Aşağıdakilerden hangisi olumsuz görüş bildirmeyi gerektiren şartlardan biridir?
-Mali tablolarda tam açıklama kurallarına hiç uyulmaması
26-Bir örneklemin rassal olmasını engelleyen neden aşağıdakilerden hangisidir?
-Örnekleme girecek birimlerin farklı seçilme şansına sahip olması
27-Hangisi denetçinin mesleki kişiliği ile ilgili genel kabul görmüş standardıdır?
-Dikkat ve özen
28-Örneklem birimlerini parasal tutarların oluşturduğu , ancak denetçinin örnekleme yoluyla seçtiği parasal tutarları değil, bu parasal tutarları içeren hesapları ve işlemleri test ettiği örnekleme modeli hangisidir?
-Parasal birim örneklemesi
29-Aşağıdakilerden hangisi bir görüş bildirme türü değildir?
-Sınırlı görüş
30-Denetçinin örneklemden elde ettiği sonuçlara bakarak iç kontrol yeterince güvenilir olmadığı halde güvenilir olduğu kanaatine varmasına ne da verilir?
-Beta riski
ULUSLARARASI İŞLETMECİLİK 2007 ARA SINAV
1-İşletmenin üzerinde büyük ölçüde kontrol sahibi olduğu çevre aşağıdakilerden hangisidir?
-İç çevre
2-Bir ülkenin rakiplerinden kolaylıkla ayırt edilebilecek benzersiz bir ürün üretmesi aşağıdaki faktörlerden hangisine bağlıdır?
-Ürün teknolojisindeki üstünlüğe
3-Dünya pazarlarında genellikle geçerli olan norm ve uygulamaların benimsenmesi aşağıdakilerden hangisi kapsamında yer alır?
-Standardizasyon
4-Dünya genelinde yaşam kalitesini arttırmak ve fakirliği azaltmak amacıyla gelişme yolundaki ülkeler proje ve program kredileri vermek amacıyla kurulan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
-Dünya Bankası
5-Başlıca amacı uluslararası para sisteminin düzenli bir biçimde işlemesini sağlamak ve üye ülkelerin dış ödeme güçlüklerinin çözümüne katkıda bulunmak olan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
-Uluslararası para fonu
6-Görevlerdeki oryantasyona ve işyerindeki eşitliğe vurgu yapan örgüt kültürü tipi aşağıdakilerden hangisidir?
-Kılavuz ok kültürü
7-Aşağıdakilerden hangisi İMF’nin ana sözleşmesinde yer alan kuruluş amaçlarından biri değildir?
-Gelişmekte olan ülkelerde özel sektöre kredi açmak ve özel sektörün gelişimini sağlamak
8-Aşağıdakilerden hangisi Dünya Bankası grubu bünyesinde yer alan ana kuruluşlardan biri değildir?
-Uluslararası çalışma örgütü
9-Bir ülke diğerleriyle karşılaştırıldığında hangi malların üretiminde daha yüksek bir üstünlüğe sahipse o mallarda uzmanlaşmalıdır görüşünü temel alan uluslararası ticaret teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
-Karşılaştırmalı üstünlükler
10-Dolaylı ihracat ve doğrudan ihracatla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
-Dolaylı ihracat daha yüksek risk içerir bu nedenle daha çok taahhüt gerektirir
11-Politik zorunluluk yaklaşımının stratejik planlamada kullanılmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
-Yerel pazardaki firmaları korumak
12-Uluslararası işletmelerin gittikleri ülkelerde etik açıdan nasıl davranmaları gerektiği konusunda varılan son nokta aşağıdakilerden hangisidir?
-Ev sahibi ülke değerlerine uygun davranmak
13-Globel bölge bölümü yapısında bölüm yöneticilerinin yerel pazarı tanımlamaların ve çevresel değişikliklerle çabuk karar vermelerine yardımcı olan faktör aşağıdakilerden hangisidir?
-Faaliyet gösterilen coğrafik bölgede yaşayan tüketicilerin tercihler
14-Aşağıdakilerden hangisi toplam kalite yönteminde kullanılan tekniklerden biri değildir?
-Üretim sonrası kontrol
15-Global bölge yapısının diğerlerine göre daha sık kullanıldığı işletme tipi aşağıdakilerden hangisidir?
-Gelişmiş ve limitli üretim hattına sahip işletme
16-Birbirleriyle yakın işbirliği ve çalışma içinde olan büyük ve dikey olarak birleşmiş şirketler grubuna ne ad verilir?
-Keiretsu
17-Özel bir uzmanlık gerektirmeyen ihracat türü aşağıdakilerden hangisidir?
-Dolaylı ihracat
18-Aşağıdakilerden hangisi uluslararası işletme yöneticisinin karşılaştığı ris ve belirsizlik ortamlarından değildir?
-Teknolojideki farklılıklar
19-Üyelerinin belirli bir bölümünün benzer geçmişe sahip olduğu takım türü aşağıdakilerden hangisidir?
-Belirli takımlar
20-Aşağıdakilerden hangisi kültürel farklılık gösteren takımların yönetiminde kullanılan prosedürlerden biri değildir?
-Sürece katılabilmek için takım üyeleri farklı güce sahip olmalıdır
21-Stratejik planlamada üstünde üreticinin adı olmadan ve kullanılan markaya bağlı kalınmadan ürünün satılmasının mümkün kılan yaklaşım hangisidir?
-Ekonomik zorunluluk
22-Kolh Berg’in ahlak gelişimi yaklaşımı açısından bakıldığında uluslararası etik standartların oluşması uluslararası işletmecilik için neden en üst gelişim düzeyi sayılır?
-Soyut ve evrensel yararlar
23-Sonuç temelli kuralların etik anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
-Çıkarcı
24-Ahlak standartlarına uygun doğru davranışlara ne da verilir?
-Etik davranış
25-Global ürün bölümleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
-Ürün yöneticilerinin ürün bölümüyle ilişkili pazarlama finans faaliyetleri üzerinde yetkisi bulunmaz
26-Aşağıdakilerden hangisi aile kültürünün özelliklerinden biridir?
-Rasyonel bilgiden çok sezgi ya da tecrübe yoluyla öğrenilen bilgiye önem verilmesi
27-Aşağıdakilerden hangisi yatırım yapan firmaya ev sahibi ülkedeki varlıkları, mülkiyeti ve yan kuruluşları üzerinde kontrol olanağı sağlayan bir ticari hak yatırımı hangisidir?
-Doğrudan yabancı yatırım
28-Uluslararası ticaretin en kolay olanı hangisidir?
-ihracat
GİRİŞİMCİLİK 2007 ARA SINAV
1-Girişimciliğin tanımı ilk kez kim tarafından yapılmıştır?
-Cantillon
2-ilk Ar-Ge ne zaman ve hangi kuruluş tarafından kuruldu?
-1872 Siemens Almanya
3-Bir yatırım malının mülkiyeti leasing şirketinde kalarak belirli bir kira karşılığında kullanım hakkının kiraya verildiği finansman yönetimine ne ad verilir?
-Leasing
4-Hangisi finansal risklerin en aza indirilmesinde kullanılan stratejilerden biri değildir?
-Kısa vadeli borçlanmak
5-Belirli bir zaman süresi içinde hazırlanan nakit girişleri ile çıkışlarını gösteren kısa dönemli planlama aracına ne ad verilir?
-Nakit bütçesi
6-Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı hangi tarihte kurulmuştur?
-1991
7-Aşağıdakilerden hangisi endüstri yörelerinin özelliklerinden değildir?
-Yalıtılmışlardır
8-Varlıkların nakde çevrilebilme derecesine ne ad verilir?
-Likidite
9-İç girişimciliğin oluşturulmasındaki ilk adım aşağıdakilerden hangisidir?
-Yenilik vizyonunun paylaşılması
10-Aşağıdakilerden hangisi Carl Rogers’in yaratıcılığı arttırdığını savunduğu iki yöntemden biridir?
-Psikolojik özgürlük
11-Hangisi şirketin ve sektörün içinde yer alan yenilik kavramlarından biri değildir?
-Algılama değişiklikleri
12-Şirket girişimciliği kavramını, büyümek için küçük işletmelerin satın alınması gerekir anlamında kullanan yazar kimdir?
-Schwarz
13-Hangisi yetenekli çalışanların girişimci olmak üzere büyük işletmeleri terk ederek kendi işletmelerini kurmalarına neden olan faktörlerden değildir?
-İşletmede kullanılan teknoloji oranın yüksek olması
14-Kar elde etmek için üretim faktörlerini biraraya getirerek organize eden kişiye ne ad verilir?
-Girişimci
15-Hangisi girişimcinin özelliklerinden biri değildir?
-Riskten kaçınma
16-Yapılabilecek hataların ve başarı engellerinin arandığı yaratıcılık tekniği hangisidir?
-Ters beyin fırtınası
17-Yeni iş kurma düşüncesinin ilk adımı aşağıdakilerden hangisidir?
-Pazarda varolan açıkların düşünülmesi ve bu açıkların nasıl kapatılabileceğinin tartışılması
18-Aşağıdakilerden hangisi yenilikçilik ilkesi değildir?
-Büyük tasarımlarla büyük yenilikler yapılması
19-Aşağıdakilerden hangisi girişimci için en zor işletme gelişim aşamasıdır?
-Başlangıç
20-Yaratıcı düşüncelerin değeri neye bağlıdır?
-Daha önce düşünülmemiş olması
21-Aşağıdakilerden hangisi örgütsel yaratıcılıkta yönetsel tutum ve davranışlardan biri değildir?
-Kavram oluşturma
22-ABD’nin IDEO firmasına göre iyi bir beyin fırtınası için yapılması gerekenlerden biri değildir?
-Takıma sadece alanıyla ilgili uzman kişilerin katılması
23-?
-Matrix yöntemi
24-?
-Kaynak darlığına düştüğü zaman
25-?
-Risk sermayesi kullanımında isteksizliğin olması
SERMAYE PİYASASI KURULU 2007 ARA SINAV
1-Kısa vadeli fon arz ve talebinin karşılandığı piyasaya ne denir?
-Para piyasası
2- Aşağıdakilerden hangisi sermaye piyasalarının gelişimini etkileyen faktörlerden biridir?
-Ekonomide tasarruf düzeyinin yükselmesi
3-Finansal varlıkların değişim aracı olarık para gibi kullanılabilme özelliğine ne denir?
-Paraya çevrilebilirlik
4-Daha önce işlem görmüş finansal varlıkların tekrar işlem gördüğü piyasaya ne denir?
-İkincil piyasa
5-Para ve sermaye piyasalarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
-Para piyasası faiz oranları sermaye piyasası faiz oranlarına göre daha yüksektir
6-Kredi verilen tarafın yükümlülüğünü yerine getirmemesi, bu ihtiyacını kısa vadede karşılayabilme gücüyle ilgili risk, bankaların tasarruflara ödediği faiz oranı ile uzun vadeli olarak yaptıkları yatırımlar veya verdikleri kredilerden elde edecekleri faiz gelirleri arasındaki fark.
Yukarıdaki tanımlar hangi riskleri ifade eder?
-Kredi riski likidite riski faiz oranı riski
7-Aşağıdakilerden hangisi nakit çıkışı gerektirmeyen kredi türüdür?
-Teminat ve kefalet mektubu
8-Menkul kıymetlerin geri alma taahhüdüyle satılmasına ne denir?
-Repo
9-Menkulleştirme yoluyla oluşturulan yeni borçlanma araçlarına ne denir?
-Varlığa dayalı menkul kıymet
10-İşletmenin ihraç ettikleri tahvillerin geri ödenmesinde kullanılmak üzere oluşturduğu fona ne denir?-İtfa fonu
11-Faiz ödemeleri bir fiyat endeksine bağlanmış olan tahvillere ne denir?
-Endeksli tahvil
12-Nominal değeri 100.000YTL, satış fiyatı 60.000YTL olan 1 yıl vadeli sıfır kuponlu tahvilin getirisi yüzde kaçtır?
-66,7
13-Nominal faiz oranı %24, enflasyon oranı %10 ise reel getiri faiz oranı kaçtır?
-0,127
14-Rüçhan hakkı nedir?
-Mevcut ortakların yeni ihraç edilen hisse senetlerinde öncelikli satın alma hakkı
15-Ortaklarına kar ve zarara katılma hakkı dışında başka hak vermeyen menkul kıymete ne denir?
-Kar zarar ortaklığı belgesi
16-Hisse senetlerini halka arz eden şirketler ile alıcıların doğrudan doğruya karşılaştıkları ve uzun vadeli fonların tasarruf sahiplerinden ihraca şirketlere akışının sözkonusu olduğu piyasa aşağıdakilerden hangisidir?
-Birincil piyasa
17- 1 lot kaç hisse senedinden oluşur?
-1000
18-Yönetim kurulu tarafından menkul kıymet bazında hisse sayısını aşan eksper onayıyla gerçekleştirilen bölünmez bir bütün olarak işlem gören emir aşağıdakilerden hangisidir?
-Özel emir
19- YIL _ ORT. PİY. FİY. _ HBK
2004 _ 15 _ 3
2005 _ 20 _ 5
2006 _ 21 _ 7
Gelecek yıl için hisse başına net karın 6 YTL olacağı öngörüldüğüne göre hisse senedinin değeri kaç YTL dir?
-24
20-Vadesi, miktar ve fiyatı bugünden belirlenmiş herhangi bir ürünün ileriki bir tarihte teslimini öngören sözleşmeye ne ad verilir?
-Vadeli işlem sözleşmesi
21-Vadeli YTL faiz oranı %24, Euro faiz oranı %4 spot döviz kuru 1Euro =1,9 YTL, spot ise, 3 ay vadeli forward kur kaç YTL dir?
-1,995
22-Vadeli sözleşmeler ile gelecek söz. arasında aşağıdaki konulardan hangisi bakımından fark yoktur?
-Sözleşmeye konu olan kıymetler
23-Aşağıdakilerden hangisi sermaye piyasası kurulunun mesleki faaliyetleri arasında yer almaz?
-Değerlendirme
24-AŞ lerin ortak sayısı kaçı aştığında SPK nın kaydına alınır?
-250
25-Aşağıdakilerden hangisi SPK nın daire başkanlıkları arasında yer almaz?
-Kotasyon Daire Başkanlığı
26-Borsa yönetim kuruluna ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
-Bir başkan bir üyeden oluşur
27 Aşağıdakilerden hangisi borsanın organlarından biri değildir?
-Genel sekreterlik
28-Aşağıdakilerden hangisi İMKB de hazırlanan endekslerden biri değildir?
-Ulusal 20
29-Borsaya kayıtlı menkul kıymetlerin en kısa sürede ve en düşük maliyetlerle alınıp satılabilmesi aşağıdakilerden hangisidir?
-Devamlı piyasa
30-Hisse senedinin belirli bir fiyatla satışa sunulduğu ve alıcıların fiyat teklifleri alınarak en yüksek fiyatı verene satışın yapıldığı yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
-Açık arttırma yöntemi
31-Türev piyasalara ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
-Hedging, gelecekteki fiyat artışlarında kar elde etmek amacıyla alım satım yapılmasıdır
32-?
-Finansal kurumlar
İNSAN KAYNAKLARI 2007 ARA SINAV
1-Aşağıdakilerden hangisi bir işletmenin gelecekte gereksinim duyacağı işgücünü tanımlamada kullanılır?
-İnsan kaynakları talebi
2-Planlamayla aşağıdakilerden hangisi amaçlanır?
-Arzu edilen amaçlara ulaşmak için hareket tarzının seçilmesi
3-Aşağıdakilerden hangisi benzetim yoluyla seçim yöntemlerinden biri değildir?
-Her düzeyde aday personele uygulana bilmesi
4-Aşağıdakilerden hangisi oryantasyon süreci aşamaları arasında yer almaz?
-Katılım
5-İK yönetiminin özelliklerinden biri değildir?
-İş odaklıdır
6-Standardize edilemeyen esnek yapıdaki işlerin analizinde kullanılan teknik aşağıdakilerden hangisidir?
-Kritik olay
7-Aşağıdakilerden hangisi işleri bilgi, araç kullanımı ve diğer insanlarla ilişkiler yönünden incelenir?
-Fonksiyonel iş analizi
8-Yönetici personel seçiminde hangi aşamasına katılır?
-Mülakat
9-Aşağıdakilerden hangisi devamsızlık sayılmaz?
-Senelik izin
10-Kurum dışında eğitim aşağıdakilerden hangisinde yapılır?
-Yönetici
11-Oryantasyon faaliyetlerinin başarıla olması için ne yapılmalıdır?
-Birey öğrenmekten sorumlu tutulmalıdır
12-Kariyer danışmanlığına aşağıdakilerden hangisinde gerek duyulmaz?
-Psikolojik bunalım
13-İşletmenin rekabet avantajı sağlamasında en etkili kaynak aşağıdakilerden hangisidir?
-İnsan
14-Aşağıdakilerden hangisi örgüt yapısında İK bölümünde gereken önemin verilmesi olasılığı daha düşüktür?
-Çalışanların sayısı az olan
15-Aşağıdakilerden hangisi işe ilişkin gerçekçi beklentiler oluşur?
-Gerçekçi ön tanıtım
16-Alt düzey işler için personel bulmada hangisi kullanılır?
-İş kurumu
17-Tüm çalışanları kapsayan planlama yapılması aşağıdakilerden hangisidir?
-Bütüncül düzey
18-İşletmeye alınan ve işletmeden ayrılan personel aşağıdakilerden hangidir?
-Personel dönüşüm oranı
19-Kariyer faaliyetlerin ana amacı hangisidir?
-Yükselme
20-Belirli bir öğretim ile ilglil gerçek hayatta karşılaşılan problemin katılımcılarla neden nasıl oluştuğunun ve sonuçlarının ortaya konulduğu yöntem hangisidir?
-Örnek olay yöntemi
21-İK yönetiminin üst yönetime yakın olmasının sebebi hangsidir?
-Etkili kararların alınması uygulanması
22-Personele oryantasyonda aşağıdakilerden hangisi öğretilmez?
-İş analizi yapma teknikleri
23-Personel oryantasyonunda hangisi hakkında personele bilgi verilmez?
-Dış fırsatlar
24-İş tanımlarının oluşturulmasında hangisinden yararlanılır?
- İş analizleri
STRATEJİK YÖNETİM 2007 ARA SINAV
1-Aşağıdakilerden hangisi stratejistler arasında yer almaz?
-Üretim şefi
2-Alt kademelerde uygulamalarla ilgili bir olayın en ince ayrıntılarını yer, zaman, şahıs göstererek belirlemeye ne ad verilir?
-Program
3-Aşağıdakilerden hangi ikili teknolojiden en çok etkilenen sektördür?
-İlaç- Hastane
4-Aşağıdakilerden hangisi ekonominin gelişme devrelerinden biri değildir?
-Genişleme
5-Yaygın genel masraflardan müşterek işlerde çalıştırılabilen personelden satın alma ve eğitim güçlerinin bir çok ürün için birleşmesinden doğan avantajlardan ortaya çıkan sinerji hangisidir?
-İşletme stratejisi
6-Aşağıdakilerden hangisi ekonominin gelişme devrelerinden biri değildir?
-Durağan çevrede işletmenin faaliyet sahasını belirlemesi
7-Amaçların oluşturulmasında dikkate alınması gereken ilkelerden biri değildir?
-Katı olması
8-Aşağıdakilerden hangisi ikincil amaçların özelliklerinden biri değildir?
-Uzun süreli olması
9-Başlangıç yatırım maliyetleri diğerlerine göre hangi endüstride daha yüksek olmaktadır?
-Çelik
10-Ulaşılması düşünülen likidite oranı işletmenin amaçlarından hangisinin kapsamında yer alır?
-İkincil amaç
11-Nüfus artışı ve kırsal alanlardan şehirlere göç nedeniyle artan kentleşme, genel çevre analizinde hangi faktör kapsamında yer alır?
-Sosyo-kültürel
12-Üretilen ürünlerin taleplerinde olduğu kadar rekabetlerinde de karşı karşıya bulunulan risklerin birikiminden kaçınma yoluna ne ad verilir?
-Denkleştirme
13-Aşağıdakilerden hangisi tecrit etme stratejisinin tanımını verir?
-İşletmenin herhangi bir stratejik iş biriminin satılması ya da durdurulması
14-Planlı biçimde yürütülen mülakatlar, delphi tekniği, online bilgisayar etkileşimlerinden oluşan planlama tekniği hangisidir?
-Yapılandırılmış uzman görüşü
15-Aşağıdakilerden hangisi temel ekonomik amaçtır?
-Optimal kar sağlamak
16-Aşağıdakilerden hangisi tasarruf stratejilerinden biri değildir?
-Fasılalı durgun büyüme
17-Sistematik biçimde çevresel analiz teşhis yapmanın işletmeye sağladığı en önemli yarar hangisidir?
-Fırsatları önceden öğrenerek uygun strateji ve planlama olanağı sağlanması
18-Aşağıdakilerden hangisi 7_S analizinde yer alan değişkenlerden biri değildir?
-Firmada çalışan sayısı
19-Bütçe ödeneklerinin yetersizliği nedeniyle organizasyon içinde planlama örgütlerinin olmaması hangi tür sınırlama içinde yer alır?
-Uygulamadan gelen sınırlamalar
20-İşlemenin gençlere hitap eden endüstrilerin faaliyetleri azalırken, yaşlı nüfusa hitap eden endüstri faaliyetlerinde canlanma görülmesi Pazar koşulları ve müşteri özelliklerine ilişkin faktörlerden hangisidir?
-Nüfus pramidinin değişmesi
21-İşletmenin faaliyetlerinde maksimum fayda sağlamak amacıyla masraf azaltıcı ve gelir arttırıcı önlemlere girişerek durumun iyileştirmesi, karlılık ile ilgili hedeflerden hangisini benimsemektedir?
-Verimlilik
22-Aşağıdakilerden hangisi destek faaliyetleri arasında yer almaz?
-İç lojistik
23- Aşağıdakilerden hangisi rekabet analizinde pazar ve müşteri koşulları arasında yer almaz?
-Sendika ile işletme ilişkileri
24-Belirli bir konudaki üretim faktörlerinin kaynağına doğru ya da nihai ürünlere doğru genişlemeye ne ad verilir?
-Dikey farklılaştırma
25-Endüstri büyümesini durdurmuş ve olgun bir noktaya erişmişse durgun büyüme stratejilerinden hangisinin seçimi uygundur?
-Kar ve harmanlama
26-Aşağıdakilerden hangisi PİMS analizine göre yanlış bir ifadedir?
-Rakiplere kıyasla birim başına yüksek maliyetler
27-Aşağıdakilerden hangisi işletmelerin analiz etmek zorunda olduğu özel ekonomik faktörler arasında yer almaz?
-İletişim araç ve gereçlerindeki değişmeler
28- Aşağıdakilerden hangisi etrafına bakma stratejilerinde izlenen ana yaklaşımlardan biri değildir?
-İşletmenin faaliyetlerinin sona ermesi
29-Porter tarafından geliştirilen değer zincirine göre temel faaliyetler arasında yer alır?
-Pazarlama ve satış
30-Aşağıdakilerden hangisi enflasyonun işletmeler üzerindeki etkilerinden biri değildir?
-Dağıtılmamış karlardan yararlanma olanağı sağlar
14 Şubat 2008 Perşembe
Aöf 1.Sınıf -İKTİSADA GİRİŞ-
İktisadın Tanımı ve Temel Kavramları
Bir bilim dal› olarak iktisadın tanımını ve ilgi alanını açıklayabilmek
• İktisat, sonsuz olan insan ihtiyaçlarının sınırlı kaynaklarla nasıl karşılanacağını inceleyen bir sosyal bilimdir. İktisat bir sosyal bilim olma yanında, analitik bir yapıya da sahiptir. İnsanların iktisadi davranışları ile malların üretim, tüketim ve dağıtım faaliyetlerini inceler.
İktisatçılar tarafından gerçekleştirilen analizlerde uygulanan yöntemleri açıklayabilmek
• İktisat, bir sosyal bilim olmasına rağmen büyük ölçüde matematiksel yöntemler kullanır. İktisatçı önce bir konuyla ilgili gerçekleri toplar, daha sonra bu topladığı gerçekler yardımıyla teori oluşturur ve nihayet bu teoriler yardımıyla çeşitli sorunların çözümüne yönelik iktisat politikaları geliştirir. İktisatçının çevremizdeki günlük olaylara bakışında kullandığı ilkeleri ve bu konuda düşülen hataları açıklayabilmek
• İktisadi düşünme tarzı rasyonel davranış, karar alma sürecinde fayda ve maliyetleri esas alma ve değişimi inceleyen marjinal analiz kavramlarına dayanır.
• İktisadi düşünme sistematiği içinde diğer şartların sabit kaldığı, korelasyon ve nedensellik ilişkisinin farklı kavramlar olduğu ve nihayet, birey için doğru olanın bütün içinde doğru olacağı sonucunun hatalı olduğu unutulmamalıdır.
Yoğun içeriği nedeniyle iktisadın nasıl bölümlendirilebileceğini açıklayabilmek
• İktisat, makro iktisat ve mikro iktisat, pozitif ve normatif iktisat olmak üzere çeşitli bölümlere ayrılır. Mikro iktisat, iktisadın daha çok firma, üretici ve tüketici gibi bireysel karar birimlerinin davranışlarını inceleyen bölümüdür. Makro iktisat ise iktisadın daha çok enflasyon, ekonomik büyüme ve dış ticaret gibi makro büyüklüklerini inceleyen bölümüdür. Pozitif iktisat, daha çok ne olduğunu anlamaya çalışır. Bu nedenle pozitif iktisat değer yargıları içermez.x Normatif iktisat ise daha çok ne olması gerektiği konuları üzerinde durur ve değer yargıları içerir. Günlük yaşamda farklı anlamlarda kullandığımız kavramlara iktisatçıların verdikleri anlamları açıklayabilmek
• Ekonomik birimler hane halkları, firmalar ve devlet olarak üçe ayrılır.
• İhtiyaç, tatmin edildiği zaman haz, tatmin edilmediği zaman sıkıntı yaratan duygulardır. İhtiyaçlar zorunlu ve zorunlu olmayan ihtiyaçlar olmak üzere ikiye ayrılır. İhtiyaçlar, sonsuz olma özelliğini taşırlar. Ayrıca, ihtiyaçlar şiddet bakımından farklılıklar gösterirler. İhtiyaçlar ve ihtiyaçları tatmine yarayan araçların, ikame edilebilirlik özellikleri vardır.
• İnsanlara fayda veya tatmin sağlayan şeylere mal denilir. Mallar ekonomik ve serbest mallar olmak üzere ikiye ayrılırlar.
Kıtlık, Tercih ve Fayda
Kıtlık olgusunun neden oldu¤u tercih yapma zorunluluğunu ve bunun ekonomik birimlere yüklediği maliyeti açıklayabilmek
• Bir ekonomide kaynaklar toprak, emek ve sermayeden oluşur. Bu kaynaklar üretim faktörleri (ya da girdiler) olarak adlandırılır.
• İktisadi anlamda, alınan her karar ve yapılan her tercih bir maliyet taşır. Bir tercih yaparken vazgeçmek zorunda kaldığımız en değerli alternatif bu tercihin fırsat maliyetini oluşturur.
• Parasal maliyet fırsat maliyetinin bir parçası olabilir. Kıtlık, tercih ve fırsat maliyeti kavramlarını bir araya getirerek ekonomide etkin üretim düzeyinin nasıl sağlanabileceğini açıklayabilmek
• Mevcut üretim faktörleri ve teknoloji veri iken, belirli bir dönemde ekonominin maksimum düzeyde üretebileceği çeşitli ürün bileşimlerini gösteren sınır eğrisi üretim imkanları eğrisidir. Bu eğri kıtlığın sonuçlarını, ekonomideki tercihleri ve her tercihin fırsat maliyetini göstermektedir.
• Bir malın daha fazla üretilmesi için diğer malın üretiminden vazgeçilmesi gereken miktar her aşamada artar. Bu durum artan fırsat maliyeti olgusunu ifade eder.
• Zaman içerisinde ekonomideki üretim faktörlerinin miktarı ve niteliği değişebilir, üretimde daha üst düzey teknolojiler kullanılabilir. Bu değişiklikler üretim imkanları eğrisinin yer değiştirmesine neden olur. Üretim imkanları eğrisi sağa doğru kaydıkça toplum için daha önce imkansız olan mal bileşimlerinin üretimi imkan dahiline girer. Ne, nasıl, kimin için üretilecektir şeklinde özetlenen iktisadi soruların cevaplanabilmesi için geliştirilen karar mekanizmalarını açıklayabilmek
• “Ne, nasıl, kimin için üretilecektir?” sorunlarının çözümü için benimsenen karar mekanizması ekonomik sistemlerin temelini oluşturur. Bu sorunların çözümü tamamıyla piyasaya bırakılmışsa piyasa ekonomisi, tamamıyla devlet tarafından sağlanıyorsa kumanda ekonomisi, devlet ve piyasa tarafından birlikte sağlanıyorsa karma ekonomix sisteminden söz edilir.
Tüketicilerin rasyonel davranarak en yüksek fayda düzeyini sağlayan tercihleri nasıl yapacaklarını açıklayabilmek
• Ekonomik birimlerin tüketim eyleminden amaçları elde ettikleri toplam faydayı maksimize etmektir. Bir malın ilave miktarları tüketildikçe toplam faydada meydana gelen değişme marjinal fayda olarak tanımlanır. Marjinal fayda her ilave tüketimle birlikte azalır ve belirli bir tüketim düzeyinde sıfıra iner. Marjinal faydanın sıfır olduğu tüketim düzeyinde toplam fayda maksimumdur.
• Bir mal için harcanan bir birim paranın marjinal faydası, bir başka mala harcanan bir birim paranın marjinal faydasına eşit olduğunda tüketici maksimum faydayı elde eder. Bu nedenle tüketilen tüm malların marjinal faydalarının fiyatlarına oranının birbirine eşit olması durumunda tüketici dengeye gelir.
Arz ve Talep
Talep ve talep eğrisi kavramlar› ile talebi belirleyen faktörleri açıklayabilmek.
• Diğer koşullar sabitken, bir maldan satın alınmak istenen miktar, bu malın fiyatı ile ters yönde değişir.
• Bir malın fiyatı ile talep miktarı arasındaki ters yönlü ilişki gelir ve ikame etkileri aracılığı ile açıklanabilir.
• Talep eğrisi talep tablosunun grafik gösterimidir ve çeşitli fiyat düzeylerinde satın alınmak istenen mal miktarını gösterir. Bu nedenle talep eğrisi üzerindeki bir nokta belirli bir fiyattan talebe karşılık gelir. Diğer koşullar sabitken, malın fiyatında meydana gelecek bir değişme aynı talep eğrisi üzerinde aşağıya veya yukarıya hareket edilmesini gerektirir.
• Fiyatın dışında talebi etkileyen ve sabit kabul edilen faktörlerde ortaya çıkacak bir değişme talep eğrisinin bir bütün olarak sağa veya sola kaymasına neden olur.
• İktisatta talep edilen miktardaki değişme ile talepteki değişme kavramlarını ayırt etmek gerekir. Talep miktarındaki değişme malın fiyatındaki değişme nedeniyle ortaya çıkar ve talep eğrisi üzerinde hareketlenmeye neden olur. Talepteki değişme ise talebi etkileyen ve analizde sabit kaldığı kabul edilen faktörlerdeki değişme sonucu ortaya çıkar ve talep eğrisinin bir bütün olarak yer değiştirmesine yol açar.
Arz ve arz eğrisi kavramları ile arzı belirleyen faktörleri açıklayabilmek.
• Diğer koşullar sabitken, bir maldan satılmak istenen miktar bu malın fiyatı ile aynı yönde değişir.
• Bir malın fiyatı ile arz miktarı arasındaki doğru yönlü ilişki üretim imkanları eğrisi ve kar maksimizasyonu amacı kullanılarak açıklanabilir.
• Arz eğrisi arz tablosunun grafik gösterimidir ve çeşitli fiyat düzeylerinde satılmak istenen mal miktarını gösterir. Bu nedenle arz eğrisi üzerindeki bir nokta belirli bir fiyattan arza karşılık gelir. Diğer koşullar sabitken, malın fiyatında meydana gelecek bir değişme aynı arz eğrisi üzerinde aşağıya veya yukarıya hareket edilmesini gerektirir.
• Fiyatın dışında arzı etkileyen ve sabit kaldıkları kabul edilen faktörlerde ortaya çıkacak bir değişme arz eğrisinin bir bütün olarak sağa veya sola kaymasına neden olur.
• İktisatta arz edilen miktardaki değişme ile arzdaki değişme kavramlarını ayırt etmek gerekir. Arz miktarındaki değişme malın fiyatındaki değişme nedeniyle ortaya çıkar ve arz eğrisi üzerinde hareketlenmeye neden olur. Arzdaki değişme ise arzı etkileyen ve analizde sabit kaldıkları kabul edilen faktörlerdeki değişme sonucu ortaya çıkar ve arz eğrisinin bir bütün olarak yer değiştirmesine yola açar.
Piyasa dengesi kavramını ve oluşumunu açıklayabilmek.
• Üretici ve tüketici kararlarının nasıl koordine edileceği sorunu piyasada çözümlenir. Arz ve talebin karşılıklı etkileşimi sonucu piyasa dengesi (denge fiyatı ve miktarı) arz ve talebin eşitlendiği fiyat düzeyinde belirlenir.
• Fiyat denge fiyatının üzerinde kaldığı sürece piyasada bir artık, denge fiyatının altında kaldığı sürece de bir kıtlık sorunu mevcut olacaktır. Piyasa dengesindeki değişiklikleri açıklayabilmek.
• Piyasa denge noktasının değişmesi arz ve talep eğrilerinin birisi veya ikisi birden yer değiştirdiğinde değişecektir.
• Ulaşılan yeni denge noktasına göre denge fiyatı ve denge miktarının ne kadar etkileneceği eğrilerin yer değiştirme miktarına bağlı olarak belirlenecektir.
Esneklik
Talebin fiyat esnekliği kavramını, bu kavramın pratikte kullanımını ve iktisadi yorumunu kavrayabilmek, talebin fiyat esnekliğini belirleyen faktörleri açıklayabilmek
• Talebin fiyat esnekliği, bir malın talep edilen miktarının bu malın fiyatına karşı duyarlılığının ölçüsüdür. Talebin fiyat esnekliği, bir malın talep edilen miktarındaki yüzde değişmenin o malın fiyatındaki yüzde değişmeye oranlanması ile hesaplanır .
• Ekonomistler, talep eğrilerini talebin fiyat esnekliği katsayılarına göre sınıflandırırlar. Bu sınıflandırmada katsayıların mutlak değerleri kullanılmaktadır. Buna göre Ed<1 ed=" 1">1 için esnek talep terimleri kullanılır.
• Tüm negatif eğimli doğrusal talep fonksiyonlarında, talep eğrisinin orta noktası birim esnekliği gösterirken, orta noktasının üzeri esnek, bu noktanın altı ise inelastik talebi göstermektedir.
• Fiyat esnekliği kavramının önemli kullanımlarından birisi, bir ürünün fiyatı değiştiği zaman, satıcıların elde edeceği toplam hasılat yada tüketicilerin bu ürün için yapacağı toplam harcamanın ne olacağının tahmin edilmesine olanak tanımasıdır.
• Talebin fiyat esnekliğini etkileyen faktörler arasında ürün için ikame edilebilirliğin derecesi, ürünün tüketici bütçelerindeki önemi, fiyat değişmelerinin geçici ve sürekli olması, malın tatmin ettiği ihtiyacın niteliği (zorunlu ve lüks mal) gibi faktörler yer alırken, esneklik zaman içerisinde de değişim gösterebilmektedir.
Fiyat dışındaki diğer faktörlerde meydana gelecek değişmeler karşısında talebin göstereceği tepkiyi değerlendirebilmek, bu tepkinin pratik kullanımını ve iktisadi yorumunu açıklayabilmek
• Gelir esnekliği, parasal gelirde yüzde bir oranındaki bir değişiklik sonucu talep miktarında meydana gelen yüzde değişmedir. Gelir arttığı zaman talep artıyorsa, gelir esnekliği pozitif bir sayı olarak elde edilecektir. Bu tür mallar normal mal olarak nitelendirilir ve malların çoğunluğu bu tanımlamaya uymaktadır. Ancak bazı mallar vardır ki, gelir arttığı zaman bunların talebinde azalma olur. Bu durumda gelir esnekliği negatiftir. Negatif gelir esnekliği olan mallar düşük mal olarak tanımlanır.
• Çapraz talep esnekliği, bir malın fiyatındaki yüzde değişmenin bir başka malın talep miktarında neden olduğu yüzde değişmeye ilişkin bir ölçüttür ve Aşağıdakilerden hangisi malı miktarındaki yüzde değişmenin B malı fiyatındaki yüzde değişmeye oranı şeklinde hesaplanır. Çapraz talep esnekliği ikame mallar için pozitif, tamamlayıcı mallar için negatif değer alır. Arzın fiyat esnekliği kavramını ve kullanımını açıklayabilmek
• Arz esnekliği üreticilerin fiyat değişimlerine karşı duyarlılıklarını ölçmektedir. Arz esnekliği, bir malın arz edilen miktarındaki yüzde değişimin fiyatındaki yüzde değişmeye oranıdır.
• Arz esnekliği de eğimden farklıdır ve birim içermeyen bir ölçüdür, yani fiyat ve miktarın nasıl ölçüldüğüne bağlı değildir. Arz esnekliği sınıflandırılırken Es<1 es="1">1 için ise esnek arz deyimleri kullanılır.
• Arzın fiyat esnekliğini etkileyen en önemli faktör, firmaların giderlerini üretime ayarlayabilme derecesidir.
Arz-Talep Uygulamaları
Devletin piyasaya müdahale etmek amacıyla kullandığı fiyat kontrolü yöntemlerini ve bu türden müdahalelerin piyasada oluşan fiyat ve işlem hacmi üzerindeki olası etkilerini açıklayabilmek
• Devlet yasa ya da düzenlemelerle (yönetmelik, tebliğ gibi) belirli bir mal ya da hizmetin fiyatını tespit eder veya sınırlama getirirse fiyat kontrollerinden söz edilir. Uygulamada belli başlı fiyat müdahalesi yöntemleri taban ve tavan fiyatı uygulaması, asgari ücret uygulaması, tarımsal destekleme uygulamaları ve kira kontrolleridir.
• Mal ve hizmet arz edenleri korumak amacıyla, devletin bir mal veya hizmete ilişkin minimum fiyatı belirlemesi taban fiyat olarak bilinirken, mal ve hizmet talep edenleri korumak amacıyla bir mala ilişkin maksimum fiyatı belirlemesi tavan fiyat uygulaması olarak adlandırılır.
• Bu bağlamda asgari ücret uygulaması, tarımsal destekleme politikaları, kira kontrolleri gibi politikalar devletin çok sık kullandığı fiyat kontrol politikaları arasında yer alır. Devletin piyasaya müdahale etmek amacıyla kullandığı miktar kontrolü yöntemlerini ve bu türden müdahalelerin piyasada oluşan fiyat ve işlem hacmi üzerindeki olası etkilerini açıklayabilmek
• Devletin kota adı altında arz edilen mal miktarına sınırlama getirmesidir. En çok bilinen kota uygulamaları üretim kotaları ve ithalat kotalarıdır.
• Üretim kotası, arz edilen mal veya hizmet miktarını sınırlayarak, rekabet koşullarında oluşmuş piyasa fiyatını üreticilerin lehine arttırmaya dönük devlet politikasıdır.
• İthalat kotası, belli bir dönem boyunca ithal edilecek ürün miktarı üzerine bir tavan koyulmasıdır. Devletin piyasaya müdahale etmek amacıyla vergileme yetkisinden kaynaklanan gücünü nasıl kullanacağını ve ekonomik birimlerin vergiler karşısında göstereceği tepkinin piyasa dengesinin oluşumuna etkilerini açıklayabilmek
• Belli bir maddi ölçü üzerinden (ağırlık, uzunluk, adet, hacim gibi) alınan vergiler spesifik vergiler olarak tanımlanırken, belirli bir parasal değerin yüzdesi şeklinde hesaplanan vergiler ise ad valorem vergiler olarak isimlendirilir.
• Uygulanacak bir satış vergisinin denge üzerindeki etkisi fiyatın artması ve miktarın azalması şeklindedir. Verginin ne kadarının kimin üzerinde kalacağı-nı belirleyen faktör ise arz ve talep esneklikleridir. Örneğin, arz ve talep esnekliklerinin aynı olduğunu varsayacak olursak, verginin yarısını tüketici yarısını üretici ödeyecektir.
• Vergiyi ödeyen mükellefin bunun bir kısmını veya tamamını fiyat mekanizması aracılığı ile diğer kişilere aktarması vergi yansıması olarak adlandırılır.
Tüketici ve üretici rantı kavramlarını ve piyasa dengesinde meydana gelen değişmelerin refah üzerindeki etkilerini açıklayabilmek
• Bir malın alıcılar açısından toplam değeri ile bu malları üreten üreticilerin toplam maliyetleri arasındaki fark toplam rant olarak bilinirken, tüketicinin bir mal için ödemeye hazır olduğu fiyat ile gerçekte ödediği fiyat arasındaki fark tüketici rantı, üreticinin ürettiği malı satmaya razı olduğu fiyat ile gerçekte satış yaptığı fiyat arasındaki fark üretici rantı olarak adlandırılır.
Üretim ve Maliyetler
Üretim, firma ve üretim faktörleri kavramlarını kullanarak üretim fonksiyonunu açıklayabilmek
• Her firma piyasaya sunacağı mal ve hizmetleri üretebilmek için bir takım maliyetlere katlanmak zorundadır. Firma kârını maksimize etmeye çalıştığı için üretimini en düşük maliyetle gerçekleştirme çabası içerisindedir. Firmanın üretip, piyasaya süreceği ürünün miktarı, firmanın katlandığı maliyetler ile ürünün piyasadaki satış fiyatına göre belirlenir.
• Veri teknoloji çerçevesinde, bir ürünün miktarının arttırılması, girdilerin arttırılmasına bağlıdır. Girdiler ile elde edilen ürünler arasındaki bu bağlılık ilişkisi üretim fonksiyonu ile özetlenmektedir.
• Üretim sürecinde kullanılan girdiler sabit ve değişken olmak üzere iki grupta değerlendirilir. Sabit girdiler, ürün miktarındaki değişme karşısında belirli bir süre için miktarı değişmeyen girdilerdir. Değişken girdiler ise arzu edilen üretim düzeyine göre miktarı değişen girdilerdir.
Kısa ve uzun dönem ayırımını yaparak kısa dönemde firmanın üretim davranışını açıklayabilmek
• Kısa dönem, üretim faktörlerinden sadece bir tanesinin değiştirilmesine olanak tanıyan süredir. Değişken girdi miktarının arttırılmasına bağlı olarak elde edilen çıktıya ise toplam fiziki ürün denir.
• Azalan verim yasası, diğer üretim faktörleri miktarı sabitken, bir üretim faktörünün üretimde kullanılan miktarının arttırılması durumunda, her ilave birimin sağladığı ürün miktarının azaldığını ifade eden ilişkidir.
• Marjinal fiziki ürün, emek miktarındaki bir birimlik değişmenin toplam ürün miktarında meydana getirdiği değişim olarak tanımlanır. Marjinal fiziki ürün, emek veriminin nasıl bir seyir izlediğini gösterir.
• Emeğin ortalama fiziki ürünü emek birimi başına elde edilen ürün miktarıdır. Genelde emek verimliliği ile ortalama fiziki ürün anlatılmak istenmektedir.
Uzun dönemde firmanın üretim olanaklarını tartışarak firmanın karar verme sürecini açıklayabilmek
• Uzun dönemde kullanılan tüm girdiler değiştirilebileceği için azalan verimler yasası işlerliğini yitirir. Üretim ölçeği değiştiğinde, bunun ürün miktarı üzerindeki etkisine bakmak suretiyle ölçeğin verimi belirlenebilir. Ölçeğin verimiyle ilgili üç durumla karşılaşılır. Bunlar; ölçeğin sabit, artan ve azalan verimleridir.
• Bir üretim faktörü için optimal girdi kullanım düzeyi, girdinin marjinal fiziki ürün değerinin girdi fiyatına eşit olduğu seviyedir.
• Veri bir girdi ve üretim düzeyi için, marjinal fiziki ürünü göreceli olarak yüksek olan bir girdiyi ve/veya diğerlerine kıyasla fiyatı düşük olan girdiyi daha fazla kullanmak, maliyeti minimize etmek için gereklidir.
Bu minimizasyonun gerçekleştirilmesi optimal üretim tekniğinin seçimini ifade eder. Firma, maliyetlerini minimize eden faktör bileşimini, her bir girdinin marjinal fiziki ürününü fiyatına oranlamak suretiyle belirleyecektir.
Firmanın üretim sürecinde karşılaştığı maliyetleri açıklayabilmek ve bunların seyrini grafik boyutunda açıklayabilmek
• Ekonomistler, maliyet kavramını muhasebecilerden farklı tanımlamaktadırlar. Muhasebe hesaplarına yansıtılan maliyetler açık maliyetlerdir. Örtük maliyetler gerçekte ödeme yapılmayan, ancak bir alternatiften vazgeçilmesi nedeniyle oluşan maliyetlerdir. İktisatçılar maliyet hesaplamalarına örtük maliyetleri de dahil ederler.
• Ekonomistler açık ve örtük maliyetleri kullanarak kârı ölçerler. Oysa, kârın genel muhasebe standartlarıyla yapılan hesaplamasına örtük maliyetler katılmaz.
Firmanın kısa dönemdeki maliyetlerini tanımlayabilmek ve bunların seyrini grafik boyutunda açıklayabilmek
• Firmanın üretim miktarı ile birlikte değişen değişken maliyetleri ile üretim miktarı ile ilişkisi bulunmayan sabit maliyetlerinin toplamı toplam maliyetleri verir.
• Firmanın maliyet eğrileri fiziki ürün eğrilerinin ters döndürülmüş halidir.
• Marjinal maliyet, firmanın üretimini bir birim değiştirmesi nedeniyle toplam maliyette meydana gelen değişmedir. Firmanın ortalama maliyet eğrileri ve marjinal maliyet eğrisi optimal üretim miktarının belirlenmesinde öneme sahip eğrilerdir.
Firmanın uzun dönemdeki maliyetlerini tanımlayabilmek ve bunların seyrini grafik boyutunda açıklayabilmek
• Maliyetler açısından uzun dönemi kısa dönemden ayıran temel özellik, firmaların herhangi bir sabit maliyetinin olmaması, yani tüm maliyetlerinin değişken olmasıdır.
• Faktör fiyatları ve teknoloji sabitken, uzun dönem ortalama maliyetler, tüm üretim faktörlerinin değişmesi sonucunda her bir üretim düzeyi için minimum ortalama maliyetlerden oluşur.
• Farklı girdi fiyatları veya farklı teknoloji, farklı kısa ve uzun dönem maliyetlerine neden olur. Daha düşük girdi fiyatlarında, belirli bir üretim düzeyi için katlanılan üretim maliyeti düşer ve maliyet eğrisi bütün halinde aşağıya kayar. Tersi durumda katlanılan üretim maliyeti artacağı için maliyet eğrisi yukarı ya doğru yer değiştirir.
Tam Rekabet Piyasası
Tam rekabet piyasasını tanıyabilmek, bu piyasanın özelliklerini ve sonuçlarını açıklayabilmek
• Tam rekabet, hiçbir firmanın sattığı ürünün fiyatı üzerinde tek başına kontrol gücünün olmadığı özel bir piyasa yapısıdır. Tam rekabetçi firma fiyat belirleyici değil, fiyat kabullenicidir.
• Tam rekabet piyasasının dört adet varsayımı şunlardır: Piyasada çok sayıda alıcı ve satıcı vardır, mallar homojendir, piyasaya giriş ve çıkışlar serbesttir, alıcı ve satıcılar tam bilgiye sahiptirler.
• Tam rekabet koşullarında faaliyet gösteren bir firma, piyasada oluşan fiyatı esas alarak, bu geçerli piyasa fiyatından istediği kadar mal satabilir. Bu nedenle, tek bir firmanın ürününe olan talep eğrisi, geçerli piyasa fiyatında tam esnektir (sonsuz esnektir) ve eğri yatay eksene paralel bir doğru biçimdedir.
Kısa dönemde firmanın kârını maksimize eden üretim düzeyinin nasıl belirlendiğini farklı yöntemlerle açıklayabilmek
• Tam rekabet piyasasında faaliyette bulunan bir firmanı n marjinal geliri ve ortalama geliri malın piyasadaki satış fiyatına eşittir. Kârını maksimize etmek isteyen firma, toplam geliri ile toplam maliyeti arasındaki farkı en yükseğe çıkarmayı amaçlar.
• Firma, marjinal maliyetin marjinal gelire eşit olduğu üretim düzeyinde ve marjinal maliyetin arttığı üretim düzeyinde kârını maksimum düzeye çıkartır.
• Firmanın kârını maksimize eden çıktıyı üretmesi, firmanın mutlaka ekonomik kâr elde edeceği anlamına gelmez. Eğer satış fiyatı ortalama toplam maliyete eşitse firma ancak normal kârla çalışıyor demektir.
• Piyasada gerçekleşen fiyat, firmanın ortalama değişken maliyetini karşılama konusunda yetersiz kalıyorsa, firma üretimini durdurmalıdır. Bu nedenle, firmanın kısa dönem arz eğrisi, marjinal maliyet eğrisinin ortalama değişken maliyet eğrisinin üzerinde kalan kısmıdır.
Uzun dönemde kâr maksimizasyonu sağlayan üretim düzeyinin nasıl belirlendiğini açıklayabilmek
• Uzun dönem piyasa (endüstri) dengesinde ekonomik kâr söz konusu olmaz ve ürünün fiyatı minimum ortalama maliyet düzeyine kadar iner .
• Firmalar minimum ortalama maliyette üretimde bulundukları için toplumun bütün kaynakları tam olarak kullanılır. Yani tam rekabet piyasasında, uzun dönemde atıl kapasite oluşmaz.
Eksik Rekabet Piyasaları
Tekel piyasasının tanımını, işleyişini ve tekelci bir firmanın olası davranışlarını, bunların sonuçlarını açıklayabilmek
• Tekel, bir endüstride tek bir firmanın faaliyette bulundu ¤u piyasa biçimidir. Tekel piyasası üç temel varsayıma dayanır. Bu varsayımlar, tek satıcının olması, tek bir satıcının yakın ikamesi olmayan bir malı satması ve başka firmaların piyasaya girişini engelleyen oldukça etkili engellerin olmasıdır.
• Tekelci, marjinal maliyetin marjinal gelire eşit oldu¤u noktada üretim yapıp ve bunu da mümkün olan en yüksek fiyattan satarak kârını maksimize eder. Tekelcinin sattı¤ı ürünün fiyatı marjinal gelirinden büyük oldu¤u için tekelcinin talep eğrisi marjinal gelir eğrisinin üzerinde yer alır ve denge üretim düzeyi için ürünün fiyatı marjinal maliyetinden büyüktür.
• Tekelci firma kısa dönemde olduğu gibi uzun dönemde de, piyasaya girişin engellenmesi nedeniyle ekonomik kâr elde eder. Piyasaya başka firmaların girmesi, yasal, ekonomik ve teknolojik bazı engellerle kısıtlanır.
• Tekelci farklı müşterilerine aynı ürünü farklı fiyatlarda satarak fiyatını farklılaştırabilir. Tekelci fiyat farklılaştırmasını, birinci, ikinci ve üçüncü derece fiyat farklılaştırması şeklinde gerçekleştirir. Tekelci fiyat farklılaştırması yaparak kârını artırır. Tam rekabet piyasasının aksine tekel piyasasında kaynaklar etkin olarak kullanılmaz. Tekelci rekabet piyasasının tanımını, işleyişini ve tekelci rekabet koşullarında faaliyet gösteren bir firmanın olası davranışlarını, bunların sonuçlarını açıklayabilmek
• Tekelci rekabet piyasasının varsayımları, birbirinden bağımsız olarak hareket eden çok sayıda alıcı ve satıcının olması, her firmanın farklılaştırılmış ürün satması ve piyasaya giriş ve çıkışın kolay olmasıdır.
• Tekelci rekabetçi bir firma için de, fiyat marjinal gelirden büyüktür ve marjinal gelir eğrisi, talep eğrisinin altında yer alır. Tekelci rekabetçi firma da, marjinal gelirin marjinal maliyete eşit olduğu noktada üretimde bulunarak kârını maksimize eder. Ancak kısa dönemde elde edilen ekonomik kâr, tekelci rekabet piyasasında piyasaya girişin serbest olması nedeniyle, uzun dönemde yok olur. Tekelci rekabet piyasasında da kaynaklar etkin olarak dağıtılmaz.
Oligopol piyasasını tanımlamak ve oligopol teorilerinin ana hatlarını açıklayabilmek
• Oligopol, birbiri ile rekabet eden az sayıda büyük firmanın, her birinin üretimindeki değişmelerin, piyasa fiyatını etkileyecek durumda olduğu piyasa yapısıdır. Oligopol piyasasında, faaliyette bulunan az sayıda büyük firmanın, karşılıklı olarak birbirleriyle bağımlılık içerisinde oldukları varsayılır.
• Oligopolleri ürün farklılaştırılmasının olup olmamasına bağlı olarak saf ve farklılaştırılmış oligopol şeklinde, firmalar arasındaki bağımlılığın derecesine göre tam veya kısmi oligopol şeklinde sınıflandırmak mümkündür.
Faktör Piyasaları ve Faktör Gelirleri
Faktör piyasalarının işleyişini faktör arzı ve faktör talebi kavramlarını kullanarak açıklayabilmek
• Faktör piyasası üretim faktörlerinin alınıp satıldığı piyasadır. Faktör talebi bir türev taleptir ve üretiminde bu faktörlerin kullanıldı¤ı malın talebiyle doğrudan ilişkilidir. Faktör talebini, talep edilen mal miktarı, faktörlerin verimliliği ve diğer faktör fiyatları etkiler.
• Bir firma marjinal ürün geliri, marjinal faktör maliyetine eşit oluncaya kadar faktör istihdam eder. Marjinal ürün geliri, ek bir faktörün istihdam edilmesi sonucu ortaya çıkan gelir artışıdır. Marjinal faktör maliyeti ise ek bir birim faktör kullanmanın maliyetidir. Marjinal ürün geliri aynı zamanda firmanı n faktör talep eğrisidir.
• Faktör arzı ile ilgili kararlar faktör sahiplerince verilir. Bu nedenle geriye dönük faktör arz eğrisi ortaya çıkabilir. Yani faktör arz eğrisi, düşük faktör fiyatlarında pozitif eğime sahipken, yüksek faktör fiyatlarında negatif eğime sahip olabilir. Faktör gelirlerinin nasıl belirlendiğini ve neden farklılaştığını açıklayabilmek
• Faktör gelirleri ücret, faiz, rant ve kârdan oluşur. Ücretler nominal ve reel ücretler olmak üzere ikiye ayrılır. Nominal ücretler, ücretlerin parasal değerini; reel ücretler ise ücretin satın alma gücünü gösterir. İktisatçılar faizi de nominal ve reel faiz olarak ikiye ayırırlar. Reel faiz beklenen enflasyon oranına göre düzeltilmiş faiz oranı iken, nominal faiz oranı piyasada geçerli olan oranı gösterir. İktisatçılar ekonomik rant kavramını geliştirmişlerdir. Bu kavram kira kavramından farklıdır. Kâr ise bir işletmenin toplam gelirlerinden ücret, faiz ve rant ödendikten sonra kalan artığı temsil eder, kâr girişimcinin üretimi organize etmesi ve belli bir risk üstlenmesinin karşılığını oluşturur.
Kamusal Mallar ve Dışsallıklar
Kamusal mal kavramını ve özelliklerini tanımlayarak kamusal mallarda etkin üretim düzeyinin nasıl belirleneceğini açıklayabilmek
• Toplumun tüm üyelerinin herhangi bir bedel ödemeden tüketebileceği ve bir kişinin tüketiminin bir başkasının tüketimine engel teşkil etmediği mallar kamusal mallardır. Bu mallar toplumda ödeme yapan ya da yapmayan tüm toplum üyelerine fayda sağlar. Ödeme yapmayanlar bu faydayı elde etmekten mahrum bırakılmadığı için kamusal mallarda bedavacılık sorunu ile karşılaşılır.
• Kamusal malların varlığı fiyat sistemi için sorun yaratır ve piyasa başarısızlığına neden olur. Bu yüzden, kamusal malların üretiminde devletin bizzat üretimi üstlenmesi alternatifi ya da piyasaya devlet müdahalesi gündeme gelir.
• Kamusal malların çıktı düzeyi tüm bireysel taleplerin dikey toplamları ile elde edilen marjinal sosyal fayda eğrisi ile marjinal maliyet eğrisinin kesiştiği noktada belirlenir. Bedavacılık sorunu yüzünden kamusal malların üretiminde özel kesim etkin çıktı düzeyinde üretim yapamaz. Dolayısıyla, kamusal mallar devlet tarafından üretilir ve genelde vergilerle finanse edilir.
Dışsallık kavramını ve özelliklerini tanımlayarak dışsallık türlerini içselleştirme yöntemlerini açıklayabilmek
• Bir ekonomik birimin üretim ya da tüketime ilişkin kararı bir başka birimin veya birimlerin fayda ya da maliyetlerini piyasa dışında başka bir yolla etkiliyorsa, dışsallıkların var olduğunu söyleyebiliriz. Rekabetçi piyasalarda çok fazla negatif dışsallık ve çok az da pozitif dışsallık üretilmektedir. Bu durum kaynakların aşırı ya da düşük düzeyde tahsis edilmesine neden olduğu için piyasa başarısızlığının da nedenlerinden biridir.
• Devlet, piyasa başarısızlığını gidermek ve dışsallıkları içselleştirmek için vergi, sübvansiyon, yasal düzenlemeler ve üretimi üstlenme gibi araçları kullanır. Dışsallıkların içselleştirilmesi, marjinal özel fayda ve maliyetlerin marjinal sosyal fayda ve maliyetleri de kapsayacak şekilde belirlenmesi amacıyla üretici ve tüketici kararlarına dönük düzenlemelerdir. Bu tanıma göre, negatif dışsallıklarda marjinal dışsal maliyeti içselleştirmek için bu maliyeti marjinal özel maliyete eklerken, pozitif dışsallıklarda marjinal dışsal faydayı içselleştirmek için bu faydanı n marjinal özel faydaya eklenmesi gerekir. Bir dışsallığın içselleştirilmesi bir malın tüm sosyal maliyeti ve tüm sosyal faydasını yansıttığı için fiyatlarda da bir değişme meydana gelecektir.
• Negatif dışsallıkların olduğu durumda, dışsallığı meydana getiren firma veya kişi için, bu ekonomik faaliyet bir maliyet oluşturmazken, maliyet topluma yüklenmektedir. Bu durumda, devlet üçüncü kişilere yüklenen bu maliyetle orantılı olarak, dışsallığı meydana getiren firma veya kişiden bir düzenleyici vergi alabilir. Düzenleyici vergilerin amacı, bir mal veya hizmetin dışsal maliyetini marjinal özel maliyete eklemektir. Bu amacı gerçekleştirmek için düzenleyici verginin her birim çıktının marjinal dışsal maliyetine eşit olması gerekir.
• Sübvansiyonlar, pozitif dışsallıklar meydana getiren üretim veya tüketim faaliyetinin marjinal dışsal faydasını içselleştirmek için kullanılır. Amaç, tüketici veya üretici tarafından yapılan ödemeleri azaltmaktı r. Sübvansiyonlar düzenleyici vergi temeline dayanan negatif bir vergi olarak da düşünülebilir.
Mikro İktisattan Makro İktisada Geçiş
Makro iktisadın doğuşunu ve gelişiminin ardında yatan temel faktörleri açıklayabilmek
• Mikro iktisat tek bir mala ilişkin piyasanın nasıl çalıştığını ve bireysel karar alma birimlerinin davranışlarını incelerken, makro iktisat bu piyasaların ve karar birimlerinin bütününü ele alır. Örneğin, ekonomideki tüm birimlerin tüketim harcamalarının, ülkede üretilen tüm mal ve hizmetlerin ortalama fiyatlarının, ekonomideki toplam üretim düzeyinin nasıl belirlendiği ve neden değiştiği makro iktisadın ilgi alanına girer.
• Makro iktisat 1930’larda yaşanan Büyük Bunalım’ın açıklanabilmesi çabaları sonucu doğmuştur.
• Bu konuda başlangıç olarak Keynes’in 1936 tarihli Genel Teori isimli kitabını kabul etmek yaygın bir görüştür.
Makro iktisadın ilgi alanına giren temel konuları açıklayabilmek
• Makro iktisadın temel konuları bir ekonomide toplam üretim hacminin belirlenmesi ve değişmesi, fiyatlar genel düzeyinin belirlenmesi ve değişmesi, işsizlik düzeyinin belirlenmesi ve değişmesi şeklinde sıralanabilir.
• Ülkedeki üretim hacminde gözlenen dalgalanmalar konjonktür dalgalanmaları olarak adlandırılırken, devlet tarafından izlenen politikalar bu dalgalanmaları n mümkün olduğunca yumuşatılmasını hedeflemektedir.
• Bu süreçte işsizlik oranını ve enflasyon oranını makul düzeylerde tutabilmek de hedefler arasında sayılmalıdır. Devletin izlediği politikalarla makro ekonomik performans arasındaki ilişkiyi açıklayabilmek
• Devletin makro ekonomiyi etkilemek amacı ile kullanabileceği araçlar; maliye politikası, para politikası ve arz yönlü politikalar başlıkları altında toplanabilir.
• Bunlardan maliye politikası, devletin vergi toplama ve harcama yapma kararları; para politikası, merkez bankasının ülkedeki para miktarını kontrol etmeye dönük kararları; arz yönlü politikalar ise devletin temel olarak üretimi arttırmaya dönük kararları ile ilgilidir.
Bir ekonomide makro açıdan rol alan başrol oyuncuları ve bunların oynadıkları rolleri açıklayabilmek
• Makro ekonomik karar birimlerinin karşılıklı olarak birbirleriyle olan ilişkileri devresel akım diyagramı çerçevesinde incelenebilir.
• Hane halkları, işletmeler, devlet ve diğer ülkeler olarak sıralanan bu birimlerin gelir ve harcamaları karşılıklı olarak eşleşmektedir.
• Her grubun harcaması diğer grup veya grupların gelirini oluştururken, bu durum ekonomik işlemlerin çift taraşı niteliğini yansıtmaktadır.
Milli Gelir Muhasebesi
Bir ekonomide üretilen mal ve hizmetlerin toplam değerinin belirlenmesi amacı ile geliştirilen GSMH kavramını tanımlamak ve temel özelliklerini açıklayabilmek
• Bir ülkede geliri oluşturan faaliyetlerin ölçülmesi milli gelir muhasebesi olarak bilinmektedir.
• Milli gelir hesapları ekonomik faaliyetlerin genel bir özetini sunmanın yanı sıra ülkedeki üretim, gelirler ve harcamalar arasındaki karşılıklı ilişkileri de göstermektedir.
• Milli gelir muhasebesi kapsamında hesaplanan temel kavram, ekonomide belirli bir dönemde üretilen tamamlanmış mal ve hizmetlerin piyasa değerini ifade eden gayrisafi milli hasıladır.
Üretimin değerinin hesaplamak için kullanılacak çeşitli yöntemleri açıklayabilmek
• Gayrisafi milli hasılanın hesaplanmasında yaratı-lan, kazanılan ve harcanan gelir cephelerinden yararlanılabilir.
• Gayrisafi milli hasıla belirli bir dönemde yaratılan tüm mal ve hizmetlerin parasal değerini ifade ettiği gibi, bu mal ve hizmetlerin üretimine katılan üretim faktörlerine ödenen ücret, faiz, kâr ve rant gelirleri toplamını da ifade eder.
• Öte yandan elde edilen gelirlerin bir şekilde harcandığı düşünülürse ekonomideki tüketim, yatırım ve kamu harcamaları ile net ihracat toplamının da yaratılan üretimin değerine eşit olması gerekir.
Üretimin değeri ile ilgili alternatif kavramları açıklayabilmek
• Gayrisafi milli hasıla üretim faaliyetleri sürecinde kullanılan makine, teçhizat ve binalardaki aşınma ve yıpranmayı göz önüne almaz.
• Amortisman denilen söz konusu aşınma ve yıpranmalar toplamının gayrisafi milli hasıladan düşülmesi ile elde edilen kavram safi milli hasıladır ve ülkenin net üretim gücünü göstermektedir.
• Safi milli hasıladan mal ve hizmet alımları sırasında ödenen dolaylı vergilerin düşülmesi suretiyle milli gelir adı verilen gelir kavramına ulaşılır.
• Ülkedeki kişilerin ne kadarlık gayrisafi gelir elde ettiklerini gösteren kişisel gelir kavramı ise milli gelirden dağıtılmayan şirket karları ve sosyal güvenlik kurumlarına yapılan prim ödemelerinin düşülmesi, kamu ve özel sektör tarafından yapılan transfer ödemelerinin eklenmesi ile hesaplanmaktadır.
• Kişilerin eline geçen net geliri gösteren ve kişisel gelirden dolaysız vergilerin düşülmesi ile hesaplanan gelir kavramı ise kullanılabilir gelir olarak adlandırılmaktadır.
Fiyat değişmelerinin üretimin değeri üzerinde nasıl etkili olduğunu ve bunun nasıl giderilebileceğini açıklayabilmek
• Gayrisafi milli hasıla piyasa fiyatları ile ölçüldüğü için, üretim miktarındaki değişmelerin yanında fiyat değişmelerini de yansıtır.
• Nominal gayrisafi milli hasıla denilen cari fiyatlarla ölçülen bu değerden fiyat değişikliklerinin etkisini giderebilmek için oluşturulan fiyat indeksleri kullanılır. Böylece gayrisafi milli hasıla baz olarak kabul edilen belirli bir yılın fiyatları ile ifade edilir ve zaman içerisinde fiyatlarda meydana gelen değişmelerin etkisi giderilmiş olur.
Belirli bir yılın fiyatları ile ifade edilmesi halinde elde edilen değer reel gayrisafi milli hasıla veya sabit fiyatlarla gayrisafi milli hasıla olarak bilinmektedir. Üretimin değerini ölçmek için günümüzde kullanılan yöntemlerin taşıdığı eksiklikleri açıklayabilmek
• Ülkedeki üretimin değerini göstermesinin yanında, gayrisafi milli hasıla kavramının kullanımında bazı kısıtlar söz konusudur. Örneğin gayrisafi milli hası- la değeri, bunun kaç kişilik bir nüfusla yaratıldığı konusunda bir bilgi vermemekte, dinlenmeye ayrılan zamanı hesaba katmamakta, üretilen malların kalitesindeki iyileşmeleri göz önüne almamakta, üretim faaliyetleri sonucu çevreye verilen zararı göz ardı etmekte, üretimin bileşimi ve dağılımı hakkında bir bilgi sunamamakta ve ülkedeki kayıt dışı ekonomik faaliyetleri kapsam dışında bırakmaktadır.
Milli Hasılanın Belirlenmesi
Tüketim harcamalarını ve tasarrufları belirleyen faktörleri açıklayabilmek
• Vergilerin olmadığı bir ortamda tüketim ve tasarruf harcamalarının toplamı gelire eşit olacaktır. Belirli bir dönemde yapılacak tüketim harcamalarını belirleyen temel faktör gelirdir.
• Gelirle tüketim harcamaları arasındaki bu ilişki tüketim fonksiyonu olarak bilinirken, tasarruflarla gelir arasındaki ilişki de tasarruf fonksiyonu olarak adlandırılmaktadır.
• Gelir değişikliklerinin tüketim harcamaları üzerindeki etkisi marjinal tüketim eğilimi, tasarruflar üzerindeki etkisi ise marjinal tasarruf eğilimi ile belirlenebilir.
• Tüketimi etkileyen temel faktörler arasında gelir, servet, bekleyişler ve demografik unsurlar sayılabilir.
Yatırım harcamalarını belirleyen faktörleri açıklayabilmek
• Yatırım harcamaları işletmelerin sermaye mallarına ve stoklara yaptıkları harcamalardır. Ele alınan modelde yatırımlar gelirden bağımsız, yani otonom kabul edilmektedir.
• Yatırım harcamaları temel olarak faiz oranı, beklenen kâr, teknolojik değişim, sermaye mallarının maliyeti ve kapasite kullanım oranı tarafından belirlenmektedir.
Kamu harcamalarının analize nasıl dahil edildiğini açıklayabilmek
• Kamu kesiminin mal ve hizmet alımı için yaptığı harcamalar kamu harcaması olarak adlandırılır. Ele alınan harcama modelinde kamu harcamaları gelirden bağımsız, yani otonom bir bileşen olarak ele alınmıştır.
Net ihracatı belirleyen faktörleri açıklayabilmek
• Net ihracat ülkenin ihracatı ile ithalatı arasındaki farktır.
• İthalatı ve ihracatı belirleyen faktörler arasında hem yerli ülkenin hem de yabancı ülkelerin gelir düzeyleri, zevk ve tercihleri, ticarete getirdikleri kısıtlamalar ve döviz kurları sayılabilir.
• İthalat hacmi ülkedeki gelir düzeyi ile birlikte arttığı için, gelir arttıkça net ihracat miktarı azalmaktadır.
Toplam harcama fonksiyonunu açıklayabilmek
• Toplam harcama fonksiyonu her bir harcama bile- şeninin toplamından oluşmaktadır.
• Toplam harcama fonksiyonunun eğimi tüketim fonksiyonunun eğiminden daha düşüktür, zira toplam harcamalara dahil edilen net ihracat fonksiyonu negatif eğime sahiptir.
Makro Ekonomik Denge
T
Klasik iktisat yaklaşımının makro ekonomik dengeye bakış açısını açıklayabilmek
• Klasik iktisat yaklaşımı, “Her arz kendi talebini yaratır” deyimi ile ifade edilen Say Kanununun işlemesi ile özetlenebilir.
• Bu işleyiş sonucunda toplam harcamaların tam istihdam üretim düzeyini sağlamada yetersiz kalması söz konusu olmamaktadır.
• Bu sonuç ekonomideki her türlü fiyatın (ücret, faiz, mal fiyatları gibi) artma ve azalma yönünde esnek olması varsayımına dayanmaktadır.
• Keynes, Klasik iktisat yaklaşımının bu varsayımını eleştirerek, özellikle ücretlerin düşme yönünde esnek olmadığını ileri sürmüş ve alternatif bir model geliştirmiştir. Denge kavramını ve ekonomik dengenin sağlanmasında toplam harcamaların önemini açıklayabilmek
• Stok değişmelerini de harcamalara dahil ettiğimiz zaman, bir ekonomide gerçekleşen fiili harcamalar her zaman gelire eşit olmaktadır.
• Oysa ekonomide gerçekleştirilmesi “planlanan” toplam harcamalar her zaman gelire eşit olmayabilir. İşte planlanan toplam harcamaların gelire eşit olduğu GSMH düzeyi, denge GSMH düzeyi olarak adlandırılmaktadır.
• Denge GSMH düzeyi bir diğer bakış açısıyla gelir harcama akımından gerçekleşen sızıntılar toplamının, bu akıma yapılan enjeksiyonlar toplamına eşitlendi ği gelir düzeyi olarak da elde edilebilir. Söz konusu sızıntılar tasarruflar, vergiler ve ithalat harcamalarından, enjeksiyonlar ise yatırım harcamaları, kamu harcamaları ve ihracat gelirinden oluşmaktadır.
• Otonom harcamalarda meydana gelecek bir değişme gelir düzeyine katlanarak yansımakta ve bu süreç çarpan olarak adlandırılmaktadır. Bir ekonomide belirlenen denge gelir düzeyindeki artış ve azalışların nedenini açıklayabilmek
• Otonom harcamalarda meydana gelecek bir değişiklik, çarpan katsayısı kadar katlanarak gelire yansımaktadır.
• Çarpan katsayısı ise marjinal tasarruf ve marjinal ithal eğilimleri toplamının tersi olarak hesaplanmaktadır.
Maliye Politikası ve Toplam Harcamalar
Devletin en önemli gelir kaynağı olan vergilerin makro ekonomik modele dahil edilmesi durumunda meydana gelecek değişiklikleri açıklayabilmek
• Makro ekonomik etkileri açısından devletin direkt olarak kontrol edebildiği ve direkt olarak kontrol edemediği bazı değişkenler söz konusudur. Örneğin, devlet gelirden alınacak vergi oranını direkt olarak belirlemekte, ancak elde edilecek gelir vergisi hasılatını direkt olarak kontrol edememektedir.
• Kullanılabilir gelir kavramının tanımı gereği, vergiler gelirden çıkarıldığı için vergilerin modele dahil edilmesinde önünde eksi işareti yer almakta ve denge gelir düzeyini azaltıcı etki yaratmaktadır. Devletin harcama yapma ve vergileme kararlarının denge gelir düzeyi üzerindeki etkisini açıklayabilmek
• Kamu harcamalarındaki değişmeler, harcama çarpanı aracılığı ile gelire katlanarak yansımaktadır. Bu nedenle kamu harcamalarındaki artış geliri arttırırken, harcamalardaki azalma geliri azaltıcı önde etki yaratmaktadır.
• Vergilerde meydana gelecek değişmeler, vergi çarpanı aracılığı ile geliri ters yönde etkiler. Ancak vergilerin harcamalar üzerinde yaratacağı etki, kullanılabilir gelir üzerindeki etkisi ile dolaylı olarak ortaya çıkmaktadır.
• Harcama çarpanı, mutlak değer olarak, vergi çarpanından büyüktür. Bunun nedeni toplam harcamalar üzerinde kamu harcamalarının doğrudan, vergilerin dolaylı biçimde etkili olmasıdır.
• Devlet kamu harcamalarını arttırır ve bunun tamamını vergileri yükselterek finanse ederse, denge gelir düzeyi kamu harcamalarına eşit miktarda artmaktadır. Böyle bir durumda ortaya çıkan net çarpan etkisi 1’e eşit olmakta ve denk bütçe çarpanı olarak adlandırılmaktadır.Ekonomik durgunluk ve enflasyon ortamlarında istikrarı sağlayabilmek için maliye politikasının nasıl kullanılması gerektiğini açıklayabilmek
• Ekonomide bir harcama yetersizliği olması halinde, genişlemeci maliye politikası aracılığı ile toplam harcamaları arttırmak ve aşırı işsizliği ortadan kaldırmak mümkündür.
• Ekonomide bir harcama fazlası olması halinde ise daraltıcı maliye politikası aracılığı ile toplam harcamaları kısmak ve enflasyonist baskıları ortadan kaldırmak mümkündür. İzlenen maliye politikalarının ekonominin içinde
bulunduğu koşullardan nasıl etkilenebileceğini açıklayabilmek
• Devlet bütçesi, devlete ait harcamaların yapılmasına, gelirlerin toplanmasına yetki veren ve bunlar arasında dengenin nasıl sağlandığını gösteren belgedir.
• Kamu harcamalarının kamu gelirlerinden fazla olması durumunda ortaya çıkan bütçe açığı ancak devletin piyasalara borçlanması ile kapatılabilir.
• Bütçenin gelir ve harcama kalemleri arasında yer alan ve otomatik istikrar sağlayıcılar olarak adlandırılır.
Para ve Bankacılık
Parayı tanımlayabilmedeki güçlüklerin nedenini açıklayabilmek
• Parayı fiziki özelliklerini esas alarak tanımlamak hem mümkün de¤ildir, hem de iktisadi anlamda doğru de¤ildir.
• İktisatta paranın kesin ve değişmez bir tanımını yapmak yerine, paranın üstlendiği fonksiyonları sıralayarak bu fonksiyonları yerine getiren her şey para olarak kabul edilir. Bir ekonomide paranın üstlendiği fonksiyonların neler olduğunu açıklayabilmek
• Değişim aracı olarak para, takasın dezavantajlarını ortadan kaldırarak, mal ve hizmetlerin el değiştirmesi sürecini hızlandırmakta, ekonomide etkinliğin sağlanmasına yardımcı olmaktadır.
• Hesap birimi olarak para, mal ve hizmetlerin değerini ifade etmede kullanılan ortak ölçü birimidir.
• Değer muhafaza aracı olarak para, satın alma gücünün elde tutulmasına olanak tanımaktadır. Paranı n bu fonksiyonu, ülkedeki fiyat istikrarı ile yakından ilgilidir. Enflasyonist ortamlarda hızla de-ğer kaybeden paranın bu fonksiyonu da aşınmaya uğramaktadır.
Zaman içerisinde mal paradan itibari paraya geçişin altında yatan faktörleri ve paranın çeşitlerini açıklayabilmek
• Paranın evrimi mal para itibari para olarak iki temel kategoride incelenebilir.
• Modern bir ekonomide para, bozukluk, nakit ve vadesiz mevduat olmak üzere üç türden oluşmaktadır. • Nakit ve vadesiz mevduat kadar likit olmasa da, likitidesi bunlara yaklaşan varlıklar para benzeri olarak adlandırılmaktadır.
• Paranın tanımlanmasındaki sorunlara bağlı olarak, her ülkenin merkez bankası çeşitli para stoku tanımları yaparlar. Örneğin TC Merkez Bankası M1, M2, M2Y ve diğer bazı alternatif para stoku tanımlarına ilişkin verileri yayınlamaktadır. Bankaların temel fonksiyonlarını, çalışma mantıklarını ve nasıl kaydi para yarattıklarını açıklayabilmek
• Bankalar, genellikle, halktan topladıkları mevduatı şirketlere ve kişilere kredi olarak veren, menkul kıymetlere yatırım yapan kuruluşlardır. Bu nedenle bankalar fon transferi sürecinde para yaratan kurumlardır. Bankaların yarattığı söz konusu vadesiz mevduatlara kaydi para adı verilmektedir.
• Bankacılığın gelişimi mutlak rezerv bankacılığından kısmi rezerv bankacılığına geçiş olarak özetlenebilir. Kısmi rezerv bankacılığı, yükümlülüklerden daha düşük bir miktarın rezerv olarak tutulduğu bankacılık uygulamasıdır.
• Kısmi rezerv bankacılığının bir sonucu olarak ortaya çıkan kaydi paranın miktarı, zorunlu rezervler dışında bir sızıntının söz konusu olmadığı basitleş- tirilmiş bir modelde, zorunlu rezerv oranının tersiyle rezervlerdeki değişim miktarının çarpılması ile belirlenmektedir.
Para Teorisi ve Politikası
Keynesyen iktisatçılara göre para miktarı ile ekonomik faaliyetler arasındaki ilişkileri açıklayabilmek
• Ekonomik birimler işlem, ihtiyat ve spekülasyon amaçları ile ellerinde bir miktar para tutmak isterler. Ekonomik birimlerin bu amaçlarla ellerinde tutmak istedikleri para miktarını belirleyen faktörler nominal gelir ve faiz oranıdır. Nominal gelir ve para talebi arasında doğru yönlü bir ilişki söz konusu iken, faiz oranı para talebini ters yönde etkilemektedir.
• Gelir ve fiyatların sabit olduğu varsayımı altında, çizilecek para talebi fonksiyonu negatif eğimli bir eğri olur. Para talebinin para arzına eşitlendiği noktada para piyasası dengeye gelir ve denge faiz oranı belirlenir.
• Para miktarında meydana gelecek değişiklikler, faiz oranı üzerindeki etkisi aracılığı ile yatırımları, yatırımlarda meydana gelecek değişiklik ise nominal geliri etkiler.
Klasik ve monetarist iktisatçılarına göre para miktarı ile ekonomik faaliyetler arasındaki ilişkileri açıklayabilmek
• Para miktarının ekonomiyi direkt olarak etkilediğini savunan iktisatçılar, bu görüşlerini değişim denklemine dayandırmaktadırlar. Değişim denklemi bir ekonomideki para miktarı ile dolaşım hızının çarpımının nominal gelire eşit olacağını gösteren bir özdeşliktir.
• Klasik iktisatçılar, paranın dolaşım hızının ve üretim hacminin sabit olduğu varsayımı altında, para miktarı değişikliklerinin aynı yönde ve aynı oranda fiyatlara yansıyacağını, dolayısıyla paranın üretim miktarı üzerinde bir etkisinin olmayacağını savunmuşlardır.
• Monetaristler olarak adlandırılan bir grup iktisatçı ise, ekonominin tam istihdamdan uzak olduğu bir ortamda, paranın kısa dönemde fiyatlar ve üretim üzerinde etkili olabileceğini, ancak uzun dönemde, ara miktarı değişikliklerinin sadece Fiyatları etkileyeceğini öne sürmektedir.
Para miktarını kontrol etmekten sorumlu merkez bankasının bir ekonomide üstlendiği temel fonksiyonların neler olduğunu ve bunların ne anlama geldiğini açıklayabilmek
• Ekonomideki önemine karşın, merkez bankacılığı 0’nci yüzyılın başlangıcında ortaya çıkmış nispeten eni bir gelişmedir.
• Merkez bankasının üstlendiği fonksiyonlar ülkeden ülkeye farklılık göstermesine karşın, modern bir merkez bankasının üstlendiği üç temel fonksiyon öz konusudur: Para piyasalarında istikrarın sağlanması, bankaların bankası ve likitidenin on kaynağı olma, devletin bankacılığını yapma.
Merkez bankasının ülkedeki para miktarını kontrol edebilmek için kullanabileceği araçların neler olduğunu ve bunları asıl kullanabileceğini açıklayabilmek
• Merkez bankalarının ülkedeki para miktarını kontrol edebilmek amacıyla kullanabilecekleri üç adet genel araç söz konusudur: Zorunlu rezerv oranları, reeskont oranı ve açık piyasa işlemleri.
Bu araçlar içerisinde en esnek olanı ve günümüz merkez bankalarının en etkin şekilde kullandıkları araç, açık piyasa işlemleridir.
Aöf 2.Sınıf -MUHASEBE UYGULAMALARI-
MUHASEBE UYGULAMALARI
İşletmeler işe yeni başladıklarında yapacakları İLK işlem Kuruluş envanteri çıkarmaktır. Birleşen işletmelerin her biri devir envanteri çıkarır. İşletmeler kapanmaları halinde tasfiye envanteri çıkarır.
İşletmelerde, dönem sonu işlemleri sırasında yapılan "değerleme", muhasebe dışı envanter aşamasında yer alır.
Bir işletmenin ticari mevduat hesabına tahakkuk eden faizler üzerinden kesilen gelir vergisi ve fonlar "Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabının borç tarafında" izlenir.
Dönem sonunda hisse senetleri hesabının borç kalanı 400 milyon TL ve aynı tarihte hisse senetlerinin borsa değeri 360 milyon TL'dir. Bu bilgilere göre dönem sonunda "119 Menkul Kıymetler Değer Düşme Karşılığı Hesabının " alacak tarafına kayıt yapılacaktır.
121 Alacak Senetleri Hesabı "Müşteriden olan senetsiz alacağa karşılık senet alınması" nedeniyle borçlandırılır.
VUK'a göre işletmenin senetli alacakları tasarruf(peşin), mukayyet(kayıtlı) değeri ile değerlenir.
İşletmenin sattığı A cinsi mala ilişkin bilgiler: Dönem başı miktar 100, tutar 200000 lira, Dönem içi alışları miktar 1400, tutar 2875000 lira, Dönem sonu mevcudu miktar 500, tutar 1025000 liradır. Bu bilgilere göre ve ortalama maliyet yöntemine göre A cinsi malın maliyeti 2050000 TLdir. Çünkü tutar toplamı 3075000, 1500'e bölünürse 2050000 bulunur.
Z işletmesi yurt içi satışlar: 300000TL, Satışların maliyeti 48000 TL, Satıştan iadeler 2000 TL.dir. Bu bilgilere göre brüt satış karı 250000 TL dir. Çünkü net satışlar=300000-2000=298000 TL dir. Brüt satış karı:298000-48000=250000TLdir.
İşletme 30 Eylül 1995 tarihinde 200 milyon TL'na bir makina satın almıştır. İşletme bu makina için azalan kalanlar yöntemini uygulayacaktır. Normal amortisman oranı %20 olduğuna göre 1995 yılı amortisman payı 20 milyon TL dir. Çünkü 20x2=40 200 milyonx %40=80 milyon (80/12)x3=20 milyon bulunur.
İşletme 5 milyar TL maliyetli idare binası için %4 amortisman payı ayırmıştır. Bu tutar "Genel Yönetim Giderler Hesabının " borç tarafına kaydedilir.
İşletme müşterilerinden N'nin A bankasına yatırdığı 10 milyon TL'nin yanlışlıkla K bankasına yatırılmış gibi kaydedildiği belirlenmiştir. Düzeltme kaydı: Bankalar Hs.(A) 10 milyon borçlu, Bankalar Hs.(K) 10 milyon alacaklı
Satıcı, işletmenin borcuna karşılık 15 milyon TL faiz tahakkuk ettirmiş ve bu işleme ilişkin kayıt işletme tarafından unutulmuştur. Bu durumda yapılması gereken kayıt: Finansman Giderleri Hs. 15 milyon borçlu, Satıcılar Hs. 15 milyon alacaklı.
Kardan ayrılan yedekler: Özel fonlar, Olağanüstü yedekler, Statü yedekleri, Yasal yedekler.
590 Dönem Net Karı Hesabının alacak kalanı izleyen yıl "570 Geçmiş yıllar Karları Hesabının" alacağında izlenir.
Gelir Hesapları: 600 Yurtiçi Satışlar, 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri, 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar, 670 Olağandışı Gelir ve Karlar
İşletme peşin olarak tahsil ettiği 200 milyon TL'lik kira gelirini "Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hesabı"na kaydetmiştir. Ancak yapılan incelemede bu gelirin 50 milyon TL'lik kısmının gelecek döneme ait olduğu belirlenmiştir. Bu işlemle ilgili olarak yapılacak kayıtta 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hesabının borç tarafına kaydedilir.
İşletmenin "Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı"nda kayıtlı olan 20 milyon TLlik yakıt giderinin döneme ait olduğu belirlenmiştir. Yapılacak yevmiye kaydında Genel Yönetim Giderleri Hs. 20 milyon borçlu, Gelecek Aylara Ait Giderler Hs. 20 milyon alacaklı olur.
7/B seçeneğinde kullanılan maliyet hesapları:790 İlk Madde ve Malzeme, 794 Çeşitli Giderler, 795 Vergi, Resim ve Harçlar, 793 Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler
Bilançonun aktifinde yer alanlar: Alınan Çekler, Menkul Kıymetler, Stoklar, Gelecek aylara ait giderler ve gelir tahakkukları
Dönem Karı veya Zararı 50 milyon borçlu, Dönem Karı Vergi ve Yasal Yükümlülük Karşı. Hs. 20 milyon alacaklı, Dönem Net Karı veya Zararı Hs. 30 milyon alacaklı ise İşletmenin vergi sonrası karı 30 milyon TL'dir. İşletmenin vergi öncesi karı 50 milyon TL'dir. İşletmenin döneme ait gelirleri döneme ait giderlerinden fazladır. 692 Dönem Net Karı veya Zararı Hesabı, 590 Dönem Net Karı Hesabına aktarılarak kapanacaktır.
Ticari Mallar Hs.nin borç kalanı 200000, Yurt içi satışlar hesabını alacak kalanı 150000 ve Dönem sonu stokların maliyeti 100000 lira olduğuna göre Satılan Ticari Mallar Hs. 100000 borçlu, Ticari mallar Hs. 100000 alacaklıdır.
Alacak Senetleri Hesabının alacaklandırılmasının nedenleri: Senetsiz alacağın tahsil edilmesi, Senetsiz borç karşılığı senet ciro edilmesi, Senetlerin tahsilinin şüpheli hale gelmesi, Senetlerin iskonto ettirilmesi
İşletmenin dönem başı varlıkları 200 milyon, Dönem sonu varlıkları 150 milyon, Dönem başı borçları 120 milyon ve kar 20 milyon ise dönem sonu borçları 50 milyondur.
Boş arsa ve araziler amortismana tabi bir varlık değildir.
Çıkarılmış Tahviller Hs. borçlu, Tahvil Anapara Borç Taksit ve Faizleri hesabı alacaklı olması tahvilli borç taksit ödemelerinin kısa vadeli borçlara aktarılmasına aittir.
Öz kaynaklar =net Varlıklar - Borçlar
Öz kaynağı oluşturan unsurlar: Ödenmiş sermaye, Sermaye yedekleri, Kar yedekleri, Geçmiş yıllar karları, Dönem net karı.
Ödemesi dönem içinde yapılmış olan gelecek döneme ait 20 milyon liralık gelirin kaydedilmesi: 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hs. 20 milyon Borçlu, 380 Gelecek Aylara ait Gelirler Hs. 20 milyon alacaklı olur.
Genel Yönetim Giderleri Hs. borçlu, Gider Tahakkukları Hs. alacaklı olması ödemesi gelecek dönem yapılacak giderin tahakkukuna aittir.
Normal şartlarda bir yıl içerisinde elden çıkarılması düşünülmeyen veya işletme faaliyetlerinde bir yıldan uzun süre kullanılan varlıklara Duran Varlıklar denir.
Tüzel kişiliği olmayan şirket xxx Şirkettir.
Kollektif şirketin kuruluş sözleşmesinde yazılı olarak bulunması gerekenler: Şirketin ticaret unvanı, Ortakların ad soyadları, Ortakların ikametgahları ve tabiyetleri, Şirketin faaliyet konusu
590 Dönem Net Karı borçlu, 331 Ortaklara borçlar Hs. alacaklı olması kar paylarını ortakların cari hesaplarına devredilmesine ait yevmiye kaydıdır.
Ortaklara düşen payların cari hesaplarına kaydı: 590 Dönem net karı hs. borçlu, 331 Ortaklara borçlar hs. alacaklı olur.
Anonim şirketin tedrici kuruluşu sırasında Akbank çıkarılan hisse senetlerinin satışına aracılık etmiş ve bununla ilgili olarak 200 milyon TL komisyon almıştır. İşletme bu komisyonu 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri Hesabının borcunda inceleyecektir.
Limited şirket sermaye artırımına gitmeye karar vermiş ve gerekli yasal işlemleri yerine getirmiştir. Yevmiye kaydı: 501 Ödenmemiş Sermaye Hs. borçlu, Sermaye Hs. alacaklı
A.Ş. in dönem karı 600 milyon, vergiden muaf gelirleri 50 milyon, kanunen kabul edilmeyen giderleri 100 milyon ise bu işletmenin kurumlar vergisi matrahı (mali kar) 650 milyondur. 600+100-50=650 milyon
Kooperatifin olumlu gelir-gider farkı 1 milyar liradır. Kooperatifin ortaklarıyla yaptığı işlem tutarı 6 milyar, ortak dışı işlemlerin tutarı 4 milyardır. Ortak A nın kooperatifle yaptığı işlem tutarının 500 milyon olduğu belirlenmiştir. Bu bilgilere göre Ortak A nın alacağı risturn tutarı 80 milyondur.
Genel idare binası olarak kullanılan bir bina için ayrılan amortisman payı endirekt kayıt yöntemine göre 770 Genel Yönetim Giderleri Hs. borçlu, 257 Birikmiş Amortismanlar Hs. alacaklı olur.
Gelir hesapları dönem sonunda Dönem Karı veya Zararı Hesabına devredilerek kapatılır. Dönem sonlarında kalan vermezler. Bilançoda yer almaz. İzleyen döneme aktarılmaz.
A ve ortağı Kollektif şirketinin sermayesi 200 milyon, A nın sermaye payı 150 milyon, B nin payı 50 milyon, şirketin döneme ait karı 50 milyondur. Kar dağıtımından önce sermaye paylarına %10 faiz hesaplanacak ve kalan kar ortaklar arasında eşit dağıtılacaktır. Buna göre A nın alacağı kar payı 25 milyon liradır. 200*10/100=20 milyon , 50-20=30 milyon kalan kardır. 30/3=10 milyon eklenecek. Anın alacağı kar payı=150*10/100=15, 15+10=25 milyon
Aöf 2.sınıf -İSTATİSTİK -
Ana kütlenin tümüne ulaşılamadığı durumda, ana kütle ile ilgili bir yargı elde etmek amacıyla üzerinde istatiksel değerlerin hesaplandığı gruba ÖRNEK adı verilir.
Gözardı edilemeyecek kadar önemli, gözönünde tutulması gereken fark anlamlı farktır.
Bir sınavda 4 seçenekli 40 soru soruluyor. Seçenekleri rasgele işaretleyen bir kişinin doğru cevaplarına ait beklenen frekansı 10 olur. Bir sorunun cevabının doğru olma olasılığı 1/4 olduğundan 40 x 1/4 = 10 bulunur.
Belli bir tanıma göre gerçekleşmesi umulan frekanslara beklenen frekanslar denir.
Hilesiz bir madeni paranın 9 kez atılışında 512 farklı sonuç elde edilir. 2N=29=512 bulunur.
Y ve T olayları karşılıklı ayrık olaylar olduğuna göre, Y veya T olayının olasılığını hesaplamak için iki olayın olasılıkları toplanır.
Hilesiz bir madeni para 10 kez atıldığında 1024 farklı sonuç elde edilir. 210=1024
"İki farklı ilacın da aynı hastalığa karşı etkileri arasında bir fark olup olmadığı sınanacaktır." Bu sınamada sıfır hipotezi: İki ilacın hastalığa karşı etkileri arasında fark yoktur.
Sıfır hipotezi ile iki ana kütlenin aynı olduğu kabul edilir.
Doğru olan sıfır hipotezinin reddedilmesi I.tür hatadır.
Bir hipotezi 0,02 anlam düzeyinde sınarken, doğru olan sıfır hipotezini reddederek hatalı karar verme olasılığı 0,02 dir.
Kilogramın kesirli değerlerini alabildiği için ağırlık sürekli bir değişkendir.
Puanlar: 90 87 80 65 53 43 Frekanslar: 1 3 3 7 8 2 ise puanı 87 ve daha az olanların toplam frekansı 23 olur. Çünkü 3+3+7+8+2=23
4 grubun gözlenen ve beklenen değerlerinin verildiği tablonun serbestlik derecesi 3 olur. Burada 1 satır verilmiş. kutucuk sayısı-1=4-1=3 bulunur.
Bir araştırmada erkek ve kadın sürücülerin öğrenim düzeylerine göre (ilköğretim, lise, yüksek) gözlenen frekansların verildiği tablonun serbestlik derecesi 2 olur. (2-1)x (3-1)=1x2=2
Gözlenen değeri 12, beklenen değeri 15 olan bir kutucuğun ki-kare değerine katkısı 0,6 dır. (12-15)x(12-15)=9 9/15=0,6
Günler: Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma
Bilet sayısı: 30, 42, 33, 43, 40, 90,72
Günler arası farklılığın önemini belirlemek amacıyla yapılacak ki-kare uygunluk sınamasında Perşembe gününe ait gözlem sayısının ki-kareye katkısı en küçüktür. Ki-kare katkıları sırasıyla 8, 1.28 , 5.78, 0.98, 2, 32, 4.84 . Bunların en küçüğü 0.98 Buna karşı gelen gün Perşembe. Beklenen değer 350/7=50 dir. 30+42+33+43+40+90+72=350
Ayakkabı numarası: 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45
Ayakkabı sayısı: 2, 5,7,12,8,3,2,1 Bu frekans dağılımının modu 41 dir. Maksimum ayakkabı sayısı 12 olduğundan buna karşı gelen ayakkabı numarası 41. En sık gözlenen değer mod olmaktadır.
Gazete: F,G,H,J,K,L,M,N Satış sayısı: 20,40,28,64,12,86,45,49
Bir bayinin gazete satışlarına ait bir günlük gözlem değerlerinin yer aldığı bu serinin modu L dir. max 86 olduğundan buna karşı gelen L olmaktadır.
Not: 3,4,5,7,8,9 Frekans: 2,2,4,10,8,4 Bu frekans dağılımının aritmetik ortalaması 6.8 dir. N=2+2+4+10+8+4=30 3X2+4X2+5X4+7X10+8X8+9X4=204 204/30=6.8
Değerler: 6,8,9,12,a,15 Frekanslar: 4,5,5,7,3,1 Bu dağılımın aritmetik ortalaması 10 olduğuna göre a sayısı 14 olur. 6x4+8x5+9x5+12x7+ax3+15x1=208+3a
(208+3a)/25=10 Buradan a=42/3=14 bulunur.
2, 4, 6, 8, 10 serisinin varyansı 8 dir. Farkların karelerinin toplamının N=5 sayısına bölümü 8 olur. 40/5=8
Bir dağılımın sapma değerleri toplamı daima sıfırdır.
Aritmetik ortalaması 32, standart sapması 8 olan bir dağılımda X=22 değeri -1.25 standart değerine dönüşür. 22-32=-10 -10/8=-1.25 z=Standart değer=(Değer-Ortalama)/Sapma
5000 birimlik bir frekans eğrisinin altında kalan bölgelerden birinin oranlanmış alanı 0.25 tir. Bu bölgede birim sayısı 5000x0.25=1250 dir.
Normal eğri altında z=1.8 ile z=2.5 arasında kalan alan 0.0297 dir. Kitabınızın 184.sayfasındaki tablodan alan 0.4938-0.4641=0.0297 bulunur.
Aritmetik ortalaması 40 ton olan normal dağılımlı bir ana kütlede, ortalamadan 3 ton uzaktaki birimlerin z değeri z=1.25 bulunmuştur. Buna göre bu dağılımın standart sapması 2.40 bulunur. 1.25=(43-40)/s Buradan s=3/1.25=2.4 olur.
İSTATİSTİK farklı özet:
Ana kütlenin tümüne ulaşılamadığı durumda, ana kütle ile ilgili bir yargı elde etmek amacıyla üzerinde istatiksel değerlerin hesaplandığı gruba ÖRNEK adı verilir.
Göz ardı edilemeyecek kadar önemli, göz önünde tutulması gereken fark anlamlı farktır.
Bir sınavda 4 seçenekli 40 soru soruluyor. Seçenekleri rasgele işaretleyen bir kişinin doğru cevaplarına ait beklenen frekansı10 olur. Bir sorunun cevabının doğru olma olasılığı1/4 olduğundan 40 x 1/4 = 10 bulunur.
Belli bir tanıma göre gerçekleşmesi umulan frekanslara beklenen frekanslar denir.
Hilesiz bir madeni paranın 9 kez atılışında 512 farklı sonuç elde edilir. 2N=29=512 bulunur.
Y ve T olayları karşılıklı ayrık olaylar olduğuna göre, Y veya T olayının olasılığını hesaplamak için iki olayın olasılıkları toplanır.
Hilesiz bir madeni para 10 kez atıldığında 1024 farklı sonuç elde edilir. 210=1024
"İki farklı ilacın da aynı hastalığa karşı etkileri arasında bir fark olup olmadığı sınanacaktır." Bu sınamada sıfır hipotezi: İki ilacın hastalığa karşı etkileri arasında fark yoktur.
Sıfır hipotezi ile iki ana kütlenin aynı olduğu kabul edilir.
Doğru olan sıfır hipotezinin reddedilmesi I.tür hatadır.
Bir hipotezi 0,02 anlam düzeyinde sınarken, doğru olan sıfır hipotezini reddederek hatalı karar verme olasılığı 0,02 dir.
Kilogramın kesirli değerlerini alabildiği için ağırlık sürekli bir değişkendir.
Puanlar: 90 87 80 65 53 43 Frekanslar: 1 3 3 7 8 2 ise puanı87 ve daha az olanların toplam frekansı23 olur. Çünkü 3+3+7+8+2=23
4 grubun gözlenen ve beklenen değerlerinin verildiği tablonun serbestlik derecesi 3 olur. Burada 1 satır verilmiş. kutucuk sayısı-1=4-1=3 bulunur.
Bir araştırmada erkek ve kadın sürücülerin öğrenim düzeylerine göre (ilköğretim, lise, yüksek) gözlenen frekansların verildiği tablonun serbestlik derecesi 2 olur. (2-1)x (3-1)=1x2=2
Gözlenen değeri 12, beklenen değeri 15 olan bir kutucuğun ki-kare değerine katkısı0,6 dır. (12-15)x (12-15)=9 9/15=0,6
Günler: Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma Bilet sayısı: 30, 42, 33, 43, 40, 90,72 Günler arası farklılığın önemini belirlemek amacıyla yapılacak ki-kare uygunluk sınamasında Perşembe gününe ait gözlem sayısının ki-kareye katkısı en küçüktür. Ki-kare katkıları sırasıyla 8, 1.28 , 5.78, 0.98, 2, 32, 4.84 . Bunların en küçüğü 0.98 Buna karşı gelen gün Perşembe. Beklenen değer 350/7=50 dir. 30+42+33+43+40+90+72=350
Ayakkabı numarası: 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45 Ayakkabı sayısı: 2, 5,7,12,8,3,2,1 Bu frekans dağılımının modu 41 dir. Maksimum ayakkabı sayısı 12 olduğundan buna karşı gelen ayakkabı numarası 41. En sık gözlenen değer mod olmaktadır.
Gazete: F,G,H,J,K,L,M,N Satış sayısı: 20,40,28,64,12,86,45,49 Bir bayinin gazete satışlarına ait bir günlük gözlem değerlerinin yer aldığı bu serinin modu L dir. max 86 olduğundan buna karşı gelen L olmaktadır.
Not: 3,4,5,7,8,9 Frekans: 2,2,4,10,8,4 Bu frekans dağılımının aritmetik ortalaması6.8 dir. N=2+2+4+10+8+4=30 3X2+4X2+5X4+7X10+8X8+9X4=204 204/30=6.8
Değerler: 6,8,9,12,a,15 Frekanslar: 4,5,5,7,3,1 Bu dağılımın aritmetik ortalaması10 olduğuna göre a sayısı14 olur. 6x4+8x5+9x5+12x7+ax3+15x1=208+3a (208+3a)/25=10 Buradan a=42/3=14 bulunur.
2, 4, 6, 8, 10 serisinin varyansı8 dir. Farkların karelerinin toplamının N=5 sayısına bölümü 8 olur. 40/5=8
Bir dağılımın sapma değerleri toplamı daima sıfırdır.
Aritmetik ortalaması32, standart sapması8 olan bir dağılımda X=22 değeri -1.25 standart değerine dönüşür. 22-32=-10 -10/8=-1.25 z=Standart değer=
(Değer-Ortalama)/Sapma
5000 birimlik bir frekans eğrisinin altında kalan bölgelerden birinin oranlanmışalanı0.25 tir. Bu bölgede birim sayısı5000x0.25=1250 dir.
Normal eğri altında z=1.8 ile z=2.5 arasında kalan alan 0.0297 dir. Kitabınızın 184.sayfasındaki tablodan alan 0.4938-0.4641=0.0297 bulunur.
Aritmetik ortalaması40 ton olan normal dağılımlı bir ana kütlede, ortalamadan 3 ton uzaktaki birimlerin z değeri z=1.25 bulunmuştur. Buna göre bu dağılımın standart sapması2.40 bulunur. 1.25= (43-40)/s Buradan s=3/1.25=2.4 olur.
TEMEL KAVRAMLAR
İSTATİSTİK : Belli bir amaç için gözlenen yığın olaylardan verilerin derlenerek ilgili olayların incelenmesi ve yorumlanmasında kullanılan teknik ve yöntemler birimidir.
ÖRNEK : Osmangazi ilçesinde yaşayan ailelerin gelir düzeyleri hakkında bilgi edinilmek isteniyor bu amaçla 200 aile seçilerek araştırmaya başlanıyor.
ANAKÜTLE : Osmangazi ilçesinde yaşayan ailelerin tamamı.
ÖRNEKLEM : Seçilen 200 aile.
ANAKÜTLE : Hakkında bilgi edinilmek istenen topluluğun tamamına denir.
ÖRNEKLEM : Anakütle içinden seçilen ve anakütleyi temsil ettiğine inanılan alt topluluktur.
Anakütle
Örneklem
BİRİM : Yığın olay niteliğindeki her olaya birim denir. Canlı ve cansız varlıklar birim oluşturur. Bir olayın birim olabilmesi için sayılabilir ve ölçülebilir olması gerekir. Örnek çiçek,kalem gibi sevinç,korku,heyecan birim oluşturmaz.
BİRİM TÜRLERİ :
1. Maddesel varlığa sahip olan birimler (Sürekli) :
Birimler maddesel durumda ise bu tür birimlere ortamda devamlı ulaşabiliyorsa maddesel varlığa sahip olmayan birim denir.
2. Maddesel varlığa sahip olmayan birimler :
Trafik kazası doğum ölüm gibi ani biçimde ortaya çıkan bir anda olup biten birimlere denir.
Maddesel varlığı olmayan fakat gerçekte olan birimlerdir. Maddesel varlığa sahip olmayan birimler aynı zamanda ani birimlerdir.
3. Doğal birimler :
Parçalandığında yada birleştirildiğinde niteliğini kaybeden birimlere doğal birim denir. Örnek masa,araba,insan,kalem.
4. Doğal olmayan birim :
Parçalandığında yada birleştirildiğinde özelliğini kaybetmeyen birimlere denir. Örnek arsa,uzunluk(metre)
5. Gerçek birim :
Gerçekte var olan birimlere gerçek birim denir.
6. Varsayımsal birim :
Gerçekte var olmayan fakat oluşturulması düşünülen birimdir. Örnek 10 kişilik öğrenci grubundan seçilen 3 öğrenci grubu.
DEĞİŞKEN : Birimlerin sahip olduğu özelliklere değişken denir. Değişkenin aldığı değerlerede şık denir.
Öğrencià öğrenci à boyu
Kilosu
Yaşı à 20
Birim 25 Şık
30
DEĞİŞKEN TÜRLERİ :
• Zaman Değişkeni : Değişkenin aldığı değerler belli bir zaman içeriyorsa zaman değişkenidir. Örnek – Bir insanın doğum tarih , Şirket kuruluş yılı , Okulun kuruluş yılı
• Mekan Değişkeni : Değişkenin aldığı değerler mekana göre değişiyorsa mekan değişkenidir. Örnek – Doğum yeri , Üniversitenin kuruluş yeri gibi.
• Maddesel Değişken : Değişkenin aldığı değerler zamana ve mekana göre oluşmuyorsa maddesel değişkendir. Örnek – Cinsiyet , medeni hal.
ANAKÜTLE : Anakütle birimlerden oluşur. Anakütleyi oluştururken birimlerin aynı nedenlerin etkisi altında kalmasına dikkat edilir. Örneğin – öğrencilerle ilgili yapılan bir araştırmada anakütle tamamıyla öğrencilerden oluşmalıdır. Öğretmenler anakütlenin içine giremez.
KÜTLE TÜRLERİ :
• Gerçek Kütle : Gerçek birimlerden oluşmuş kütleye gerçek kütle denir.
• Varsayımsal Kütle : Varsayımsal birimlerden oluşan kütleye denir.
• Sonlu kütle : Kütledeki birimler sonlu sayıda ise yani sayılabiliyorsa bu tür kütlelere sonlu kütle denir. Örnek – Okuldaki öğrenciler.
• Sonsuz Kütle : Kütleyi oluşturan birimler sayılamıyorsa bu tür kütlelere sonsuz kütle denir. Örnek – Gökyüzündeki yıldızlar , denizdeki canlılar.
VERİ DERLEME :
• Ani veri derleme : Araştırılarak kütledeki birimler sürekli ise istenilen zaman gözlenmeye hazır olan bu birimlerin işlemlerine ani veri derleme denir. Örnek – Nüfus sıyımı ve işyeri sayımı diyebiliriz.
• Sürekli veri derleme : Kütle ani birimlerden oluşuyorsa belli bir aralıkta gözlenmesi gerekir. Bu işlemlerede sürekli veri derleme denir. Örnek – Doğum , ölüm.
• Genel veri derleme : Hakkında bilgi edinilmek istenilen kütlenin tamamının derlenmesine denir.
• Kısmi veri derleme : Hakkında bilgi edinilmek istenilen kütlenin birimleri arasından bir kısmının seçilerek derlenmesine denir.
İSTATİSTİK DERS ARŞİVİ
• Ana kütlenin tümüne ulaşılamadığı durumda, ana kütle ile ilgili bir yargı elde etmek amacıyla üzerinde istatiksel değerlerin hesaplandığı gruba ÖRNEK adı verilir.
• Gözardı edilemeyecek kadar önemli, gözönünde tutulması gereken fark anlamlı farktır.
• Bir sınavda 4 seçenekli 40 soru soruluyor. Seçenekleri rasgele işaretleyen bir kişinin doğru cevaplarına ait beklenen frekansı 10 olur. Bir sorunun cevabının doğru olma olasılığı 1/4 olduğundan 40 x 1/4 = 10 bulunur.
• Belli bir tanıma göre gerçekleşmesi umulan frekanslara beklenen frekanslar denir.
• Hilesiz bir madeni paranın 9 kez atılışında 512 farklı sonuç elde edilir. 2N=29=512 bulunur.
• Y ve T olayları karşılıklı ayrık olaylar olduğuna göre, Y veya T olayının olasılığını hesaplamak için iki olayın olasılıkları toplanır.
• Hilesiz bir madeni para 10 kez atıldığında 1024 farklı sonuç elde edilir. 210=1024
• "İki farklı ilacın da aynı hastalığa karşı etkileri arasında bir fark olup olmadığı sınanacaktır." Bu sınamada sıfır hipotezi: İki ilacın hastalığa karşı etkileri arasında fark yoktur.
• Sıfır hipotezi ile iki ana kütlenin aynı olduğu kabul edilir.
• Doğru olan sıfır hipotezinin reddedilmesi I.tür hatadır.
• Bir hipotezi 0,02 anlam düzeyinde sınarken, doğru olan sıfır hipotezini reddederek hatalı karar verme olasılığı 0,02 dir.
• Kilogramın kesirli değerlerini alabildiği için ağırlık sürekli bir değişkendir.
• Puanlar: 90 87 80 65 53 43 Frekanslar: 1 3 3 7 8 2 ise puanı 87 ve daha az olanların toplam frekansı 23 olur. Çünkü 3+3+7+8+2=23
• 4 grubun gözlenen ve beklenen değerlerinin verildiği tablonun serbestlik derecesi 3 olur. Burada 1 satır verilmiş. kutucuk sayısı-1=4-1=3 bulunur.
• Bir araştırmada erkek ve kadın sürücülerin öğrenim düzeylerine göre (ilköğretim, lise, yüksek) gözlenen frekansların verildiği tablonun serbestlik derecesi 2 olur. (2-1)x (3-1)=1x2=2
• Gözlenen değeri 12, beklenen değeri 15 olan bir kutucuğun ki-kare değerine katkısı 0,6 dır. (12-15)x(12-15)=9 9/15=0,6
• Günler: Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma
Bilet sayısı: 30, 42, 33, 43, 40, 90,72
Günler arası farklılığın önemini belirlemek amacıyla yapılacak ki-kare uygunluk sınamasında Perşembe gününe ait gözlem sayısının ki-kareye katkısı en küçüktür. Ki-kare katkıları sırasıyla 8, 1.28 , 5.78, 0.98, 2, 32, 4.84 . Bunların en küçüğü 0.98 Buna karşı gelen gün Perşembe. Beklenen değer 350/7=50 dir. 30+42+33+43+40+90+72=350
• Ayakkabı numarası: 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45
Ayakkabı sayısı: 2, 5,7,12,8,3,2,1 Bu frekans dağılımının modu 41 dir. Maksimum ayakkabı sayısı 12 olduğundan buna karşı gelen ayakkabı numarası 41. En sık gözlenen değer mod olmaktadır.
• Gazete: F,G,H,J,K,L,M,N Satış sayısı: 20,40,28,64,12,86,45,49
Bir bayinin gazete satışlarına ait bir günlük gözlem değerlerinin yer aldığı bu serinin modu L dir. max 86 olduğundan buna karşı gelen L olmaktadır.
• Not: 3,4,5,7,8,9 Frekans: 2,2,4,10,8,4 Bu frekans dağılımının aritmetik ortalaması 6.8 dir. N=2+2+4+10+8+4=30 3X2+4X2+5X4+7X10+8X8+9X4=204 204/30=6.8
• Değerler: 6,8,9,12,a,15 Frekanslar: 4,5,5,7,3,1 Bu dağılımın aritmetik ortalaması 10 olduğuna göre a sayısı 14 olur. 6x4+8x5+9x5+12x7+ax3+15x1=208+3a
(208+3a)/25=10 Buradan a=42/3=14 bulunur.
• 2, 4, 6, 8, 10 serisinin varyansı 8 dir. Farkların karelerinin toplamının N=5 sayısına bölümü 8 olur. 40/5=8
• Bir dağılımın sapma değerleri toplamı daima sıfırdır.
• Aritmetik ortalaması 32, standart sapması 8 olan bir dağılımda X=22 değeri -1.25 standart değerine dönüşür. 22-32=-10 -10/8=-1.25 z=Standart değer=(Değer-Ortalama)/Sapma
• 5000 birimlik bir frekans eğrisinin altında kalan bölgelerden birinin oranlanmış alanı 0.25 tir. Bu bölgede birim sayısı 5000x0.25=1250 dir.
• Normal eğri altında z=1.8 ile z=2.5 arasında kalan alan 0.0297 dir. Kitabınızın 184.sayfasındaki tablodan alan 0.4938-0.4641=0.0297 bulunur.
• Aritmetik ortalaması 40 ton olan normal dağılımlı bir ana kütlede, ortalamadan 3 ton uzaktaki birimlerin z değeri z=1.25 bulunmuştur. Buna göre bu dağılımın standart sapması 2.40 bulunur. 1.25=(43-40)/s Buradan s=3/1.25=2.4 olur.
10 Ocak 2008 Perşembe
Aöf 4.Sınıf -SERMAYE PİYASASASI VE FİNANSAL KURUMLAR-
SERMAYE PİYASASASI VE FİNANSAL KURUMLAR (TANIMLAR)
ÜNİTE 1
Finansal Sistem : Bir ekonomide fon arz edenler ve talep edenler , yardımcı kuruluşlar , yatırım ve finansman araçları hukuki ve idari düzenin oluşturduğu yapıya FİNANSAL SİSTEM denir.
Finansal Piyasa : Fon açığı olan ekonomik birimlerle fon fazlası olan ekonomik birimlerin arz/talep için karşılaştıkları ayrıca finansal varlıların alınıp satıldığı yerlerdir.
Para Piyasaları(Mali piyasa) : Kısa vadeli (1 yıla kadar)fon arz ve talebin karşılaştığı piyasadır.
Sermaye Piyasaları : Orta ve Uzun vadeli fon arz ve talebin karşılaştığı piyasadır.
Paraya Çevrilebilirlik : Finansal varlığın para gibi kullanılabilmesi ve hazır satın alma gücübü ifade etmesidir.
Likitide : Finansal varlığın kısa sürede ve düşük maliyetle paraya dönüştürülme özelliğidir.
Bölüne bilirlik : Finansal varlığın en az hangi miktarda paraya çevrilebilineceğini gösterir.
Faiz : Nakti sermayenin belili bir süre kullanımı karşılığında sermaye sahibine ödene bedele faiz denir(maliyet unsurdur , sermayenin bedelidir , makro den.sağ.önemli fak.,likitideyi etkiler)
Nominal Faiz Oranı : Reel faiz oranı ile bu orana ilave edilen enflasyon ve risk primlerinden oluşur buna cari veya piyasa faiz oranıda denir.
Reel Faiz Oranı : Enflasyon ve riskin olmaması durumunda oluşan faiz oranıdır(hazine bonosu)
SPK : 1981 yılında 2499 sayılı kanunla yürürlüğe girdi.
İMKB : 1985 yılında yeniden organize olarak faaliyete başlamıştır.
ÜNİTE 2
Marjin(spread,risk primi) : Bankaların topladıkları tasarruflara ödedikleri faiz ile kredi olarak verdikleri paralardan elde ettikleri gelirler arasındaki farka denir.
Faiz oranı Riski : Bankaların tasarruflara ödedikleri faiz oranı ile uzun vadeli yaptıkları yatırım veya verdikleri kredilerde elde edecekleri faiz gelirleri arasındaki farktır.
Likidite Riski : Bankalar tasarruf sahiplerinin paralarını çekmeleri sonucu kredi talep edenlere borç sağlayamama riski taşırlar buna likidite riski denir.(öz sermaye arttırarak,kısa vad fon,menkul v. Satmak yeni tasar.çekmek,menk kıy karşılık göstererek satmak ile giderilir.)
Fizibilite Raporu : Bir yatırım programının ekonomik,teknik ve mali açıdan uygun olup olmadığını ortaya koyan yapılabilirlik raporudur.
Açık Hesap : Taraflar arasında resmi bir anlaşma olmadan satış yapılmasıdır.
Akreditif Kredi : İthalatçı müşterilerin kullandığı kısa vadeli bir banka kredisidir.
Avans (Spot) Kredisi : Kredinin Bir defade çekilip bir defeda ödenmesidir.
Cari hesap (rotatif) Kredi : Kredi kurumunun müsterisine belirli bir limite kadar açtığı,müşterininde ihtiyacı oranında kullandığı kredidir.
Hazine Bonosu : Devletin her yıl bütçe kanunlarına dayanarak nakit açığını finanse etmek için ihraçettiği kısa vadeli borçlanma aracıdır.(vadesi en cok 1 yıl,ihale yoluyla isk.satılır,ödememe veya likitide riski 0 dır,para piy.da en çok kullanılır)
Finansman Bonusu : Anonim şirketlerin ihraç ettikleri kısa vadeli ve teminatsız borç senedidir.(satışında iskonto esas alınır,para piy.aracıdır)
Factoring : İşletmenin genellikle kısa vadeli satışlarından doğan alacakların factoring kurumlarına satılmasıyla ,alacakların paraya çevrilmesi şekliyle kullanılan bir finansman yöntemidir.(Alacakların tahsil edilmeme riski ile alınması en büyük özelliğidir)
Repo : Menkul kıymatlerin geri alma taahhüdüyle satılmasıdır(banka yapar)
Ters repo : Menkul kıymetlerin geri satma taahhüdüyle alımıdır (vatandaş yapar)
Varlığa dayalı menkul kıymet(VDMK) : Gelecekte nakit girişi doğuracak alacaklar,bireysel krediler ve borçlanma araçlarının bir araya getirilerek havuz oluşturulması ve bu havuza dayalı olarak yatırımcılara borçlanma belgesi satılmasıdır yapılan işlem MENKULLEŞTİRME dir.(para piyasası aracıdır)
ÜNİTE 3
Tahvil : Anonim şirketlerin veya iktisadi kamu kuruluşlarının çıkardığı uzun vadeli borç senedidir.(vadesi en az 2 yıl ,hisse senedine göre daha az risklidir ve maliyeti daha düşük ve Tahvilin faiz ödemeleri vergi matrahından düşülür.)
İtfa Fonu : İşletmelerin İhraç ettikleri tahvillerin geri ödenmesinde kullanmak üzere oluşturdukarı fondur.(halka açık şirketlerin tahvilleri ödemede kullandığı fon)
Ödenim Fonu : Tahvillerin ana para taksitlerinin geri ödenmesi için oluşturulan fondur.
Güvenceli Tahvil : Faiz ve anapara ödemesi için bir karşılık gösterilerek çıkarılan tahvildir.
Güvencesiz Tahvil : Tahvil sahiplerinin alacaklarının güvencesi işletmenin tüm mal varlığıdır.
Kara İştiraklı Tahvil : Sahibine hem faiz hemde kardan pay hakkı veren tahvil dir.
Primli Tahviller : Tahvil üzerinde yazılı nominal değerden daha düşük bir değerle satılıyorsa İHRAÇ Primi , İtfa anında tahvil sahibine nominal degerden daha yüksek bir değer ödeniyorsa İTFA Primi söz konusudur.
Varant : Bir satın alma opsiyonudur ve sahibine bir işletmenin önceden saptanmış belirli fiyat üzerinden ve belirli sayıda hisse senetlerinden satın alma hakkı verir.
Valör : Kredi veya mevduat için bankaca faizin işletilmeye başlandığı tarihtir.
Anüite : Tahvilde faiz ödemeleri vade boyunca genellikle eşit tutarlarda yapılır eşit ödemeler dizisine anüite denir.
Çevirim(değiştirme) Fiyatı : Hisse senedine çevrilebilir tahvil sahiplerinin hisse senetlerini değiştirme halinde,hisse senetlerine uygulanacak fiyattır.
ÜNİTE 4
Hisse Senedi : Anonim şirketlerde ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerde sermayenin belli bir oranını temsil eden ve sahiplerine ortaklık hakkı sağlayan menkul kıymettir.
Anonim Şirket : Bir ünvana sahip , sermayesi belli paylara bölünmüş olan ve borçlarından dolayı yalnız mal varlığı ile sorumlu olan şirkettir.
Kayıtlı Sermaye : A.ş lerin esas sözleşmesinde hüküm bulunmak kaydıyla ve yönetim kurulu kararıyla T.T.K. daki hükümlere tabi olmadan çıkarabilecekleri azami sermaye tutarını gösteren sermayedir.
Rüçhan Hakkı : Mevcut ortakların Yeni çıkarılacak hisse senetlerinden öncelikli satın alma hakkıdır.
Halka Açık Anonim Şirket : Hisse senedi sahiplerinin sayısı 250’yi aşıyorsa veya şirket yazılı veya sözlü bir şekilde halkı ortaklığa çağırmış ise ,bu anonim şirket halka açık şirket sayılır ve spk’ya tabi olur.
xxx Hisse Senedi : Sahiplerine genel kurulda eşit oy hakkı ile kar dağıtımı ve tavsiyede eşit pay alma hakkı tanılır.
Katılma İntifa Senetleri : Kardan pay alma ,yeni hisse senedi alma,tasfiye bakiyesinden yararlanma gibi haklara sahip ama ortaklık hakkı yoktur.
Doğrudan Çıkarım : İşletmelerin aracı kullanmayarak hisse senetlerini halka satmasıdır.
Özel İhraç : Büyük tutardaki menkul kıymetlerin kurumsal yatırımcılara doğrudan satılmasıdır
Dolaylı Çıkarım : İşletmenin aracı kurumun hizmetlerinden yararlanarak hisse sentlerini halka satmasıdır.
Underwriting : Aracı kurumların veya yatırım bankalarının danışmanlık hizmeti dışında ihraç edilen menkul kıymetlere satma garantisi vermesidir.Bu hizmeti veren aracılara UNDERWRITER denilir.
Kurtaj : Aracı kurumların yaptıkları her işlem için müşterilerinden aldıkları komisyondur.
Çok Fiyat Yöntemi : Bütün alış ve satış emirlerinin sisteme girilmesi ve eşleştirmenin fiyat ve zaman önceliği esaslarına göre otomatik olarak yapılmasıdır.(sürekli müzayede)
Baz Fiyat : Bir hisse senedinin seans içinde işlem göre bileceği üst ve alt fiyat limitlerinin ve fiyat adımlarının belirlenmesine esas teşkil eden fiyattır.
Lot: 1.000 adet hisse senedinden oluşan standart işlem birimidir.
Borsa Seansı : Borsada işlem gören menkul kıymetler her gün belirli saatler arasında alınıp satılır bu işlem süresidir.
Hisse senedi Değerleme : Hisse senedinin gelecekte sağlayacağı tahmin edilen dönemsel kazançların belirli bir iskonto oranı ile iskonto edilerek toplanmaları işlemidir.
Ulusal Pazar(Kot İçi Pazar) : Borsa kotunda bulunan ve asgari tedavül kriterlerine haiz şirketlerin hisse senetlerinin güven ve istikrar içerisinde işlem gördüğü piyasadır.
Toptan Satışlar Pazarı : Önceden alıcıları belirli olan veya olmayan belirli bir miktardaki hisse senedi işlemlerinin yapıldığı piyasadır.
Defter Değeri : Öz sermaye toplamının hisse senedi sayısına bölünmesiyle bulunan değerdir.
Gerçek Değer : İşletmenin gelecekteki kazançları ve kar payları belli bir iskonto oranıyla bugüne indirgenip bugunki değerler toplandığında bulunan değerdir.
Etkin Piyasa : Menkul kıymet fiyatlarının ,menkul kıymet değeriyle ilgili tüm bilgileri yansıttığı piyasadır.
Temel Analiz : Menkul kıymetlere ilişkin genel ve özel bilgilerin toplanarak sistematik bir şekilde değerlendirilmesi ve bu doğrultuda tahminler yapılmasıdır.
Teknik analiz : Hisse senetlerinin geçmişteki fiyat hareketlerinin gelecekte de tekrarlanacağını varsayarak , hisse senetlerine ilişkin alım satım kararlarının verirdiği tekniktir.
Dow Teorisi : Piyasa analizlerinde amacın piyasada fiyatların gidiş yönünü belirlemek olduğu görüşüne dayanmaktadır.
Boğa Piyasası : Hisse senedi fiyatlarının yükselme eğiliminde olduğu piyasaya denir.
Ayı Piyasası : Hisse Senedi fiyatlarının düşme eğiliminde olduğu piyasadır.
ÜNİTE 5
Türev Ürün : Fiyatları başka bir ürünün fiyatına bağlı olan ürünlerdir.
Türev Kullanım amaçları :
Riskten Korunma
Spekülasyon(tahmin)
Arbitraj
Arbitraj : Aynı ve eşit miktardaki bir malın eş zamanlı olarak bir piyasadan alınıp diğer piyasayada avantajlı bir şekilde satılarak riske girmeden fiyat farklılıklarından dolayı kar elde edilmesidir.
Vadeli (Forward) Piyasalar : İleri bir tarihte teslimi söz konusu olacak herhangi bir malın,vadesi,fiyatı ve miktarı bugünden belirlenerek ,sözleşmeye bağlandığı işlemler veya sözleşmelerdir.
Forward Kur Primi : Vadeli kurun cari kurdan büyük olması durumunda aradaki farktır ,düşükse Forward Kur İskontosudur.
Gelecek (future) Piyasalar : Belirli nitelikteki ve miktardaki bir malın finansal ürünün bugünden balirlenen bir fiyattan,gelecekteki bir tarihte teslim edilmesini veya teslim alınmasını hükme bağlayan sözleşmelerdir.
Takas odası : Opsiyon ve Gelecek borsalarında alıcı ve satıcıların yükümlülüklerini yerine getirmesini ve güveni sağlayan kuruma takas odası denır.
Teminat ( marjin)Takas odasının üstlendiği riskler sebebiyle alıcı ve satıcıdan aldığı temğinat mektubudur.
Opsiyon Piyasaları : Sahibine belirli sayıda menkul kıymetin veya malın önceden belilenen bir fiyattan belirli bir süre içerisinde alım ve satım HAKKINI veren sözleşmelerdir.
Opsiyon Fiyatı : Opsiyon alıcısının ,satın alma veya satma hakkını elde edebilmek için ,opsiyon satıcısına ödediği tutardır.
Swap : Takas ,değiştirme anlamına gelir.İki taraf arasında yapılan faiz veya ana para ödemelerinin koşullarını önceden belirleyerek ,değişimi sağlayan bir sözleşmedir.
Libor : İngilterede her gün belirlenen bankalar arası faiz oranıdır.
Prime Rate : Amerikada kredibilitesi yüksek işletmelere uygulanan faiz oranıdır.
• İMKB de vadeli işlemler borsası 15 auğ 2001 de başlamıştır.
ÜNİTE 6
Spk’nın Kuruluş Amaçları : En önemli amacı yatırımcıyı ve tüm sermaye piyasasını korumak.
Not : Spk 1 başkan ,1 başkan vekili ve 5 üyeden oluşur.(görev süreleri 6 yıldır)
Not : Spk da 11 daire başkanlığı vardır.
Spk’nın mesleki faaliyetleri(den.iz.a.k) : Denetleme,izleme,araştırma,Kayıt tutma.
Not : Spk nın oluşturulmasındaki temel neden 1980 lerdeki bankerler krizidir.
SPK : Sermaye piyasaları kanununun verdiği görev ve yetkileri yapmak üzere kurulmuş idari ve mali özerkliğe sahip kuruma SPK denir.
ÜNİTE 7
Devamlı Piyasa : Borsaya kayıtlı menkul kıymetlerin en kısa sürede ve en düşük maliyetlerle alınıp satılmasıdır.(menkul kıymet borsasının en önemli fonksiyonudur)
Piyasanın Derinliği : İşlem gören menkul kıymet için işlem fiyatının altında ve üzerinde fiyatlarla çok sayıda ve yeterli miktarda yapılmış alış ve satış emirlerinin bulunmasıdır.
Piyasanın Genişliği : Menkul kıymetle ilgili alış ve satış emirlerinin hacmidir.
Piyasa Esnekliği : Piyasada bir menkul değer veya işlem gören tüm menkul değerlere ait geçici Pazar emirlerinin ortaya çıkmasına bağlı olarak piyasa dengesinin bozulması sonucu piyasaya hızla yeni emirlerin ulaşa bilmesidir.
Teklif verme yöntemi : Satın alma veya satma emri almış olan aracı kurum temsilcisinin bu emri ilgili şirket tabelasının alış veya satış kısmına yazarak teklif beklediği yöntemdir.
Piyasa Emri (serbest Emir) : Mnkul kıymetin emrin verildiği andaki piyasada bulacağı en iyi fiyatla alması yada satılmasıdır(5 lot sat veya al biçimindedir)
Sınırlı emir (limitli emir) : Yatırımcının belirlediği fiyattan işlemin yapılmasıdır(1000 adet hissesenedini 5000 tl ye sat gibi)
Zamanla Sınırlı Emir : Emrin yatırımcı için sınırladığı süre içi geçerli olan emirdir.(2gün içinde sat gibi)
Zararı Durdurma Emri : En uygun anda en uygun fiyata satın almyı içeren emirdir.
Müşteri Emri : Yatırımcının aracı kuruma verdiği Hisse senedini alım veya satım emridir.
Endeks : Menkul kıymetlerin fiyat değişimlerini incelemek üzere hazırlanan göstergedir.
Borsa Hakkında Bilgiler :
İlk menkul kıymetler borsası 1487 de belçikanın anvers şehrinde kuruldu
En büyük borsa new york borsasıdır.
Dersaadet Tahvilat borsası 1866 yılında kurulan ve sadece Osmanlı tahvillerinin alınıp satıldığı Osmanlıdaki ilk borsadır.
İmkb 1986 yılında yeniden organize edilerek etkin olarak çalışmaya başladı(1985 de kuruldu)
ÜNİTE 8
Kolektif Yatırım Kurumları : Sermaye piyasasında faaliyet gösteren ve yatırımcı bireylerin dışında özel veya tüzel bireylerce ,ülkenin ilgili yasaları ve bu yasalara göre çıkartılmış olan tebliğler hükümlerine göre kurulan ve tüzel kişiliğe sahip olan kurumlardır.
Katılma Belgesi : Yatırım fonu tarafından , hissedarlar adına yönetilen portföyün belirli bir oranını ifade eder.
Yatırım ortaklığı : Sermaye ortaklığı (anonim veya limited ortaklık) şeklinde kurulan ortaklığın pay senetleriyle yada tahvillerle sağladığı fonları portföy oluşturarak yöneten bir ortaklıktır.Benimsediği model ortaksal çözümdür,tüzel kişiliği vardır.
Yatırım Fonları : Halktan katılma belgesi karşılığı topladığı paralarla ,belge sahipleri hesabına,riskin dağıtılması ilkesi ve inaçlı mülkiyet esaslarına göre sermaye piy araçları ,gayri menkul,altın ve diğer kıymetli madenler portföyü işletmek amacı ile kurulan MALVARLI?IDIR.(ortaklık ve tüzel kişiliği yoktur,kurucu fonu yönetir)
Kapalı sonlu yatırım kurumları : Belirli bir sermaye veya fon tahsisi ile kurulan kanuni gerekleri yerine getirerek sermayelerini arttırmadıkları sürece sabit sermaye veya fonla faliyetlerini sürdüren kurumlardır.
Açık sonlu yatırım kurumları : Ortaklığın sermayesinin ve yatırım fonunun fon toplamının hiçbir formaliteye tabi olmadan arttırılıp azalta bildiği yatırım kurumlarıdır.
Net Aktif Değer : Kurumun aktiflerinin piyasa değeri toplamından varsa borçları düşütlükten sonra bulunan değerin hisse veya katılma belgesi sayısına bölünmesiyle bulunan değerdir.
Genel Amaçlı xxx hisse senesi fonu(büyüme fonu): Uzun vadeli,riski ve getirisi yüksek menkul kıymetlerden oluşan fonlardandır.
Dengeli Fonlar : Çeşitli yatırım araçlarına ,yönetim inancı doğrultusunda riski azaltacak ve devamlı gelir sağlayacak şekilde yatırım yapılmasıdır.
A tipi yatırım ortaklığı : Sadece hisse senetlerine yatırım yapmak amacıyla kurulan yatırım ortaklığıdır.
A tipi Fon : Portföyünün en az %25 i hisse senetlerinden oluşan fondur.
B tipi Fon : Portföyünde %25 den az hisse senedi bulunan fondur.
Özel Fon : Katılma belgeleri önceden belirlenmiş kişi yada kuruluşlara tahsis edilmiş fondur.
Not : İlk Yatırım fonu 1822 yılında belçikada kuruldu.
ÜNİTE 9
Dünyada İlk Merkez Bankası : 17.yy da ingilterede kurulmuştur 1694 yılında kurulan Bank of England ilk merkez bankasıdır.
T.C Merkez Bankası : 1715 sayılı yasayla 3 ekim 1931 de kurulmuştur(amacı ülkenin kalkınmasına yardım etmekti),çalışmaya 1 ocak 1932 de başlamıştır,Osmanlıda bu yetki 1863 yılında kurulan Osmanlı bankasındaydı.1211 sayılı yasaya göre temel amacı ülkede fiyat istikrarını sağlamaktır.
Uluslar arası maliye konferansı : 1920 de Brüksel de yapıldı merkez bankalarının özerk bir yapıda olması ve tüm ülkelerde merkez bankası kurulması kararı alındı.
Eurosistem : Euro’yu kullanan ab üyesi ülkelerin merkez bankalarının oluşturduğu sistemdir.bu sistemin temel amacı fiyt istikrarını sağlamaktır.
TCMB Yapısı : Başkan,Genel kurul , banka meclisi,yönetim komitesinden oluşur.
Para Politikası Kurulu : 25,04,2001 de kuruldu.para politikası ilke ve stratejilerini belirler,hükümetle birlikte enflasyon hedefini belirler,para pol.ile ilgili kamuoyunu bilgilendirir,tl’nin değerini koruması ve altın döviz karşısında pariteyi belirler.
Disponible Değer : Kasadaki nakit ile TCMB neznindeki bankaya ait serbest mevduat ve bankanın portföyünde bulunan devlet iç borçlanma senetleri toplamıdır(satılabilir değer)
Reeskont Kredileri : M.b’sının ticaret bankalarının portföyündeki müsteri senetlerini teminata alarak kredi açmasıdır.Reeskont limitlerini artırarak reeskont faizlerini düşürürse ekonomideki likitide artar.
Açık piyasa : M.b.’nın para arzını ve likiditesinin düzenlenmesi amacıyla menkul kıymet alım satımı yapmasıdır.
Doğrudan alım satım : M.b’nın bankalar veya finansal aracı kurumlarla vadelerine 1 yıldan az kalmış dibs’nin alım satımıdır.dibs nin alımı likiditeyi arttırır.
Açık Piyasa İşlemleri :
Doğrudan alım - Repo : Likidite artar
Doğrudan Satım - Ters Repo : Likidite azalır
(uzun süreli) (kısa süreli)
İhale Yöntemi : Hacimler ve vadeler piyasaya bildirilir alım-satım fiyatları ve faiz oranları piyasada oluşur.
ÜNİTE 10
Ticaret Bankaların Esas İşlevi : Tasarrufçularının mevduatlarını kabul ederek bu mevduatları kredi gereksinimine duyan kişi ve kuruluşlara aktarır(bu sayade yastık altı paralar alınır kaynak yaratılır)
İlk Ticaret Bankası : 1782 de kurulan Nord America dır.
Kıyı Bankacılığı ( off Shore) : Ülke dışından sağlanan fonların ülke dışında yada içinde kullandırılması gibi hizmetleri sunan genellikle serbest bölgelerde kurulan ülke içinde bankacılık yasal düzenlemelerine tabi olmayan banka türüdür.
Ülkemizde İlk Banka : 1847 de Bank-ı dersaadet’tir
Muazam Karşılık : Bankalarca kabul edilen mevduatlar karşılığında T.C merkez bankası nezninde bulundurlması zorunlu karşılıktır.
Para Piyasası Yatırım Fonu : Sabit Fiyatla geri ödenen katılma belgeleri çıkararak topladığı nakdi kısa süreli hazine bonosu ,mevduat sertifikası ,ticari kağıt gibi yatırım araçlarında değerlendiren fondur.
Kaydi Para : Vadesiz mevduat sahiplerine çek karnesi vererek onların hesaplarındaki tutarı banka çeki olarak harcama olanağı verir bu vesiyleyle kaydi para yaratılır.(merkez bankasında çek işlemleri sonucu biriken paradır)
Özkaynak : Toplam kaynaklar içerisinde küçük bir yere sahiptir ,ödenmiş sermaye ile yedek akçelerin toplamından oluşur.
Ödenmiş Sermaye : Ortaklar tarafından taahhüt edilmiş sermayenin fiilen ödenmiş kısmıdır.
Not : Ülekmizde bankalar kanunu hükmüne göre özkaynak hesabı bankaların üç aylık bilançoları kullanılarak yapılır.
Tasarruf Mevduatı : Özel bireylerin yaptığı mevduattır.
Ticari Mevduat : Ticari işlem için çek verilerek çlıştırılan mevduattır.
Resmi Mevduat : Resmi kurumların yatırdığı mevduattır.
Bankalar arası mevduat :Bankaların kendi aralarındaki parasal işlemleri nedeniyle oluşur.
Diğer Kuruluşlar Mevduatı : Vakıf,sandık,dernek gibi tic.faal.olmayan kuruluşların mevduatıdır
Sendikasyon Kredisi : Bir Finans kurumunun liderliğinde bir kredi verme sendikasyonu oluşur.(dış krediler için olur)
Otorize Kredi : Genel müdür,yönetim kurulu kredi komitesi ve yönetim kurulunun izni ile açılır.
Not : Ticaret bankalarının yasal dayanağı bakanlar kuruludur.
Bankaların Vereceği Kredi Limitleri: Gerçek veya Tüzel Kişilere özkaynaklarının %25’in den fazlasını veremez.
Tasarruf mevduat sigorta fonu (TMSF) : Nihayi amacı bankayı iyileştirdikten sonra 3.kişilere devretmektir.
Bankalar düzenleme ve denetleme Kurumu(BDDK) : Tasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlerinin korumak ,bankaların özel finans kurumlarının piyasa disiplini içinde sağlık etkin ve rekabet edilebilir bir yapıda işleyişine uygun ortamı yaratarak ülke ekonomisine katkıda bulunmak üzere kurulan kurumdur. Biri başkan biri ikinci başkan olmak üzere 7 üyeden oluşur.
Not: Bankaların denetlenmesine kurum bünyesinde başkana bağlı olarak çalışan bankalar yeminli murakıpları kurulu sorumludur.
ÜNİTE 11
Yatırım bankası : Sermaye pazarının birincil kesiminde anonim ortaklıkların çıkaracakları menkul kıymetlerin ihracına aracılık etme amacıyla kurulmuş finansal kuruluştur.(banka değil aracı kurumdur)Temel görevi gelişme aşamasında olan ülkeler ile bölgeler ve sektörlere orta ve uzun vadeli finans kaynağı aktarmaktır.
Risk sermayesi : İşletmelere özellikle ilk kuruluş aşamasından büyüyüp halka açılıncaya kadar gerekli olan sermayenin karşılanmasına yönelik fonlardır.
Dünya bankası Grubu :
Uluslar arası imar ve kalkınma bankası
Uluslar arası finans kurumu (az gelişmiş ülkelerde özel sektöre kredi sağlar)
Uluslar arası kalkınma birliği (gelişmekte olan ülkelere kredi sağlar)
Çok taraflı yatırım ve garanti ajansı(uluslar arası açılan kredinin oluşturduğu ülke riskini karşılar)
Türkiyede ilk kalkınma bankası : 1925 yılında kurulan sanayi ve maadin bankasıdır.
Türkiyede ilk özel kalkınma bankası : Türkiye sınai kalkınma bankasıdır 1950 de kuruldu.
ÜNİTE 12
Özel Finans Kurumu : Dini nedelerle faiz almak istemeyen kişilerin finansman ihtiyaçları için ,tasarruflarını değerlendirmeleri ve modern bankacılık hizmetlerinden yararlanmaları amacıyla faizle çalışan bankalara altarnatif kurulmuştur.
Özel Cari Hesaplar : İstenildiği her an kısmen veya tamamen geri çekilebilen vadesiz hesaplardır.
Katılma Hesapları : Kar ve zarara katılma esasına göre açtırılan hesap sahibine önceden belirlenmiş sabit bir getiri taahhüdünde bulunulmayan hesaplardır.
Güvence Fonu : Özel finans kurumlarında özel cari ve kar-zarara katılma hesaplarında toplanan tasarrufların güvence altına alınması amacıyla özel finans kurumları birliği bünyesinde kurulan fondur.
Kurumsal Yatırımcılar : Küçük yatırımcıların tasarruflarını toplayarak ,kabul edilebilir risk,getiri max,vade uyumu amaçlarına uygun olarak yatırım yapan ihtisaslaşmış finansal kurumlardır.
Sosyal Güvenlik : Halkın işsizlik ,hastalık,yaşlılık,ölüm sebebiyle geçici veya sürekli olarak kazançtan mahrum kalması nedeniyle düşeceği fakirliğe karşı genel tedbirler sistemidir.
Emekli Sandığı : 1950 yılında kuruldu ,Memurları kapsar.kurumun gelirleri ile giderleri karşılanamasa Hazinece karşılanır.
Sosyal Sigortalar Kurumu(SSK) : Hizmet adiyle çalışanların(işçi,amele)sosyal güvenliğini sağlamak amacıyla 1946 da kuruldu.
Aktif/Pasif oranı : Prim ödemeyen çalışanların ,aylık yada gelir alanlarla sağlık hizmetlerinden yararlanan ancak prim ödeme dönemi sona eren kaç kişiyi finanse ettiğini gösterir(çalışıp prim ödeyen aktif,emekli olan pasif dir.)
Aktüer : İstatistik ve olasılık hesapları ile sigorta rizikolarını ve primlerini hesaplar.
Bağkur : Belirli bir prim karşılığında devlet eliyle esnaf sanatkarlar ve bağımsız çalışan vatandaşların sosyal güvenliklerini sağlamak adına 1971 de kuruldu.
Oyak (ordu yardımlaşma kurulu ) : En etkin kuruluştur milli savunma bakanlığına bağlıdır.
Prim : Rizikoya iştirak payıdır (sigortalının ödediği paradır)
Reasürans : Sigorta şirketlerinin kendilerinin aşan kısmını başka bir sigorta şirketlere devretmesidir.
Restrosesyon : Reasürans işletmesinin üstlendiği riskleribir başka reasüröre devretmesidir.
Koasürans : Tek bir riski birden fazla sigorta şirketinin üstlenmesidir.(jeran öncülük yapar)
ÜNİTE 13
Belirsizlik koşulları : Geleceğin objektif olasılıklarla tahmin edilememe koşullarıdır.
Risk Koşulları : Geleceğin objektif olasılıkla bilinebilmesi koşullarıdır.
Kamuyu Gerektiğinde aynıtlatma : Halka açık a.ş lerin yeni menkul kıymet çıkarması
Vekaleten oy kullanma(vekillik isteyen bireyin kurulca hazırlanmış vekillik belgesinin ortaklarca imzalanması gerekir)
Şirket Devir alma
Çağrı yoluyla hisse toplanması
Özel Denetleme : Menkul kıymetlerini halka arz etmek için spk dan izin talep eden ortaklıklar ile 2499 sayılı kanun kapsamında olup da birleşme ,devir ve tasfiye durumunda olan kuruluşların denetlenmesidir.
ÜNİTE 14
Uluslar Arası Finansal Piyasa : Ulusal fonların yabancılar tarafından veya yabancı fonların yerliler tarafından kullanıldığı piyasadır.
Kıyı Ötesi (off shore piyasa): fon alışverişinin yabancılardan yabancılara olduğu piyasadır.
Eurodolar Piyasası : Bir ulusal paranın ,o paranın ana ülkesi dışındaki piyasadır.
Europara : Kendi ülkesi sınırları dışında işlem gören paradır.
Euro Kredi : bankaların içinde bulunduğu ülke parasının dışındaki paralarla açmış olduğu kredidir.(değişken faizlidir,libor esas alınır)
Euro Finansman Bonoları : Bir başka ülkenin parasına bağlı olarak çıkardıkları kısa vadeli menkul kıymettir.
Kıyı Bankacılığı : Ülke dışında toplanan fonların yine o ülke dışında kullandırılmasını amaçlayan bankacılık türüdür.
Euro Tahvil : Bağlı olduğu paranın kullanıldığı ülkede ve çıkaran kurumun ülkesinde satışına izin verilmeyen tahvillere denir.
Uluslar arası tahvil türleri :
Sabit faizli uluslar arası tahvil
Değişken faizli uluslar arası tahvil
Hissesenedine dönüştürülebilir uluslar arası tahvildir.
Depo Sertifikası : Yabancı hisse senetlerini temsilen çıkarılan ve hisse senetleriyle aynı hakları sağlayan menkul kıymettir.
Aöf 4.sınıf -MUHASEBE DENETİMİ VE MALİ ANALİZ-
ÜNİTE 1: BİLGİNİN DOĞRULUĞU, GÜVENİLİRLİĞİ VE BAĞIMSIZ DENETİM
(Ara sınavda 4-5, finalde 1-2 soru çıkacak)
* Finansal Tabloların Denetimi:
-Amacı: Finansal tabloların denetiminin amacı denetlenen işletmeye ait finansal tabloların, bu işletmenin finansal durumunu dürüst bir şekilde yansıtıp yansıtmadığını araştırmaktır.
-Denetim Ölçütleri: Finansal tabloların denetiminin ölçütü Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkeleridir.
-Bu denetim genelde dış bilgi kullanıcıları için, dış denetçiler tarafından yapılır.
*Uygunluk Denetimi:
-Amacı: Uygunluk denetimiin amacı işletmede personel tarafından yapılan işlemlerin kural ve yönetmeliklere uygun olup olmadığını araştırmaktır.
-Denetim Ölçütleri: Uygunluk denetiminin ölçütleri şirket ana sözleşmesinin hükümleri, kanun tüzük ve yönetmelikler, işletmenin üst yönetiminin belirlediği politika ve yöntemler, üçüncü kişilerle yapılan sözleşme hükümleridir.
*Faaliyet Denetimi:
-Amacı: Faaliyet denetiminin amacı bir işletmenin faaliyet yordamlarının ve politikalarının işletmenin herangi bir bölümünün etkinliğinin ve verimliliğinin değerlendirilmesidir.
-Bu denetim yönetim tarafından bilgi amaçlı olarak iç denetçilere yaptırılır.
*Özel Amaçlı Denetimler:
-Amacı: Özel amaçlı denetimlerin amacı belli bir bilgi kullanıcısı içinbelli bir konuda yapılan denetimdir. Örneğin vergi denetimi, bankaların kredini vermeden önce işletmelere yaptığı denetimdir.
*Bir finansal bilginin güvenli olabailmesi için bağımsız bir denetimden geçmiş olması gerekir.
*Denetim: Ekonomik eylemler ve olaylar hakkındaki savlar ile oluşturulmuş kriterler arasındaki, bağımsız bir uzman tarafından bu savlarla ilgili kriterlerin nesnel elde edilmesi ve sonuçların iletilmesi sürecine denetim denir.
*Muhasebe bilgilerinin doğruluğunu sağlamak ve finansal tabloları hazırlamak yönetimin görevidir.
*Denetim kavramını oluşturan unsurlar ölçüt, kanıt, bağımsız denetçi ve denetim raporudur.
*Denetimde kanıt toplanmsaının amacı denetlenmekte olan bilginin kabul edilen ölçütlere uygunluğunun belirlenmesidir.
*Mali tabloları işletme yönetimi beyan eder.
*İç denetçilerin birinci derecede sorumluluğu işletme yönetimine karşıdır.
*Ölçüt: Denetim yapılabilmesi için önceden belirlenen kriterlere ölçüt denir.
*Ülkemizde bağımsız denetim ile ilgili ilk düzenleme 1987 yılında Sermaye Piyasası Kurulu tarafında hazırlanmıştır.
*Ülkemizde bağımsız dış denetim sadece Yeminli Mali Müşavirler tarafından yapılmaktadır.
*Denetçinin esas sorumluluğu tablolardaki savlar ile ölçütleri karşılaştırarak finansal tabloların doğru ve güvenilir olup olmadığı konusunda görüş oluşturmaktır.
*Bilginin güvenilirliğinin bağımsız bir denetçi tarafından denetlenmesini gerktiren nedenler:
-İşletme sahipleri ve işletme yöneticileri arasındaki çıkar çatışmaları
-İşletmelerin giderek büyümesi ve teknolojik gelişmeler
-İşletmeler arasındaki ilişklerin, ticari işlemlerin ve bunlara bağlı olarak muhasebe sisteminin giderek karmaşıklaşması
-Küçük parasal hataların yapılması ve işletmelerin bu hataları iletmelerin bu hataları ortaya çıkaracak yordamlara sahip olamaması durumunda hataların kamülatif etkisi
-Teknolojik gelişmeler nedeniyle günümüzde muhasebe işlemleri elektronik oratmda gerçekleştirlmekte, kaydedilmekte, saklanmakta ve kullanıma sunulmaktadır. Bu kağıtsız ortamda bilgilerin tahrip edilmesi, değiştirilmesi ve kaybedilmesinin daha kolay hale gelmesi.
-Tüm bilgi kullanıcılarının bu yapıyı anlayacak uzmanlığa sahip olamamaları
Potansiyel yatırımcılar, satıcılar, kredi kurumları ve sendikalar gibi işletme dışı gruplar ve işletmenin sahipleri dahil hiç kimsenin yöneticiler gibi birinci elden bilgilere sahip olamamaları.
ÜNİTE 2: GENEL KABUL GÖRMÜŞ DENETİM STANDARTLARI
Not: Bu üniteden ara sınavda 4-5, finalde 1-2 soru çıkacaktır. (daha anlaşılır ve resimli görüntü için word belgesini indirin)
*Standart: Bir konuda olması gerekenler ya da yapılanların amaca uygunluğunun ölçülmesini sağlayacak ölçütlere standart denir.
*Denetim Standardı: Denetim ile ilgili bir sorun çıktığında, bunun çözümü için veya denetçinin denetim uygulamalarında ne şekilde davranacağı ve denetçi görüşünün nasıl oluşacağı ile ilgili daha ayrıntılı ve resmi yorum ve açıklamalara denetim standardı denir.
*Genel Kabul Görmüş Denetim Standartları:
-Mali tablolarda açıklanan muhasebe bilgisinin doğruluğunu ve güvenilirliğini denetlemeye yetkin bir meslek üyesinin (Yeminli Mali Müşavir) sahip olması gereken özellikleri; denetim uygulamalarında izleyeceği yol ve yöntemleri, elde ettiği bulgularla denetçi görüşünün nasıl oluşturulacağını ve nasıl açıklanacağını çok genel bir çerçeve içinde belirleyen ve her denetçinin her denetim faaliyetinde uyması gerekli olan kurallara Genel Kabul Görmüş Denetim Standartları denir.
-İlk olarak Amerika'da 1947 yılında geliştirilerek kabul edilmiştir.
*1.Genel Standartlar:
-Genel Standartlar, denetçinin sahip olduğu uzmanlık bilgisini ve deneyimini bağımsız bir yaklaşımla, denetim uygulamalarının başından sonuna kadar yansıtmasını ve mesleki kurallardan, standartlardan ayrılmamasını ön koşul olarak ortaya koymaktadır.
-Bu yönüyle Genel Standartlar, kaliteli bir denetim için muhasebe denetçisinin sahip olması gereken kişisel özellikleri ile denetim uygulamalarındaki tutum ve davranışların genel çerçevesini belirlemektedir.
a) Eğitim ve Yeterlilik Standardı:
-Denetim faaliyetleri yeterli teknik bilgi, deneyim ve uzmanlığa sahip kişilerce gerçekleştirilmelidir.
-Mesleki eğitim ve yeterlilik, muhasebe mesleğinin yürütülmesi için gerekli olan meslek bilgisi ve bu bilgiye sahip olduğunu kanıtlayan belgenin (diploma,sertifika...) yanı sıra, oldukça karmaşık ve çok taraflı bir çıkar ilişkisine karşı hakemlik rolünü üstlenecek kişinin (denetçi) güvenilirliğini pekiştirecek denetim bilgisi ve deneyime sahip olmayı ifade eder.
-Denetçi sıfatını kazanabilmek için yani Yeminli mali Müşavir olabilmek için 10 yıl Serbest Muhasebeci Mali Müşavir olarak fiilen çalışmış olmak, giriş sınavında başarılı olmak ve yasadaki metne uygun şekilde yemin ederek ruhsat almak gerekmektedir.
b) Bağımsızlık Standardı:
-Denetim faaliyetinin her aşamasında denetçiler bağımsız davranmalıdır.
-Muhasebenin en temel kavramı sosyal sorumluluktur.
-Sosyal sorumluluk: Muhasebe ve denetim uygulamalarında belli kişi veya grupların değil, tüm toplumun çıkarlarının gözetilmesine sosyal sorumluluk denir.
-Yeminli Mali Müşavir unvanına sahip olmak için edilen yemin bağımsızlığı pekiştirici bir uygulamadır.
c) Mesleki Dikkat ve Özen Standardı:
-Denetçinin mesleki dikkat ve titizliğinden anlaşılması gereken, denetim işinin alınmasından denetim raporunun hazırlanmasına ve denetlenen işletme ile ilgili bazı ticari sırların saklanmasına kadar, denetim uygulamalarının her aşamasında denetim standardına uygun davranılmasıdır.
*2.Çalışma Alanı Standartları:
-Çalışma standartları, denetim kapsamı ve denetim işlemlerinin belirlenmesinden denetim bulgularının raporlanmasına kadar olan süreçteki uygulamaların ne şekilde olması gerektiğini belirleyen standartlardır.
a) Planlama ve Gözetim Standardı:
-Denetim faaliyeti yeterli bir şekilde planlanmalı ve varsa denetçi yardımcıları uygun şekilde gözetlenmelidir.
-Planlama bilgileri eğer varsa önceki çalışma kağıtlarından, denetlenecek işletmelerin faaliyet konusu ile ilgili yayınlarından, müşteri işletmeye yapılan ziyaretlerden ve işletme yönetimi ile görüşmelerden elde edilir.
-Denetçi ekibinin neyi ne zaman nasıl yapacağı konularında karar verme yetkisi baş denetçiye aittir. Bu nedenle baş denetçi, yardımcılarını sürekli olarak gözlemlemelidir.
b) İç Kontrolün İncelenmesi Standardı:
-İç kontrol, işletme yönetiminin sorumluluğunda işletme varlıklarının korunmasını, finansal raporlamanın güvenilirliğini, faaliyetlerin etkinliğini ve işletme personelinin yasalara, politikalara ve kurallara uygun davranmasını sağlamaya dönük bir süreçtir.
-Denetim faaliyetinin planlanması ve yapılacak testlerin niteliğinin, tamamlanmasının ve kapsamının belirlenebilmesi için işletmenin iç kontrol sistemi incelenmeli ve değerlendirilmelidir.
-Güçlü bir iç kontrole sahip işletmelerde denetim kapsamı daha dar tutulur, denetim süresi kısalır, denetimde daha az personelden yararlanılır ve daha az kanıtla yetinilir.
c) Kanıt Toplama Standardı:
-İncelenen mali tablolar hakkında bir görüşe ulaşılmasına yardımcı olması bakımından, gözlem, soruşturma, doğrulama gibi denetim tekniklerini kullanarak yeterli sayı ve güvenilirlikte kanıt elde edilmelidir.
-Ne kadar kanıtın toplanacağı kararı denetçiye aittir.
-Denetçi, denetlenen işletmenin iç kontrol sistemine ve incelenen mali tablo kaleminin durumuna göre ne büyüklükte kanıt toplayacağını kararlaştırır.
-Toplanan kanıtların yeterliliği kadar kalitesi de önemlidir.
-Kanıtın kalitesini belirlemede Geçerlilik,Nesnellik, Süreklilik ve Zamanlılık ölçütleri kullanılır.
-Birden fazla denetçinin görüşüne aynı yönde etki eden kanıtların nesnel (objektif) kanıt olduğu kabul edilir.
3.Raporlama Standartları:
-Denetim raporu, mali tablolar üzerinde bir uzmanın inceleme yaptığını gösteren tek kanıttır.
-Denetim raporu denetim sürecinin tümünde mali tablolarla ilgili olarak oluşan denetçi kanaatini çok kısa, yalın,anlaşılır bir dille ve ayrıca bir yorum gerektirmeyecek şekilde açıklamalıdır.
a) Uygunluk Standardı:
-Denetim raporunda incelenen mali tabloların Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkeleri'ne uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığı bildirilmelidir.
-Denetçi bu konudaki görüşünü açıkça belirtmediği takdirde işletmenin mali tablolarının Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkeleri'ne uygun düzenlenmiş olduğu varsayılır.
b) Tutarlılık Standardı:
-Denetim raporunda, incelenen dönemde geçerli olan muhasebe politikalarının ve yöntemlerinin önceki dönemde de aynen uygulanıp uygulanmadığı belirtilmelidir.
-Muhasebenin uygulama yöntemlerinin sık sık değiştirilmemesi gerekir.Eğer bir değişiklik yapılması gerekiyorsa, bu değişikliğin ne anlama geldiği,etkileri ve sonuçları ile birlikte önceki durumla kıyaslanarak açıkça ortaya konulmalıdır.
c)Yeterli Açıklama Standardı:
-Denetim raporunda aksi belirtilmedikçe, incelenen mali tabloların eklerinde yer alan açıklayıcı bilgilerin (dipnot) yeterli olduğu kabul edilir.
d)Görüş Bildirme Standardı:
-Denetim raporunda, denetim faaliyetinin sonucunu ortaya koyacak şekilde mali tabloların bütünü ile ilgili bir yargıya ulaşılmalı ve bu görüş olumlu, olumsuz şartlı olarak açıklanmalıdır.
-Görüş bildirmekten kaçınılacaksa bu durumun nedenleri ayrıntılı olarak raporda yer almalıdır.
-4 farklı görüş açıklama olanağı vardır bunlar:
Olumlu Görüş
Olumsuz Görüş
Şartlı Görüş
Görüş Bildirmekten Kaçınma
ÜNİTE 3: DENETİMDE ÖNEMLİLİK, RİSK VE KANIT KAVRAMLARI
VE ÇALIŞMA KAĞITLARI
Not: Bu üniteden ara sınavda 4-5, finalde 1-2 soru çıkacaktır. Bu üniteye çok iyi şekilde çalışarak bu üniteden ara sınavdan 13-16, finalden 3-6 puan alabilirsiniz…
1.Önemlilik Kavramı
*Önemlilik: Finansal tablolarda atlanan veya yanlış beyan edilen muhasebe bilgisinin mevcut koşullar ışığında finansal tablolardaki bilgiye güvenerek karar veren mantıklı bir kişinin kararını etkileyecek boyutta olmasıdır. Bu yanlışlıklar kasıtlı olarak yapılırsa hile, yanlışlıkla yapılırsa hata olarak adlandırılır.
Önemliliğin Uygulanması:
*Denetçiler her denetimde önemlilik yargısında bulunmak zorundadır.
*Önemlilik Eşiği: Denetçinin önemlilik hakkında ilk belirleyeceği şey önemlilik eşiğidir. Denetçinin finansal tablolarda yanlış beyan edilebileceğine ve yine de kullanıcıların mantıksal kararlarını etkilemeyeceğine inandığı maksimum tutardır. Ancak önemlilik kesin değil göreceli bir kavramdır.
2.Denetim Riski
*Denetim riski: Denetçinin finansal tablolar hakkında uygun olmayan görüş verme olasılığıdır.
*Bulgu riski: Bir şirket tarafında yayınlanan finansal tabloların önemli ölçüde yanlış veya yanıltıcı olabilme olasılığıdır.
*İş riski: Denetçinin kendisinin de finansal tablolar hakkında yanlış görüş verebilme olasılığıdır.
*Toplam risk (bilgi riski + iş riski) denetim riski olarak ifade edilir.
*Denetim riskinin asıl risk, kontrol riski ve bulgu riski olmak üzere üç bileşeni vardır.
*Asıl (doğal) risk: İç kontrolün olmadığı varsayımıyla bir savın finansal tablolardaki yanıltıcı beyanlara olan duyarlılığıdır.
*Kontrol riski: Yanıltıcı beyanların müşterinin iç kontrol sistemi tarafından zamanında engellenmemesi riskidir.
*Bulgu Riski: Yapılan maddi doğrulama yordamlarının hesap kalanları veya işlem sınıflarındaki bir yanıltıcı beyanı ortaya çıkaramama riskidir.
*Denetim Riski Modeli:
Denetim riski = Asıl (doğal) Risk x Kontrol Riski x Bulgu Riski
3.Denetimin Kanıtı
*Denetim Kanıtları: Denetim görüşün dayandığı bir sonuca ulaşmak için denetçi tarafından kullanılan tüm bilgilerdir. Ve finansal tabloların dayandığı muhasebe kayıtlarında yer alan bilgileri ve diğer bilgileri kapsar.
*Esas Muhasebe Verileri: Büyük defter, yevmiye defteri, yardımcı defterler, muhasebe yönetmelikleri, biçimsel yevmiye kayıtlarında yer almayan finansal tablolar hakkında bir görüş oluşturmaya yetecek ölçüde denetim kanıtı sağlaması durumunda denetçi, diğer destekleyici denetim kanıtlarını elde eder.
*Destekleyici Bilgiler: Denetçinin mantıklı bir sonuca ulaşmasına olanak sağlayan çekler, EFT kayıtları, faturalar, sözleşmeler, toplantı tutanakları; üçüncü kişilerden gelen doğrulamalar ve diğer yazılı beyanlar, analist raporları, rakiplerle karşılaştırmalı veriler, kontrol yönetmelikleri, soruşturma, gözlem ve kontrol gibi yordamlarla denetçi tarafından geliştirilen veya elde edilebilen bilgilerdir.
Kanıtın Özellikleri
*Yeterlilik kanıtın miktarıyla ilgiliyken, uygunluk kanıtın niteliği ile ilgilidir.
*Kanıtın yeterliği, önemlilik ve risk unsurları tarafından belirlenir. Bir kalemin önemlilik derecesi arttıkça daha fazla kanıt toplanması gerekir.
*Kanıtın uygunluğu, kanıtın niteliğinin ölçüsüdür. Bir kanıtın uygunluğu onun güvenilir ve ilgili olmasına bağlıdır.
Denetim Kanıtı Elde Etmede Savların Kullanımı
1.Var Olma ve Meydana Gelme İle İlgili Savlar: Belirli bir tarihte işletmenin varlıkları ve borçlarının mevcut olup olmaması ve kaydedilmiş işlemlerin belirli bir dönem içinde meydana gelip gelmediğine ilişkin savlardır.
2.Tamlıkla İlgili Savlar: Finansal tablolarda sunulması gereken tüm işlem ve hesapların finansal tablolarda yer alıp almamasıyla ilgilidir.
3. Haklar ve Yükümlülüklerle İlgili Savlar: Belirli bir tarihte varlıkların işletmenin hakları, borçların ise yükümlülükleri olup olmadığına ilişkin savlardır.
4.Değerleme ve Dağıtımla İlgili Savlar: Varlıklar, borçlar, öz sermaye, gelir ve gider unsurlarının finansal tablolarda uygun rakamlarla yer alıp almamasıyla ilgili savlardır.
Kanıt Elde Etmek İçin Uygulanan Denetim Yordamları
*Risk belirleme yordamları
*Kontrol testleri
*Maddi doğrulama yordamları
Aşağıdaki denetim yordamları veya onların bileşeni denetçi tarafından uygulandıkları koşullara bağlı olarak; risk belirleme yordamları, kontrol testleri veya maddi doğrulama yordamları olarak kullanılır:
Kayıtların veya belgelerin kontrolü,
Sabit varlıkların kontrolü,
Gözlem,
Soruşturma,
Doğrulama,
Yeniden hesaplama,
Yeniden yapma,
Analitik yordamlar.
4.Çalışma Kağıtları
*Çalışma kağıtları denetçinin çalışma ve denetim hakkında ulaştığı sonuçlarla ilgili olarak tuttuğu kayıtlardır.
Çalışma Kağıtlarının Türleri
*Sürekli Dosya: Aynı müşteriyle sürekli çalışılması durumunda müşteri ile ilgili tarihsel bilgileri kapsar. Bu dosyanın kullanılmasıyla dönemler itibariyle değişmeyen konularda çalışma kağıdı düzenleme gereği ortadan kalkar. Bu belgeler şunlardır:
*Şirket tüzüğü, yönetmelikler ve şirket sözleşmesinin kopyaları.
*Kira sözleşmeleri, tahvil sözleşmeleri ve telif sözleşmeleri gibi uzun vadeli sözleşmelerin kopyalarıdır.
*Şirketin geçmişine, ürünlerine ve pazarlarına ilişkin bilgiler.
*Genel kurul, yönetim kurulu ve denetim komitelerinin önemli toplantılarına ilişkin tutanakların kopyaları.
*Öz sermaye, dağıtılmış karlar, ortaklık sermayesi vb. kalanları birkaç yıl nakledilen hesapların listesi.
*Önceki yılların finansal tablolarının ve denetim raporlarının kopyaları.
ÜNİTE 4: İÇ KONTROL, DENETİM TESTLERİ VE DENETİM PLANLAMASI
Not: Bu üniteden ara sınavda 4-5, finalde 1-2 soru çıkacaktır. Bu üniteye çok iyi şekilde çalışarak bu üniteden ara sınavdan 13-16, finalden 3-6 puan alabilirsiniz…
*İç kontrol: Finansal bilgilerin doğruluğu ve güvenilirliğini, faaliyetlerin etkinlik ve verimliliğini ve yapılan işlemlerin yasa ve ilgili düzenlemelere uygunluğunu amaçlayan işletme içersinde oluşturulmuş bir süreçtir.
-İç kontrolün temel amaçlarında biri finansal raporların doğruluğunu ve güvenilirliğini sağlamaktır.
-İç kontrol bir süreçtir.
-İç kontrol insanlar tarafından gerçekleştirilir.
-İç kontrolden kesinlik, garanti beklenemez.
*İç denetim: İç kontrolün amaçlarına ulaşması için işletme içersinde bulunması zorunlu unsurlardan biridir.
İç Kontrolün Amaç ve Unsurları
İç kontrolün amaçları:
-Faaliyetle ilgili amaçlar: İşletme varlıklarının etkin ve verimli kullanılmasıyla ilgili faaliyetsel amaçlardır.
-Finansal raporlamayla ilgili amaçlar
-Uygunluk amaçları
İç kontrolün unsurları
1.Kontrol Çevresi
-Dürüstlük ve etik değerler.
-Uzmanlığın dikkate alınması.
-Yönetim kurulunun veya denetim komitesinin katılımı.
-Yönetim felsefesi ve faaliyet yaklaşımı.
-Örgütsel yapı.
-Yetki ve sorumluluk verme yöntemleri.
-İnsan kaynakları politikaları ve uygulamaları.
2.Risk Değerlemesi
*Risk: İşletme faaliyetlerinin planlandığı gibi gerçekleşmeme olasılığıdır.
Risk değerlemesinin üç temel unsuru vardır:
-Amaçların belirlenmesi.
-Risklerin tespiti ve analizi.
-Değişim yönetimi: Riskin ortaya çıkması durumunda uygulanabilinecek hareket tarzlarının belirlenmesidir.
3.Kontrol Eylemleri
-Üst yönetim kademelerinin değişik alanlardaki performans sonuçlarını incelemesi.
-Faaliyet veya eylemsel düzeydeki yöneticilerin kendi bölüm veya birimleriyle ilgili performans sonuçlarını izlemesi.
-Fiziksel kontroller.
-Bilgi süreçleme ve bilgi sistemleri üzerindeki kontroller.
-Amaçlar ve fiili sonuçları karşılaştırmamızı sağlayan performans göstergelerinin oluşturulması. (örn: bütçe)
-Görevlerin ayrımı: Mali nitelikteki bir işlemin tek bir kişinin sorumluluğuna bırakılmamasıdır.
*İşlemlerin yapılması *İşlemlerin kaydı *Aktiflerin korunması
Bu işlemler farklı kişilerce yapılmalıdır.
4.Bilgi ve İletişim:
-Muhasebe bilgi sistemi en eski işletme bilgi sitemidir.
-Bilgi şu niteliklerde olmalıdır:
*Gereklilik *Zamanlılık *Geçerlilik *Doğruluk *Ulaşılabilirlik
5.İzleme
*İzleme: İç kontrol tablosunun sürekli takip edilmesi ve değerlendirilmesidir. İzlemenin iki temel amacı vardır.
-Kurulmuş bulunan iç kontrol sisteminin etkinliğinin takibi ve değerlendirilmesi.
- Yeni gelişmeler ve değişen koşullar neticesinde işletmede uygulanabilecek yeni kontrol yöntemlerinin tespiti.
*İzleme süreci üç aşamada yapılır:
-Kontrol faaliyetlerinin uygun personel tarafından yapılıp yapılmadığı,
-Kontrol faaliyetlerinin uygun bir şekilde, zamanlı olarak yerine getirilip getirilmediği,
-Belirlenen alanda gerekli düzenlemenin yapılıp yapılmadığı.
Denetim Karar Süreci ve Denetim Riski Kavramları
*Denetim Karar Süreci: Denetim riskini en aza indirgeyecek şekilde inceleyecek biçimde, incelediği hesap kalanı veya işlem grubuyla ilgili görüş oluşturmasını sağlamak için takip ettiği yola denir.
1.İç Kontrol Hakkında Bilgi Toplama Yöntemleri
-İç kontrol soru kağıdı (anket yöntemi)
-Akış şemaları: veri ve yetki akışını gösteren semboller diyagramıdır.
-Not alma.
2.İç Kontrol Riskinin Başlangıç Belirlemesinin Yapılması
Kontrol riskinin belirlemesinde denetçi şunları yapabilir:
-Hesap veya işlem grubuyla ilgili potansiyel hataları belirleme.
-Bu hataları önleyebilecek veya bulabilecek uygun iç kontrol yöntemlerinin mevcut olup olmadığını belirleme.
-Kontroller mevcut ise etkinliğini değerlendirmek için testlerin yapılması.
Bu ilk iki adımdan sonra eğer denetçi inceleme konusu alanlar ile ilgili iç kontrol politika ve prosedürlerinin olmadığına karar verirse kontrol riskinin maksimum (%100) olarak belirler. Tam tersi durumda ise maksimumun altında olarak belirler ve üçüncü adımı uygulamaya geçer.
3.Uygunluk Testleri
*Uygunluk testleri: İç kontrollerin değerlendirilmesi için yapılan testlerdir. İki amacı vardır:
-Kontrollerin tasarlanıp etkinliğinin değerlendirilmesi,
-İşleyiş etkinliğinin değerlendirilmesi.
4.İç Kontrol Riskinin Son Belirlemesinin Yapılması
-Uygunluk testlerinde elde edilen kanıtlar düşük bir risk belirlemeyi desteklemiyorsa kontrol riski maksimum olarak belirlenir.
-Denetçi aşağıdaki faktörlere dikkat ederek ve mesleki deneyim ve sezgisini kullanarak bir yargılama yapacaktır.
*Kanıtın türü *Kanıtın kaynağı *Kanıtın zamanlılığı * Kanıtın karşılıklı ilgililiği
5.Maddi Doğruluk Testleri
-Kontrol riski yüksekse maddi doğruluk testleri bilanço tarihinde ya da yakın bir tarihte yapılır. Risk düşük olduğunda yıl içinde yapılır.
-Kontrol riskinin yüksek olması durumunda maddi doğruluk testlerinden elde edilecek kanıt miktarı da çok olmalıdır.
Denetim Planlaması
Denetim İşinin Kabulü
-Denetim firması denetim işini kabul etmeden önce işletmeyi ön bir değerlendirmeden geçirmesi gerekir. İşletmenin ilişkide bulunduğu bankaları, müşterileri, muhasebecileri ve avukatlarıyla görüşebilir.
-Denetçi firma işletmeyi daha önceden denetleyen kişiyle, işletmenin üst yönetimi ve kilit noktalardaki yöneticilerle görüşme yapması yararlı olur.
-Denetçi firma ve işletme yönetimi arasında anlaşma mektubu imzalanır. Bu anlaşma mektubunda denetimin başlangıç ve bitiş tarihi, denetim kapsamı, varsa sınırlamalar, denetim raporunun teslim tarihi, denetim ücreti ve denetimle ilgili denetim firması ve işletmenin sorumluluklarının sınırları yer alır.
ÜNİTE 5 : MUHASEBE DENETİMİNDE ÖRNEKLEME
Not: Bu üniteden ara sınavda 4-5, finalde 1-2 soru çıkacaktır. Bu üniteye çok iyi şekilde çalışarak bu üniteden ara sınavdan 13-16, finalden 3-6 puan alabilirsiniz…
*Örnekleme: Evrenden bir örneklem seçilmesi ve sadece bu örneklemin incelemeye alınması ile varılacak sonucun evrene mal edilmesi olayına istatistikte verilen addır.
-Denetçi, müşteri işletmenin iç kontrolünü anlamak, muhasebe işlemlerinin hatalar ve hileler yönünden ne ölçüde etkilendiğini saptamak için bu işlemlerin tümünü tek tek incelemek zorunda değildir. Bu nedenle denetçi örnekleme yöntemine başvurur.
1.Rassal Örneklem, Evren ve Örnekleme Riski
a. Rassal Örneklem
*Basit rassal örneklem: Eşit seçilme şansına sahip birimlerden oluşan bir evrenden tamamıyla rassal seçilen bir örneklemdir.
-İstatiki örnekleme olasılığına dayanır. Yani evreni oluşturan her birimin seçilme olasılığı vardır.
-Başarılı bir örneklemenin gerçekleşmesi için temel ilkeler şunlardır:
*Örneklem seçilecek evren hakkında bazı özel bilgiler baştan elde edilmelidir.
*Seçme işlemi, ilgilenilen özellik ve ya değişkenden bağımsız elde edilmelidir.
*Örneklem bir önyargıya yer verilmeden seçilmelidir.
*Örnekleme alınan birimlerden her biri diğerinden bağımsız olmalıdır.
*Verilerin seçildiği alanlarla diğer alanlar arasında temel ayrımlar bulunmalıdır.
*Örnekleme alınacak verilerin hepsine aynı koşullar ayrıcalıksız olarak uygulanmalıdır.
b. Evren
*Evren: Denetçinin bilgi edinmek istediği ve aynı türden birimlerin oluşturduğu alan veya ana kütledir.
-Evren denetim amaçlarına uygun olmalıdır.
-Evren tanımı başka bir denetçiye bir birimin evrene ait olup olmayacağını belirleme olanağını vermelidir.
*Örneklem Çerçevesi: Denetçi evrenin fiziksel yapılanışını önceden ve tam olarak belirlemelidir. Bu fiziksel yapılanmaya veya tüm evren birimlerini içeren listeye örneklem çerçevesi denir.
c. Örnekleme Riski
*Örnekleme riski: Denetçinin örneklemi temel alan sonuçlarıyla, evrenin tamamına aynı yolla uyguladığı testlerden elde edeceği sonuçlar arasında fark olması olasılığıdır. Bu aradaki fark örnekleme hatası olarak nitelendirilir.
-Uygunluk testlerinin gerçekleşmesinde örnekleme riski iki şekilde karşımıza çıkabilir:
*Alfa Riski (Tip I): İç kontrol yeterince güvenilir olduğu halde, denetçinin örneklemden elde ettiği sonuçlara bakarak iç kontrolün yeterli güveni sağlamadığı kanısına varmasıdır.
*Beta Riski (Tip II): Denetçinin, iç kontrol yeterince güvenilir olmadığı halde güvenilir olduğu kanısına varmasıdır.
-Maddi doğruluk testlerinin gerçekleştirilmesinde de şu hata tipleri belirtilmektedir:
*Yanlış Ret Riski (Tip I): Örneklem sonuçları hesap kalanında bir maddi hata olduğunu desteklemekle birlikte, maddi bir hatanın olmaması riskidir.
*Yanlış Kabul Riski (Tip II): Örneklem sonuçları hesap kalanında bir maddi hata olmadığını desteklemekle birlikte maddi bir hata olması riskidir.
2.Muhasebe Denetiminde İstatistiksel Örnekleme Türleri
*İstatistiksel olmayan örnekleme: Olasılığa dayanmayan ve örneklem birimlerinin seçiminde veya örneklem büyüklüğünün belirlenmesinde denetçinin tamamen öznel olarak davranması ile gerçekleştirilen örnekleme türüdür.
*İstatistiksel Örnekleme: Az sayıda birimlerden oluşan örneklemin incelenerek, elde edilen sonuçların bu muhasebe denetiminde istatistiksel örnekleme olarak tanımlanır. Üç temel modeli vardır:
a) Nitelik Örneklemesi: Bir muhasebe evrenindeki hataların ortaya çıkış oranını tahmin etmek için kullanılan istatistiksel bir örnekleme türüdür.
-Bu örnekleme türü için önemli olan hatanın ya da hilenin parasal olarak ne kadar olduğu değil var olup olmadığıdır.
-Bu örneklemede denetçinin belirlemesi gereken noktalar şunlardır.
*Kontrol test amaçlarını belirlemek,
*Kontrol politika ve prosedürlerinde sapmayı tanımlamak,
*Evreni tanımlamak,
*Örneklem birimini tanımlamak,
*Örneklem büyüklüğünü belirlemek.
Nitelik Örneklemesinde Örneklem Büyüklüğünün Belirlenmesi:
-Örneklem büyüklüğü belirlemek için şu faktörler göz önünde bulundurulmalıdır:
*Kabul edilebilir risk: Bu risk genelde %5 veya %10 olarak belirlenir.
*Kabul edilebilir sapma oranı: Denetçinin kontrol prosedürlerine ilişkin duyduğu güvenden sapmanın kabul edilebileceği maksimum orandır.
*Evrenin beklenen sapma oranı: Denetçi evrenin geçmiş yıllardaki sonuçlarına veya pilot örneklem sonuçlarına bakarak evrendeki sapmaya ilişkin beklentisini belirler.
-Buluş Örneklemesi: Sahte çek düzenlenmesi gibi sık rastlanmayan hatta çok özel olan bir durumu belirlemek istendiğinde başvurulan bir örnekleme türüdür.
b) Parasal Birim Örneklemesi: Nitelik örneklemesi tekniğiyle, bir hesap sınıfına veya hesap kalanına ilişkin parasal tutar hatalarının tahminlerini yapmak için kullanılır.
Parasal Birim Örneklemesinde Örneklem Büyüklüğünün Belirlenmesi:
Örneklem büyüklüğünün belirlenmesi için şu ön belirlemeler yapılmalıdır:
-Defter değeri (Evrenin kayıtlı tutarı)
-Yanlış kabul riski için güvenilirlik faktörü
-Kabul edilebilir hata (Evrendeki katlanılabilinecek maksimum hata tutarı)
-Beklenen hata (Tahmin edilen parasal hata tutarı)
-Genişleme faktörü
c) Değişkenler Örneklemesi: Denetinin niceliksel tahminlere ulaşmak istediği durumlardan kullandığı örnekleme türüdür.
3. Örneklem Seçimi
a) Rassal Sayılar Tablosu: 0-9 arasında değişen rassal sayılar tablosu kullanılarak örneklemin hangi evren birimlerinin gireceği tamamen rassal olarak belirlenir.
b) Bilgisayarla Rassal Sayılar Oluşturulması: Bir yazılım yardımıyla kolayca yapılarak, çok daha hızlı ve insan hatalarına olanak vermeden seçim yapılmış olur.
c) Sistematik Seçim: Denetçinin bir örnekleme aralığı seçip bu örnekleme aralığının büyüklüğüne göre örneklem birimlerini seçtiği yöntemdir. İlk birim rassal olarak seçilirken diğerleri otomatik olarak seçilir. Bu yöntem yanlıdır.
d) Katmanlı Seçim: Evren katmanlara ayrılarak büyük tutarların temsil edilmense olanak verilir.
e) Blok Seçim:Evrenden zaman olarak veya fiziksel olarak bir birine çok yakın birimlerin seçilmesiyle oluşur. Blok örneklem temsili değildir. Evren hakkında istatistiksel bilgi veremez. Bu yöntem kullanılmaktan kaçınılmalıdır.
ÜNİTE-6
Uygunluk testleri( Kontrol Testleri ) Yapılış zamanı açısından yıl içi testleri,Maddi Doğruluk testleri ise,yapılış zamanı açısından yıl sonu testleri olarak adlandırılmaktadır.
Denetimin Genel Amaçları Şunlardır
* Varolma ve Gerçekleşme ( Meydana Gelme )
* Tamlık
* Haklar ve yükümlülükler
* Değerleme ve Dağıtım
* Sunum ve Açıklama
Denetçinin hem uygunluk testlerinin hemde maddi doğruluk testlerinin amaçlarına ulaşmak için uygulayacağı testler şunlardır :
* İşlem testleri : İşlemlerin test edilmesidir.Bir işlemin belgelendirilmesinde ve muhasebe kayıtlarına geçirilmesinde düzenlenen tüm belgelerin ve izlenen tüm muhasabeleştirme işlemlerinin doğru olarak yerine getirilip getirilmediğinin denetçi tarafından incelenmesinde kullanılan testlerdir.İşlem testleri hem uygunluk testlerinin hemde maddi doğruluk testlerinin amaçlarına hizmet ettiği için çift amaçlı testler olarak kabul edilmektedir.
* Hesap Kalanı Testleri : Hesap kalanlarının doğru olup olmadığını değerlemek için tamamen maddi doğruluk testlerinin amacına hizmet etmek için kullanılan testlerdir.
Analitik Prosedürler : Bu Prosedürler denetçinin görüş oluşturmasına yardımcı olmak amacıyla analitik kanıtları elde etmede kullanılır.Bu prosedürler müşteri işletmenin finansal karakterli olan veya finansal karakterli olmayan çeşitli verileri ile işletmenin kayıtları arasındaki anlamlı ilişkilerin incelenmesiyle elde edilen sonuçların denetçi tarafından tahminlere uyup uymadığını belirlemek amacıyla kullanılr.Bu prosedürler maddi doğruluk testlerinin amacına hizmet eder ve yıl sonunda yapılan denetim testlerindendir.
Denetçinin yabancı kaynaklar grubuna uygulayacağı maddi doğruluk testleri şunlardır
* Gerçekleşme
* Tamlık
* Yükümlülükler
* Değerleme ve dağıtım
* Sunum ve Açıklama
Denetçi,maddi doğruluk testlerinin uygulanışında müşteri işletme yönetiminin bildirimleri olarak kabul edilen mali tablolara ilişkin beyanları kendine baz alır ve testleri bu bildirimler doğrultusunda yerin getirir.
Denetçininöz kaynaklar grubuna uygulayacağı uygunluk testleri şunlardır
* Denetçi işletmenin ana kuruluş sözleşmesini istemeli ve hisselerin dağılımı ile iligli incelemeler yapmalı
* Yönetim kurulu toplantı tutanakları ve genel kurul kararlarını isteyerek ana sözleşmede değişiklik yapılıp yapılmadığını incelemeli
* İşletmede çıkarılan hisse senetlerini nakit yerine ayni ödeme yapılıp yapılmadığını incelemeli,eğer yapılmış ise ne şekild e yapılmış bunu tespit etmeli
* Kar payı dağıtımları ile ilgili kararları incelemeli
* İşletmenin eğer borsada işlem gören hisse senetleri varsa bunlara ilişkin yetkilendirmeleri ve alınmış kararları netleştirmeli
Denetçinin öz kaynaklar ile ilgili olarak yapacağı maddi doğruluk testlerine ilişkin denetimin özel amaçları şunlardır:
* Bilançoda görülen öz kaynaklara işletmenin gerçekten sahip olup olmadığını ve her bir ortağın işletmedeki payının tutar doğruluğunu incelemeli ( GERÇEKLEŞME)
* Öz kaynaklar grubunun kalemlerini büyük defter ve yardımcı defterde yapılmış borç ve alacak kayıtlarında bir eksiklik olup olmadığını incelemeli ( TAMLIK )
* Gerçekten işletmenin bilançodaki tutarlarda borç yükümlülüğünün olup olmadığı ve kar dağıtımından doğan borç yükümlülüklerinin de incelenmesi gerekir (YÜKÜMLÜLÜKLER )
* Öz kaynaklar grubunun ilgili mali tabloda ilgli tarafta doğru bir içerikte sunulup sunulmadığının yani doğru sınıflandırılıp sınıflandırılmadığı ve gruba ait açıklamaların da dipnotlarda yer alıp almadığı kontrol edilmelidir.( SUNUŞ ve AÇIKLAMA )
ÜNİTE-7
Denetimin tamamlanmasında temel iki aşama denetim çalışmasının tamamlanması ve sonuçların değerlendirilmesi aşamasıdır.Denetçi birinci aşama olan denetim çalışmasının tamamlanmasında,bilanço sonrası ortaya çıkma olasılığı olan durumlarla ilgili olarak ek maddi doğruluk testlerinin yapılmasına yönelik çalışmaları yapar.İkinci aşama ise,denetçi tüm denetim çalışması sonucunda topladığı kanıtlarda ulaştığı sonuçları değerleme,hazırladığı çalışma kağıtlarının eksikliklerini,tamamlama gibi denetim başarısıyla doğrudan etkili olacak çalışmaları yerine getirir ki bu aşama da sonuçların değerlendirilmesi olarak adlandırılır.
Denetçinin Çalışmanın tamamlanması aşamasında ele alacağı noktalar şunlardır:
1- Şarta bağlı Borçların ve Zararların İncelenmesi : Şarta bağlı borçlar ve zararlar,doğrudan doğruya işletme ve işletme ile ilgili tarafların arasında olan ilişkilerden kaynaklanan ve denetim raporu yazılma anına kadar da sonuçları kesinleşmemiş olan gelecekteki belirsizliklere dayalı olaylar olarak tanımlanmaktadır.Şarta bağlı borçlara ve zararlara,vergi anlaşmalıkları,iskonto ettirilmiş alacak senetleri,işletme aleyhine açılmış tazminat davaları örnek verilebilir.
Destekleyici kanıt türlerinden sağlanacak kanıtları oluşturanlar ve denetçi tarafından dikkatle gözden geçirme tekniğinde tenkitçi bir gözle incelenmesi gerekenler şunlardır
* Dava,tazminat ve vergi konularındaki dökümanların incelenmesi
* Kurul ve komite toplantı tutanaklarının incelenmesi
* Aktiflerin,kredi ve kira sözleşmelerinin incelenmesi
* Vergi dairesi ve diğer devlet kurumlarından gelen yazıların incelenmesi
* Tazminatlarla ilgili dökümanların incelenmesi
* Banka doğrulama mektuplarının incelenmesi
2- Bilanço Sonrası Olayların Gözden Geçirilmesi : Bilanço sonrası olaylar,bilanço tarihinden itibarek denetim çalışmasının sonlandırıldığı tarihe kadarki zamanda gerçekleşecek olaylar olarak tanımlanmaktadır.Bilanço tarihinden sonraki olaylar iki gruba ayrılır.Birincisi,bilanço tarihinde mevcut olan durumlarla ilgili ek kanıt sağlayan ve mali tabloların hazırlanmasında yapılacak tahminleri doğrudan etkileyecek olan olaylardır.Örneğin,tahsil edilemez duruma gelen bir alacağın bilanço tarihi sonrası tahsil edilmesinin ve edilememesinin kesinleşmesi gibi.İkincisi ise bilanço tarihinde mevcut olmayan ama bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan koşullarla ilgili kanıt sağlayan olaylardır.Örneğin,hisse senetlerinde veya stoklarda bilanço tarihi sonrası piyasa değerlerindeki düşüş nedeniyle büyük kayıpların ortaya çıkması gibi.
Denetçi,bilanço sonrası gerçekleşmiş olayları,çoğu zaman normal denetim tekniklerini kullanarak inceler ve kanıt toplar
Uygulanacak Olan teknikler Şunlardır :
* Müşteri işletmenin avukatından mevcut davalarla iligli bilgi almak
* Müşteri işletme yönetim kurulu tutanaklarını incelemek
* Müşteri işlemeden bilanço sonrası olaylarla ilgili defterlerde gerekli düzeltmelerin yapılıp yapılmadığını sormak
* Mevcut en son tarihli mali tabloları incelemek ve denetlenen mali tablolarla karşılaştırmalı olarak incelemek
* Müşteri işletme yönetiminden öz sermayede ve uzun vadeli borçlarda miktar olarak herhangi bir değişiklik olup
olmadığını sormak
3- Müşteri işletmeden Beyan Mektubu İstenmesi :
Yönetimden beyan Mektubu Almanın Amaçları Şunlardır
* Denetçiye verilen sözlü beyanları doğrulamak
* Dönem içinde verilen sözlü beyanların uygunluğunun devam ettiğini belirlemek
* Yönetimin beyanlaına ilişkin yanlış anlaşılma olasılığını azaltmak
* Mali tabloların düzenlenmesinde esas sorumluluğun yönetime ait olduğunu vurgulamak
* Müşteri ile denetçi arasındaki anlaşmazlıklarda kanıt olarak kullanılmak
Bu mekbup sadece mali tabloların usulüne uygun olarak hazırlanğının bir kanıtıdır.Diğer taraftan işletme yönetiminin denetçiye böyle bir mektubu imzalayarak vermek istememesi denetçinin şartlı görüş açıklamasına neden olur.
Sonuçların değerlendirilmesi aşamasının bölümleri Şunlardır :
* Kanıtların yeterliliğinin değerlenmesi
* Önemlilik düzeyinin ve denetim riskinin son defa ölçülmesi
* İşletmeden hataların düzeltilmesinin istenilmesi
* Çalışma kağıtlarının gözden geçirilmesi
* İşletme yönetimi ile görüşme
Denetim Raporunun Bölümleri
* Başlık * Görüş Bildirme Paragrafı
* Müşteri İşletmenin açık ve tam adresi * Denetçinin adı,unvanı,imzası ve raporun düzenleniş tarihi
* Giriş Paragrafı
* Kapsam paragrafı
Denetim raporlarında genelde temel 3 bölüm vardır.Bunlardan ilk sırayı kapsam bölümü alır.Bu bölümde müşteri işletmenin hangi tarihli mali tablolarının incelenmeye alındığı,denetimin genel kabul görmüş denetim standartlarına göre yapıldığı,örnekleme yöntemlerinin ve gerekli görülen denetim işlemlerinin uygulandığı belirtilir.
Görüş bölümünde denetçi,olumlu,şartlı veya olumsuz görüşten birini,ya da görüş bildirmeyeceğini açıklar
Denetçi olumlu görüş açıkladığında,raporunda sadece kapsam ve görüş bölümlerine yer verir.Denetçi,şartlı veya olumsuz görüşte ya da görüş bildirmekten kaçındığında denetim raporunda bir açıklama bölümüne yer vermek zorundadır.Kapsam ve görüş bölümleri arasında yer alacağı için bu bölüme ara bölüm denilir.
Görüş bildirmeyle iligli ortaya çıkan durumlar şunlardır:
1- Olumlu görüş : Mali tabloların müşteri işletmenin mali durumu ile faaliyet sonuçlarını doğru olarak yansıttığına kanaat getiren denetçi,olumlu ( Şartsız ) görüş açıklar
* Mali tablolar Genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre hazırlanmış olmalı
* Denetim yapılan yılda önceki yıla göre muhasebe ilkelerinde değişiklik olmamalı
* Mali tablolarda tam açıklama kuralına uyulmalı
* Denetim kapsamında önemli sınırlamaları olmalalı
* Gelecekte meydana gelme olasılığı söz konusu olan belirsiz durumlar varsa,bu belirsizlikler tabloların bütününün
doğruluğun sarsmayacak derecede önemsiz olmalı
2- Şartlı Görüş : Mali tablolardaki bazı kalemlerin doğruluğundan şüphe edildiğinde veya diğer bazı konularda tam kanaate sahip olunamamış fakat yine de mali tabloların bütününün doğruluğu hakkında bir görüş beyan edilebilecekse,denetçi görüşünü şartlı olarak açıklar.
Şartlı görüş açıklamanın olabileceği Durumlar:
* Mali tabloların hazırlanmasında GKGM ilkelerinden bazılarına uyulmamasına rağmen,bu durumun tabloların bütününün doğruluğunu bozmadığına inanıldığı durumlarda
* Denetim yapılan yılda önceki yıla göre GKGM ilkelerinden bazılarında önemli değişiklikler yapılmasına rağmen,bu durumun tabloların bütününün doğruluğunu bozmadığına inanıldığı durumlarda
* Mali tablolarda tam açıklama kuralına yeterince uyulmadığı halde tabloların bütününün doğru bulunduğu durumlarda
* Denetim kapsamına getirilen sınırlamalar mali tabloların belirli kalemleriyle ilgili kanıt toplamayı engelleyecek derecede önemli olmasına rağmen,mali tabloların bütününün doğruluğuna inanıldığı durumlarda
* Gelecekte meydana gelme olasılığı söz konusu olan belirsiz durum önemli olarak kabul edildiği durumlarda
3- Olumsuz Görüş : Denetlenen mali tabloların dönemin mali durumunu ve faaliyet sonuçlarını aynen yansıtmadığına kanaat getiren denetçi olumsuz görüş açıklar
Olumsuz görüş açıklamaya neden olan durumlar :
* Mali tabloların GKGM ilkelerine tam olrak uyulmadan hazırlandığı durumlarda
* Denetim yapılan yılda önceki yıla göre GKGM ilkelerinde kabul edilemeyecek derecede değişiklikler yapılmışsa
* Mali tablolarda tam açıklama kavranıma hiç uyulmamışsa
4- Görüş Bildirmekten Kaçınma: Kanıt yetersizliği veya diğer nedenlerle,mali tabloların bütünü hakkında bir fikir yürütülemeyecek kadar görüş oluşmamışsa denetçi,görüş açıklamaktan kaçındığını belirtir.
Denetçini Görüş Açıklamaktan Kaçındığı Haller Şunlardır:
* Önemli bir kalemle ilgili kanıt toplanamamasına neden olan veya mali tablolar hakkında şartlı görüş bile bildirmesine olanak vermeyen sınırlamalar söz konusu olduğunda
* Gelecekte belirsiz durumun gerçekleşmesi işletme için hayati tehlike yaratacaksa
ÜNİTE-8 MALİ TABLOLAR ve MALİ ANALİZ
Mali Tabloların Amacı: 1)İlgililere kararlarını almada yararlı bilgiler sağlamak 2)Gelecekteki nakit akımlarını değerlendirmede yararlı bilgiler sağlamak 3)Varlıklar kaynaklar ve bunlardaki değişiklikler ile işletme faaliyeti sonuçları hakkında bilgi sağlamak.
Temel Mali Tablolar: a)Bilânço b)Gelir Tablosu
Mali Analiz: Finansal tablolardaki bilgilere analiz tekniklerinin uygulanmasıyla analiz sonuçlarını elde etme ve bu sonuçları yorumlama sonucunda, işletmenin mali durumu ile faaliyet sonuçları hakkında tahminlerde bulunur.
Amacı: Geçmişe ait muhasebe bilgilerini finansal kararlarda kullanılabilecek işletmenin geleceğine ilişkin bilgilere dönüştürmektir.
Mali Analiz Teknikleri: a)Karşılaştırmalı Tablolar Analizi (Yatay Analiz) b)Yüzde Metodu İle Analiz (Dikey Analiz) c)Trend (Eğilimli Yüzdeleri) Analizi d)Oran Analizi e)Fon Akışı Analizi
Mali Durum=Bilânço: İşletmenin belirli bir andaki varlıkları ve elde ettiği kaynakları gösteren tablo. Kesin mizana dayanılarak hazırlanır.
BİLÂNÇONUN İÇERİĞİ: A-VARLIKLAR (AKTİF) : Mevcutlar ve alacaklardan oluşur.
1-Dönen Varlıklar: Günlük faaliyetleri sürdürmeye ve kısa vadeli borçları ödemeye yarayan, EN FAZLA 1 YIL İÇİNDE tahsil edilebilecek, satılabilecek, kullanılabilecek, tüketilebilecek varlıklar ile eldeki nakit ve bankadaki mevduattan oluşur. Ticaret işletmelerinde turizm işletmelerine göre daha önemlidir Brüt Çalışma Sermayesi = Dönen varlıklar
Net Çalışma Sermayesi : Dönen varlıkların kısa vadeli yabancı kaynakları aşan kısmıdır. Dönen Varlıklar>K.Vad.Yab. Kayn.
Net Çalışma Sermayesi Noksanı: Dönen varlıkların kısa vadeli yabancı kaynaklardan eksik olan kısmıdır. D.Varl.
2-Duran Varlıklar: 1 YILDAN DAHA UZUN sürede tahsil edilebilecek, satılabilecek, kullanılabilecek ve tüketilebilecek varlıklar.
Kendi içinde dönüşümü pek olmayan gruptur. Aktifin verimliliğine katkısı daha yavaş ve azdır. Finansmanında asla kısa vadeli borç- lar kullanılmamalıdır. Bu durum Net Çalışma Serm.Noksanına yol açar. Özkaynaklar ve uzun vadeli borçlarla finanse edilmelidir.
B-KAYNAKLAR (PASİF) : Kısa ve Uzun vadeli borçlar ile özsermayeden oluşur.
1-Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (Borçlar): 1 YIL İÇİNDE içinde ödenmesi gereken ve ödemeleri dönen varlıklarla yapılacak, dönen varlıkların finansmanında kullanılacak borçlardır. Toplamı Uzun Vadeli Borçlardan düşük olduğunda borç ödeme gücü var.
2-Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar (Borçlar): 1 YILDAN DAHA UZUN sürede ödenecek ve ödenmeleri işletmenin yatırım politikalarına ve karlılığına bağlı olan borçlardır. Dönen varlık ve stokların finansmanında kullanılır.
3-ÖZKAYNAKLAR (Özsermaye): Ortakların kuruluş sırasında ve sonradan sermaye arttırılışında koydukları sermaye ile kardan işletmede bırakılan kısımdan (Ottofinansmandan) oluşur. Özkaynaklar grubunda; ödenmiş sermaye, sermaye ve kar yedekleri, dönem net karı yada zararı yer alır. Duran varlıkların finansmanında kullanılır.
Gelir Tablosu: İşletmenin belli bir hesap dönemindeki faaliyet sonuçlarını gösteren tablodur.
Gelir Tablosu Tek Düzen Hesap Planı ve SPK’ya göre 5 bölümden oluşur:
1-Brüt Satış Karı veya Zararı: Net satışların, satışların maliyetini aşan kısmına brüt satış karı denir aksi halde brüt satış zararıdır.
******Net Satışlar = Brüt Satışlar – Satış İndirimleri Brüt Satış Karı = Net Satışlar – Satışların Maliyeti*********
2-Faaliyet Karı veya Zararı: Brüt satış karı ile faaliyet giderleri arasındaki olumlu farka faaliyet karı denir
Faaliyet Giderleri: Pazarlama, satış, dağıtım giderleri, genel yönetim giderleri ve araştırma geliştirme giderleridir.
*****Faaliyet Karı = Brüt Satış Karı – Faaliyet Giderleri*****
3-Olağan Kar veya Zarar: Faaliyet karı ya da zararına işletmenin yan faaliyetlerine ait gelir ve karlar veya gider ve zararlar ile finansman giderlerinin eklenmesi ya da düşülmesi suretiyle bulunan sonuca denir.
4-Dönem Kar Ya da Zararı: Olağan kar ya da zarara, işletmenin olağandışı gelir ve karları ile olağandışı gider ve zararlarının eklenmesi ya da düşülmesi suretiyle bulunan sonuca denir. Dönem Karı; Ticari Karı gösterir.
5-Dönem Net Kar veya Zararı: Dönem karından vergi ve yasal yükümlülük karşılıkları düşüldükten sonra kalan kısımdır.
ÜNİTE-9 KARŞILAŞTIRMALI TABLOLAR ANALİZİ (Yatay Analiz)
Tanımı: Bir işletmenin mali durumu ile faaliyet sonuçlarının aynı uzunlukta iki veya daha uzun dönemler itibariyle nasıl bir değişme gösterdiğini öğrenmek amacıyla bilânço ve gelir tablolarının karşılaştırılmasıdır.
Amaç: Finansal tablolarda yer alan her bir kalemin yıllar itibariyle belirlenen değişmelerini inceleyerek işletmenin bilanço ve gelir tablosu bakımından gösterdiği gelişmeyi görebilmek. İşletmenin geçmişten bugüne gösterdiği gelişmeyi gösterir. Birden fazla yıla ait finansal tablo kalemleri karşılaştırıldığı için DİNAMİK ANALİZ’dir. Finansal tablolardaki her bir kalemin tek başına yıllar itibariyle karşılaştırılarak incelenmesi nedeniyle YATAY ANALİZ olarak da adlandırılır.
a) Sabit Baz Dönemi Yöntemi: Belirli bir yıl temel alınarak kalemlerdeki değişmeler temel yılın rakamlarına göre hesaplanır.
b) Hareketli Baz Dönemi Yöntemi: Her bir kalemdeki değişme bir önceki yılın rakamlarına göre hesaplanır.
VERİLER Sabit Baz Yöntemi
+-Mutlak Fark Hareketli Baz Yöntemi
+-Mutlak Fark
Bilanço Kalemleri 2002 2003 2004 2003-2002 2004-2002 2003-2002 2004-2003
Hazır Değerler +100 +200 +150 +100 +50 +100 -50
*****Oransal Fark: Sabit Baz Dönemi yöntemine göre mutlak fark bulunmuş ise;
Oransal (yüzde) Değişme = (İlgili Kalemin Temel Yıla Göre Değişme Tutarı / İlgili Kalemin Temel Yıldaki Tutarı ) x 100
Yukarıdaki örneğe göre Sabit Baz Dönemi 2004-2002 nin Oransal Değişmesi; Oransal Değişme = (+50 / +100) x 100 = +50
*****Oransal Fark: Hareketli Baz Dönemi yöntemine göre mutlak fark bulunmuş ise
Oransal Değişme= (Bir Önceki Yıla Göre Değişme Tutarı / Karşılaştırılan Yıllardan İlkinin Tutarı) x 100
Yukarıdaki örneğe göre Hareketli Baz Dönemi 2004-2003 ün Oransal Değişmesi; Oransal Değişme=(-50 / +200) x 100 = -25
Her iki dönem karşılaştırılmasında (2003-2002 ve 2004-2002’nin gibi) (Hareketli ve Sabit Baz sonuçlarını ayrı ayrı değerlendireceğiz) 1-Karşılaştırılan ilk dönem ile ikincisi aynı ise oransal değişmeye (0) yazılır.
2-İlk yılda rakam yokken ikinci yılda rakam var ise oransal fark (-) yazılır.
3-İlk yılda rakam varken ikinci yılda rakam yok ise oransal fark (-100) yazılır
4-İkinci yılın değeri ilk yılın iki katıysa oransal değişim (+100) yazılır.
ÜNİTE-10 YÜZDE YÖNTEMİ İLE ANALİZ (DİKEY YÜZDELER ANALİZİ)
***Finansal tablo kalemlerinin aynı tabloda yer alan belirli bir kaleme veya toplama oranlanarak bulunan yüzdelere göre ifade edildiği analiz tekniğine Dikey Analiz (Yüzde Yöntemi İle Analiz) denir.Amacı; finansal tabloları oluşturan unsurların uygun ve yeterli büyüklükte olduklarını incelemektir.
Grup Toplamına Göre Dikey Analizin Formülü: Genel Toplama Göre Dikey Yüzde = (Kalemin Tutarı / Grup Toplamı) x 100
Genel Toplamına Göre Dikey analizin For.: Genel Toplama Göre Dikey Yüzde=(Kalemin Tutarı/Aktif(Pasif) Toplamı)x100
Gelir Tablosunun Dikey Yüzdesi = (Gelir Tablosu Dikey Yüzdesi / Net Satışlar) x 100
***Faaliyet sonuçlarının dikey yüzdesi hesaplanırken temel alınan kalem Net Satışlardır.
***Gelir tablosuna dikey analiz tekniği uygulandığında dikey yüzdeler ilgili kalemin net satışlar karşısındaki payını ifade eder.
Bilânçoların Analizleri: 1-Varlık Dağılımının İncelenmesi: Dönen varlık ve duran varlıkların toplam varlıklar içindeki payı belirlenir. Varlık dağılımı üzerinde; işkolu, teknoloji, fiyat hareketleri etkilidir.
2-Kaynak Dağılımının İncelenmesi: Kısa vadeli yabancı kaynak, uzun vadeli yabancı kaynak ve özkaynakların toplam kaynaklar içindeki payları belirlenir.
3-Varlık-Kaynak İlişkisinin İncelenmesi: Dönen ve duran varlıkların hangi kaynaklarla finanse edildiğinin ve bunun uygunluğunun incelenmesidir.
ÜNİTE-11 TREND (EĞİLİM YÜZDELERİ) ANALİZİ
Tanımı: Bir işletmenin aralarında ilişki olan mali tablo kalemlerinin uzun sürede gösterdikleri eğilimlerini karşılaştırmak suretiyle yapılan incelemeye denir. Mali durumun ve faaliyet sonuçlarının uzun dönemdeki eğilimini, seyrini inceleyen analizdir.
Eğilim Yüzdesi: Trend yüzdeleri ile analiz tekniğinde hesaplanan yüzdelere denir.
Yöntemin Uygulama Aşamaları: 1-Analizin uygulanacağı zaman diliminin belirlenmesi 2-Eğilim Yüzdelerinin hesaplanmasında baz alınacak dönemin seçilmesi: Baz yıl; eğilim yüzdelerini hesaplamak için tüm dönemlerdeki tutarların oranlandığı dönemdir.
3-Mali Tabloların Eğilim Yüzdeleri İle Hazırlanması 4-Analiz Sonuçlarının Yani Eğilim Yüzdelerinin Yorumlanması
Eğilim Yüzdeleri=(Kalemin Diğer Yıldaki Tutarı / Kalemin Baz Yıldaki Tutarı) x 100
Mali Duruma İlişkin (Bilânço) Analiz ve Yorumu: Bilânçoda birbiriyle ilişkili kalemler;
1-Dönen Varlıklar-Duran Varlıklar: Amaç; işletmenin faaliyet konusu ve hacmi ile varlık yapısının gelişiminin uyumlu olup olmadığını ve varlıkların işletmenin türüne göre kendi içindeki dağılımının dengeli seyir izleyip izlemediğini belirlemek
2-Dönen Varlıklar-Kısa Vadeli Yabancı Kaynakları: Amaç; işletmenin net çalışma sermayesinin likiditesinin kısa vadeli borç ödeme gücünün seyrini belirlemek.
3-Stoklar-Ticari Borçlar: Amaç; malzeme alımlarının peşin mi yoksa kredili mi yapıldığını, ticari borçlarını vadesinde ödeyip ödemediğini görmektir.
4-Duran Varlıklar-Özkaynak: Amaç; duran varlıkların finansmanında özkaynakların yeterli olup olmadığını, borçlanmaya gidilip gidilmediğini görmektir. Özkaynakların artış eğiliminin duran varlıkların artış eğiliminden fazla olması istenir.
5-Yabancı Kaynak-Özkaynak: Amaç; işletmenin mali durumunu, finansmanında hangi kaynağı daha çok kullandığını, alacaklıların güven içinde olup olmadığını görmektir. Özkaynaklardaki artış eğiliminin dönem karıyla beslenmesi tercih edilir.
Faaliyet Sonuçlarının (Gelir Tablosu) Analizi ve Yorumu: Gelir Tablosunda birbiriyle ilişkili kalemler;
1-Brüt Satışlar-Net Satışlar: Amaç; satış iade ve iskontolarının brüt satışlardan ne kadar kayba yol açtığını görmektir.
2-Net Satışlar-Satışların Maliyeti: Amaç; işletmenin iyi bir fiyat politikası izleyip izlemediğini, maliyetlerin kontrol altında olup olmadığını ve yeterli brüt satış karı elde edilip edilmediğini görmektir.
3-Net Satışlar-Faaliyet Giderleri: Amaç; faaliyet giderlerinin kontrol edilip edilmediğini ve işletmenin faaliyet giderlerini karşıladıktan sonra dönem karına katkı sağlayacak bir faaliyet karına sahip olup olmadığını görmektir.
4-Net Satışlar-Finansal Giderleri: Amaç; finansman giderlerinin kontrol altında tutulup tutulmadığını, finansman giderlerini karşılamaya yeterli karlılığın olup olmadığını ve kredi verenlerin alacaklarının güvencede olup olmadığını görmektir.
Mali Durum ve Faaliyet Sonuçlarının İlişkilendirilerek Yorumu: Bilânço ve Gelir Tablosundaki Birbiriyle İlişkili Kalemler;
1-Dönen Varlık-Net Satış: Amaç;dönen varlıkların etkin kullanılıp kullanılmadığını ve likit yapısının güçlü olup olmadığını görm.
2-Ticari Alacak-Net Satış: Amaç; işletmenin kredili satış politikasını, alacakların vade ve tahsilât durumunun iyi izlenip izlenilmediğini görmek.
3-Stoklar-Net Satışlar: Amaç; işletmenin etkin bir stok politikası izleyip izlemediğini, stokların satılıp satılamadığını görmektir.
4-Duran Varlık-Net Satış: Amaç; duran varlıkların satış hacmiyle uyumlu olup olmadığını, tam kapasite kullanılıp kullanılmadığını, yatırımın geri dönüp dönmediğini görmektir.
ÜNİTE 12 ORAN ANALİZİ
Tanımı: Bir işletmenin tek bir yıla ait finansal tablolarında yer alan kalemler arasında matematiksel ilişkiler kurarak (kalemler ilişkilerin nedenlerini açıklayamaz) bulunan oranlarla yapılan incelemedir. Statik Analizdir. Tabloların daha kolay anlaşılmasını sağlar, işletmenin finansal başarısızlığını önceden gösterebilir. En önemli üstünlüğü tek bir konu bile olsa uygulanabilir.
Amaçları: a)Borç ödeme gücün değerlendirmek b)Karlılığını değerlendirmek c)Yönetimin yeterliliğini değerlendirmek d)Yöneticilerin alacakları kararlara yön vermek e)Varlıkların verimliliğini değerlendirmek f)Cari finans durumunu değerlendirmek.
g)Yabancı kaynak kullanım durumunu değerlendirmek. h)Çalışma durumunu değerlendirmek.
Mali Analizde Kullan. Oran Türleri: A)Likidite Oranlar B)Finansal (Mali) Yapı Oranları C)Faaliyet Oranları D)Karlılık Oranları
A)LİKİDİTE ORANLAR: İşletmenin kısa vadeli borç ödeme gücünü ölçmek, likidite riskini değerlendirmek, net çalışma sermayesinin yeterliliğini ölçmek için kullanılan oranlardır.
1)Cari Oran: Cari Oran = Dönen Varlıklar / K.Vadeli Yabancı Kaynaklar
Cari oranın 1’den küçük olması, dönen varlıkların kısa vadeli borçları karşılamaya yetmediği, net çalışma sermayesinin noksan olduğunu gösterir. Kural olarak 2 olması istenirse de 1,5 seviyesi de yeterli görülmektedir.
2)Likidite (Asit-Test) Oranı: Stokların dönen varlıklara dahil edilmemesi durumunda kısa vadeli borçların ödenebilirliğini gösterir.
Likidite (Asit-Test) Oranı = (Dönen Varlıklar – Stok) / Kısa Vadeli Borç **3.sınıf finansal yönetim kitabı*Oranın 1 olması yeterli
Likidite (Asit-Test) Oranı = (Hazır Değerler + Menkul Kıymetler + Alacaklar) / Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar
3)Nakit (Disponobilite) Oranı: Nakit ve benzeri varlıklardan oluşan hazır değerler ile geçici yatırım amacıyla kullanılan her an pazarlanabilen menkul kıymetlerle kısa vadeli borçların ne ölçüde karşılandığını gösterir.
Nakit Oran = (Hazır Değerler + Menkul Kıymetler) / Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar
B)FİNANSAL (MALİ) YAPI ANALİZİNDE KULLANILAN ORANLAR (Kaldıraç Oranları): İşletmenin kaynak yapısını ve uzun vadeli borç ödeme gücünü, finansmanda yabancı kaynaklardan yararlanma derecesini gösteren oranlardır.
1-Yabancı Kaynakların Aktif Toplamına Oranı (Kaldıraç Oranı):Varlıkların yüzde kaçının Y.Kaynaklarla finanse edildiğin gösterir. Yabancı ülkelerde yüzde 50’nin üzerinde olması istenmez ise de bizim ülkemizde bu oran daha da yüksektir.
Kaldıraç Oranı = (Toplam Yabancı Kaynaklar / Aktif Toplamı) x 100
Kaldıraç Oranı = Toplam Yabancı Kaynaklar / Pasif Toplamı **3.sınıf finansal yönetim kitabı
2-Özkaynakların Aktif Toplamına Oranı:
3-Kısa Vadeli Yabancı Kaynakların Toplam Kaynaklara Oranı:
4-Faizleri Karşılama Oranı: İşletmelerin ödemek zorunda olduğu faiz giderlerini kaç kez karşıladığını gösterir. Bu oranın yüksek çıkması işletmenin alacaklarının faiz garantisinin ve finansal gücünün o ölçüde iyi olduğunu gösterir.
Faizleri Karşılama Oranı = Faiz ve Vergiden Önceki Kar / Faiz Giderleri
5-Borçları Karşılama Oranı (Borç Servis Oranı):
Borç Servis Oranı = (Dönem Karı + Amortisman Giderleri) / (Faiz Giderleri + Anapara Ödemeleri)
6-Maddi Duran Varlıkların Özkaynaklara Oranı: Oranın 100 olması=Maddi duran varlıkların yalnızca özkaynaklarla finanse edildiğini, özkaynakların yeterli olduğunu, Oranın 100’ün altında olması=Özkaynakların maddi duran varlıkların finansmanına yettiği gibi diğer varlıkların finansmanında kullanıldığıdır. Maddi Duran Varlıklar (Net) / Özkaynaklar x 100
C-FAALİYET (Verimlilik) ORANLARI: Firmanın faaliyet derecesi yani satışları ile varlıkları arasındaki ilişkiyi gösterir. Firmaların kapital (sermaye) gereksiniminin tahmininde kullanılır.
1-Stok Devir Hızı:Stokların ne kadar sürede üretim faaliyetlerinde tükendiğini veya satış hâsılatı unsuru haline dönüştüğünü göst. Oranlar.
a)Ticaret İşletmelerinde Stok Devir Hızı: Stok Devir Hızı = Satışların Maliyeti / Ortalama Ticari Mal Stoku veya
Stok Devir Hızı = Net Satışlar / Ortalama Ticari Mal Stoku Stokların Stokta Kalma Süresi = 365 / Stok Devir Hızı
b)Üretim İşletmelerinde Stok Devir Hızı: İlk Madde Malzeme Devir Hızı = İlk Malzeme Gideri / Ortalama İlk Malzeme Stokları
Yarı Mamul Stok Devir Hızı = Üretilen Mamul Maliyeti / Ortalama Yarı Mamul Stokları
Mamul Stok Devir Hızı = SMM / Ortalama Mamul Stokları
2-Ticari Alacakların Devir Hızı ve Ortalama Tahsilât Dönemi: Alacak Devir Hızı; ticari alacakların bir dönemde kaç kez tahsil edildiğini gösterir. Alacak Devir Hızı = Kredili Satışl. / Ortalama Ticari Alacaklar veya ADH=Net Satışl. / Ortalama Ticari Alacaklar
Ortalama Tahsil Süresi; alacakların satıştan kaç gün sonra tahsil edileceğini, kaç günde bir tahsil edildiğini gösterir. Yüksek olması işletmenin lehinedir. Ortalama Tahsil Süresi = Ticari Alacaklar / Günlük Kredili Satışlar veya OTS= 360 / Alacak Devir Hızı
3-Net Çalışma Sermayesi Devir Hızı: Yüksek olması; Stok ve alacak devir hızının yüksek olduğunu; Stok ve alacaklara nispeten8 az çalışma sermayesi bağlandığını gösterir. Net Çalışma Sermayesi Devir Hızı = Net Satışlar / Ortalama Net Çalışma Sermayesi
4-Toplam Aktif Devir Hızı: Toplam Aktif Devir Hızı = Net Satışlar / Toplam Aktif
5-Maddi Duran Varlık Devir Hızı 6-Dönen Varlık Devir Hızı 7-Özsermaye Devir Hızı
8-Ticari Borçların Devir Hızı ve Ortalama Tahsil Süresi: İşletmelerin kredili mal satışlarından doğan borçlarını ödeme hızını gösterir. Alışlar=SMM+DSMM-DBMM Ticari Borçların Ödeme Süresi = (365 x Ortalama Ticari Borç) / Kredili Alışlar (SMM)
D-KARLILIK ORANLARI:
1-Satışların Karlılığa Oranı: a)Brüt Kar Marjı: İşletmenin faaliyetleri bakımından bir zarar oluşturmadan satış fiyatlarının ne kadar düşülebileceğini veya işletmenin yüksek maliyetli faaliyetlere sahip olup olmadığını ve fiyat baskısının olup olmadığını göst.
Brüt Kar Marjı = Brüt Satış Karı / Net Satışlar veya Brüt Kar Marjı = 1 – SMM / Net Satışlar
b)Net Faaliyet Karı Marjı (İş Hacmi Rantabilitesi) = Esas Faaliyet Karı / Net Satışlar
c)Net Kar Marjı Oranı = Dönem Net Karı / Net Satışlar (hem işletme hem de finansman politikasının sonuçlarını gösterir)
Kar Marjı: İşletmenin belirli bir satış düzeyinde elde etme yeteneğini gösterir.
ÜNİTE 13 FON AKIŞ ANALİZLERİ ve FON AKIM TABLOLARI
Fon Akım Tablosu: Belirli bir dönem içinde işletmenin sağladığı mali olanakları ve kullanılış yerlerini gösteren, işletmenin yatırım ve finansman faaliyetlerini özetleyen, finansal durumda meydana gelen değişiklikleri açıklayan tablodur. Bu tabloda fon kavramı en geniş anlamda; aktifin tamamı olarak kullanılır. Amaç; işletmenin finans ve yatırım faaliyetleri ile dönem içindeki finansal değişiklikleri bilgi kullanıcısına sunmaktır. İşletmenin büyümesi için gerekli fon tutarının görülmesi açısından faydası vardır.
Fon Kaynakları: Her türlü aktif (varlık) azalışı ile borçlardaki ve özkaynaklardaki (pasif) artışıdır. Amortismanlar gerçek fon hareketine yol açmaz. Örnek: Bina bir aktif kalemdir; binalarda meydana gelen 2 milyar artış fon kullanımını ifade eder; Ticari Borçlar Pasif kalemdir, Ticari Borçlardaki 2 milyarlık artış fon kaynağını ifade eder.
1-Olağan Faaliyetlerden Sağlanan Kaynaklar: En iyi fon kaynağıdır. 2-Olağandışı Faaliyetlerden Sağlanan Kaynak 3-Dönen Varlık Tutarındaki Azalışlardan Sağlanan Kaynak 4-Duran Varlık Tutarındaki Azalışlardan Sağlanan Kaynaklar: En son başvurulacak kaynak olmalı. Çünkü bu durum işletmenin faaliyetlerinin aksamasına ve karın azalmasına yol açar. 5-K.V.Y.K. Tutarındaki Artıştan Sağlanan Kaynak 6-Uzun Vadeli Kaynak Tutarındaki Artıştan Sağlanan Kaynak 7-Sermaye Artırımından Sağlanan Kaynak 8-Hisse Senedi İhraç Priminden Sağlanan Kaynak.
Fon Kullanımları ve Yorumu: Aktifteki (varlık) artışlar, pasifteki (borç ve özkaynak) azalışlardır. Esas; işletmenin finansal ve ekonomik faaliyetlerinde başarılı olmasını sağlayacak yerlere fonların harcandığını belirlemektir.
Fon Kullanım Yerleri: 1-Olağan Faaliyetlerle İlgili Kullanımlar (Olağan Zarar): Hiç istenmeyen fon kullanımıdır. 2-Olağandışı Faaliyetlerle İlgili Kullanım (Olağandışı Zarar) 3-Ödeme, Vergi vb. 4-Ödenen Kar Payları (Temettü) 5-Döne Varlık Tutarındaki Artış 6-Duran Varlık Tutarındaki Artış 7-K.V.Y.K.Tutarındaki Azalış 8-Uzun Vadeli Yabancı Kaynak Tutarındaki Azalışlar 9-Sermayedeki Azalışlar
Net Çalışma Sermayesi: Dönen varlıklarla kısa vadeli yabancı kaynaklar arasındaki olumlu fark. Duran varlıkların tam kapasite çalışmasını sağlar, durgunluk dönemlerinin kolay atlatılmasını sağlar. Olağanüstü (deprem) durumlarda işletmenin finansal yönden zor duruma düşmesini önler. Girdilerin zamanında sağlanmasına olanak verdiğinden faaliyetlerin verimliliğini arttırır.
Net Çalışma Sermayesindeki Değişim Tablosu: Bir hesap dönemi içinde Net Çalışma Sermayesinin kaynaklarını ve kullanım yerlerini göstermek amacıyla Net Çalışma Sermayesindeki artış veya azalışı ortaya koyan tablodur.
Net Çalışma Sermayesi Tablosunda Fon Kavramı: N.Ç.S. yani dönen varlıkların kısa vadeli borçlardan fazla olan kısmıdır.
NÇS.Fon Kaynakları ve Yorumu: Dönen varlıklardaki artışlar, KVYK.daki azalışlar Net Çalışma Sermayesini arttırır.
1-İşletmenin Faaliyetlerinden Sağlanan Kaynaklar: En önemli fon kaynağı işletme faaliyeti sonucu sağlanan dönem karıdır.
2-Duran Varlık Tutarındaki Azalışlardan Sağlanan Kayn.:Duran varlık satışı dolayısıyla oluşturulan fon kaynağı tercih edilmez.
3-Uzun Vadeli Yabancı Kaynak Tutarındaki Artışlardan Sağlanan Kaynaklar 4-Sermaye Artırımından Sağlanan Kaynaklar
NÇS. Değişim Tablosunda Fon Kaynakları Toplamı Fon Kullanımları Toplamından Büyükse: a)NÇS.’de artış meydana gelir b)O dönemde oluşturulan fonlar yeterli olmuştur c)İşletme fon oluşturabilmiş demektir. d)Gelecek dönemlere de fon aktarılmış demek.
Nakit Akım Tablosu: Bir faaliyet dönemi içinde işletmede oluşan nakit akımını, nakit giriş ve çıkışlarını kaynakları ve kullanım yerleri itibariyle gösteren tablodur. Bankalar Hesabından yapılan ödemeler nakit kaynağı değil, nakit kullanımıdır
Nakit Akım Tablosundaki Fon Kavramı: Nakit ve nakit benzeri varlıklar olarak ele alınır.
Nakit Akım Tablosundaki Nakit Kaynaklar: İşletmeye nakit ve mevduat girişine yol açan unsurlardır.
Nakit Akım Tablosunda en çok tercih edilen nakit kaynağı Peşin Satışlar ve Ticari Alacaklardır
Nakit Akım Tablosu Düzenleme Yöntemleri: 1-Dolaylı Yöntem: Başlangıç noktasını gelir tablosunda raporlanan net karın oluşturduğu yöntemdir.İşletme faaliyetlerinden sağlanan net nakit fazla ve eksiği belirtilmekte, faaliyetlerin neden olduğu nakit giriş ve çıkışlarının dökümünün yapılmadığı yöntemdir.
2-Doğrudan Yöntem: Nakit Akım Tablosunun işlevini ve düzenleme çalışmalarını daha iyi açıklayan yöntemdir. Başlangıç noktasını gelir tablosunun üst ana kalemi olan gelir oluşturur.
Nakit Kullanımları Nakit Kaynaklarından Fazlaysa; a)Nakitte azalış olduğu b)Dönem içinde kendi olanaklarıyla fon oluşturamadığı c)Geçmiş dönemdeki nakitten kullanıldığı d)Geleceğe nakit şeklinde fon aktarılmadığını anlarız.
ÜNİTE 14 ENFLASYONA GÖRE MALİ TABLOLARIN DÜZELTİLMESİ
Enflasyon: Fiyatların genel düzeyinin hissedilir ölçüde ve sürekli olarak yükselmesidir.
Enflasyonun Mali Tablolar Üzerindeki Etkisi: 1)Bilânço işletmenin varlık ve kaynak yapısını doğru olarak yansıtmaz 2)G.Tablosu işletmenin faaliyet sonucu olduğundan farklı gösterir 3)Mali tablolardaki bilgiler karşılaştırılabilirlik özelliğini yitirir 4)Bilgi kullanıcılarının yanlış kararlar almasına yol açar 5)Enflasyon döneminde alınan yanlış kararlar, uzun vadede işletmelerin hem özsermayesinin satın alma gücünü hem de üretim gücünü azaltır. Bu olumsuzlukları gidermek için Enf. Muh. kullanılmalıdır.
Enflasyon Muhasebesi: Paranın değerindeki değişmeleri yansıtmaması nedeniyle gerçek durumu yansıtmayan tablo kalemlerinin uygun değerleme ölçüleriyle düzeltilmesidir.
İki Temel Amacı Vardır: 1-Mali tablolardaki bilgilerin gerçeği yansıtmasını sağlamak 2- Sermayenin gerçek değerini korumak.
Ülkemizde Enflasyon Muhasebesi Uygulamaları: a)SPK b)BDDK c)T.Muhasebe Standartları Kurulu d)Maliye B.(1.1.2004 )
ENFLASYONUN MALİ TABLOLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ 1-Bilânço Üzerindeki Etkileri:
a)Enflasyonun Parasal Kalemler Üzerindeki Etkileri: Parasal Kalemler; paranın satın alma gücündeki değişmeler karşısında, nominal değerlerini aynen koruyan ancak satın alma güçleri değişen kalemlerdir.
Parasal Varlık Kalemleri: Hazır Değerler, M.Kıymetler, Ticari Alacaklar, Gelir Tahakkukları gibi varlıklar
Parasal Kaynak Kalemleri: Mali Borç, Ticari Borç, Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler, Gider Tahakkukları gibi kaynaklar
Parasal Varlıkları, Parasal Kaynaklarından Çok Olan İşletmeler: enflasyondan dolayı satın alma gücü kaybına uğrar.
Parasal Kaynakları Parasal Varlıklarından Çok Olan İşletmeler: Satın alma güçlerini koruyup, satın alma gücü kazancı elde ederler.
b)Enflasyonun Parasal Olmayan Kalemler Üzerindeki Etkileri: Para değerindeki değişmeler karşısında nominal değerleri ancak satın alma güçleri ile aynen kalan kalemlerdir. Enflasyon bu kalemlerin gerçek değerlerinin altında gösterilmelerine yol açar.
2-Enflasyonun Gelir Tablosu Üzerindeki Etkileri:Gelir tabloları enflasyonist dönemlerde gelir, gider unsurlarını doğru yansıtmaz. Enflasyonun Mali Tablolar Üzerindeki Etkilerini Gidermede Kullanılması Önerilen Yöntemler:
1-Cari Değer Yöntemi: Mali tablolarda yer alan kalemlerin cari değerleri ile gösterilmesini öngören yöntemdir.
2-Genel Fiyat Düzeyi Yöntemi: Bütün kalemler paranın satın alma gücüne göre düzeltilmektedir.
Bilânçoların Düzeltilmesi: a)Parasal Kalemlerin Düzeltilmesi= Parasal Kalem x (Dönem sonu Endeksi / Dönem Başı Endeksi)
b)Parasal Olmayan Kalemlerin Düzeltilmesi=P.Olm.Kal.Tarihi Değeri x (D.Sonu Endeksi / Kal.Ortaya Çıktığı Tarih Endeksi
MUHASEBE DENETİMİ VE MALİ ANALİZ
? İktisadi faaliyet ve olaylarla ilgili iddiaların önceden saptanmış ölçütlere uygunluk derecesini araştırmak ve sonuçları ilgi duyanlara bildirmek amacıyla, tarafsız kanıt toplayan ve bu kanıtları değerlendiren sistematik sürece denetim denir.
? Muhasebe bölümü, geçerli finansal bilgileri karar alıcılara yarayacak biçimde düzenleyerek sunar.
? Finansal karar alıcıların kararlarında mali tablolara güvenebilmeleri için gereken en önemli faktör bağımsız uzmanlar tarafından hazırlanmış bir denetim raporunun olmasıdır.
? Yeterli ve kaliteli denetim kanıtlarının toplanması amacıyla izlenen yollara denetim işlemleri (yordamları) denir.
? Denetçinin toplayacağı denetim kanıtlarının miktarını belirleyen etmenler:
Denetlenen müşterinin durumu, İncelenen hesabın niteliği, İç kontrol sistemlerinin etkinliği, Denetçinin yargısı
? Denetçinin tarafsız ve dürüst davranmalarını öngören standarda Bağımsız davranma denir.
? Maddi doğruluğu saptamaya yönelik denetim işlemleri uygulanmak suretiyle araştırılacaklar:
Alacaklara ilişkin değerlemenin uygun olarak yapıldığının saptanması, Büyük defter nakillerinin doğruluğunun saptanması, Önemli muhasebe politikalarının açıklanmış olduğunun araştırılması, Stokların fiziki olarak var olduklarının saptanması
? Raporlama standartlarına göre, denetçinin bildireceği görüş türleri: Görüş bildirmekten kaçınma, Olumlu görüş bildirme, Olumsuz görüş bildirme, Şartlı görüş bildirme
? Bağımsız dış denetimin aşamaları: Denetim raporunun düzenlenmesi, Denetim faaliyetlerinin planlanması, Denetim programının yürütülmesi
? Denetim sürecinin kapsamı: Müşteri seçimi ve işin alınması, Müşteri işletmeyi tanıma amacıyla faaliyetlerle ilgili bilgi toplama, İşgücü ve zaman planlaması, İç kontrol sisteminin gözden geçirilmesi.
? Denetim faaliyetlerinin son aşaması Bulguların raporlanmasıdır.
? Denetçinin gözetim işlevi: Tamamlanan işin gözden geçirilmesi, Denetim ekibinin üyeleri arasında görüş farklılıklarının çözümlenmesi, Önemli sorunlar hakkında devamlı bilgi elde edilmesi, Yardımcıların yönlendirilmesi ve eğitilmesi
? Hakkında özel olarak bilgi sorulmuş finansal konularda bilgi sahibi üçüncü kişilerin denetçiye doğrudan doğruya verdikleri yazılı cevaplara Doğrulamalar (Teyitler) denir.
? Muhasebe kayıt ortamından elde edilen kanıtlar: Yevmiye defteri, Büyük defter, Yardımcı defterler, Muhasebe el kitabı
? İşletmede kıymet hareketi doğuran her olayın ayrı olarak ele alınıp, kayıtlara doğru olarak geçirilip geçirilmediğinin, değerlemenin doğru olarak yapılıp yapılmadığının ve kapanış hesaplarına uygun bir biçimde yansıtılıp yansıtılmadığının karşılaştırılması suretiyle tek tek incelenmesine Doğrudan denetim denir.
? Denetim çalışma kağıtlarının sağladığı yararlar:
Genel kabul görmüş denetim standartlarına uyumu belirlemek, Uygulanan denetim işlemlerini ve varılan sonuçları belgelemek, Denetim raporunun hazırlanmasına yardımcı olmak, Aynı işletmenin gelecek dönemlerdeki denetimlerinde yol gösterici olmak.
? Bilgi sahibi sorumlu bir kişinin belirli bir olay, durum, hesap veya işlem hakkında imzalayarak verdiği yazılı ifadeye Yazılı bildirim denir.
? İç denetim bölümü, tarafsızlığını ve bağımsızlığını sağlamak için Yönetim kuruluna karşı sorumlu olmalıdır.
? İç kontrol sistemi ortamını etkileyen işletme içi etmenler: Yönetimin önderliği, Organizasyon yapısı, Personel, İç denetim
? Nakit denetiminin temel amacı Nakit tutarının genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun olarak kaydedildiğini ve nakdin kontrol altında olduğunu belirlemek
? Alacaklarla ilgili olarak muhasebe bölümünün sorumluluğunda yer alanlar: Müşteri hesapları ile ilgili olarak aylık hesap özetlerinin hazırlanması, Satış yevmiyesinin tutulması, Alacaklar yardımcı hesaplarının tutulması, Alacakların kayıtlardan silinmesi ve müşteri hesaplarına alacak kaydı
? Tahsilata ilişkin iç kontrol kapsamında yer alanlar: Aylık müşteri hesap özetlerinin çıkarılması, Bankada bulunan nakitler üzerindeki muhasebe kontrolü, Aylık banka mutabakatlarının hazırlanması, Kredili satışlardan tahsilat üzerindeki muhasebe kontrolü
? Stoklara ilişkin etkin bir iç kontrol sisteminin gereği olarak yapılacak işlemler:
Satın alma isteğinin, üretim ya da stok kontrol bölümünden gelmesi Satın alma yetkisinin satın alma bölümüne ait olması Her satın alma işlemi için ayrıbir satın alma emri hazırlanması Satın alma bölümünün talep edilen kalitedeki malları en düşük fiyatla almaktan sorumlu olması
? Stoklar içinde yer alanlar: Yarı mamuller, Konsinye verilen mallar, İlk madde ve malzeme, Ticari mallar
? Fiziki inceleme tekniği stokların denetiminde yaygın olarak kullanılır.